Verre Reizen Met Kinderen

Eigenlijk is Boeddha een communist
Maandag 17 juli 2017. Luang Prabang. Laos.

Hoewel het erg hard regent (het is pas 8.00 uur en er is vandaag al vijf centimeter regen gevallen) trekt drie kwart van de reisfamilie er met paraplu’s er toch op uit om een bezoek te brengen aan de mooiste tempel van Luang Prabang. Onderweg scoren we een originele baguette, want de Fransen hebben ook wel wat goede dingen achtergelaten in het land.

Wat Xieng Tong, oftewel ‘de tempel van de gouden stad’ is de oudste en ook meest originele tempel van de stad, ligt gelukkig niet op een berg en de enige die nog nooit is afgebrand. Met dit soort regen denk je dat er nooit iets in de fik kan in dit land, maar in het droge seizoen regent het soms een paar dagen niet. De oorsprong van Luang Prabang (oude naam: Chiang Thong; inderdaad, gouden stad) ligt in de vergetelheid, maar de stad duikt voor de eerste keer op wanneer ze in de 8e eeuw na Christus veroverd wordt door Kun Lo, een Thaise prins. De geschiedenis van Laos en Thailand is dan ook erg verbonden, oorspronkelijk was het een land, of beter een verbond van vorstendommen aan beide zijden van de Mekong.

De huidige tempel werd gebouwd in 1559 en 1560 onder de toenmalige koning Setthathirath. Sindsdien is het ook altijd de koninklijke tempel geweest, totdat de communisten in 1975 een abrupt einde maakten aan de monarchie. De koninklijke connectie is ook duidelijk zichtbaar aan de mozaïeken op de binnen- en buitenkant van de tempel. Die zijn van dezelfde kunstenaar(s) die ook de binnenzijde van het koninklijk paleis decoreerden. Er waren nogal wat mozaïek tegeltjes over nadat hè paleis af is en de koning liet die vervolgens aanbrengen op de tempel.

17juli (400x300)

Wat steeds weer opvalt zijn monniken op excursie, compleet met camera’s en smartphones en selfies makend voor Boeddha beelden. Da’s dan weer iets wat toeristen uitdrukkelijk verboden wordt, maar hier kan het blijkbaar. Net als in Thailand gaan monniken niet per se voor hun hele leven het klooster in, maar doen gewoon een jaartje dienstplicht. Het is ook wel leuk om te zien hoe de communisten met Boeddha omgaan. Laos is een volksrepubliek en de communisten zijn natuurlijk wars van alles wat met religie te maken heeft. Anders dan andere communistische staten waar godsdienst repressief de kop werd en wordt ingedrukt, koos de Pathet Lao voor een heel andere benadering.

Pathet Lao ziet geen verschil tussen de leerstellingen van het Boeddhisme en die van het communisme. Ze de-interpreteerden het leven van Boeddha en zien zijn afwijzing van zijn koninklijke status en alle wereldse zaken als een socialistische daad. Daarbij wilde Boeddha het beste voor alle mensen en wees hij standen en status af. Boeddha was voorstander van een klasseloze maatschappij, althans in de gedachten van de Pathet Lao. Als je nagaat dat beide ideologieën ook nog eens het geluk van alle mensen nastreven en een einde willen maken aan alle lijden, dan is het duidelijk: eigenlijk was Boeddha de eerste communist.

Overigens wordt het met deze aanpak niet helemaal gezellig voor de monniken en het Boeddhisme in Laos. Monniken moeten verplicht communistische teksten bestuderen en de Sangha (de gemeenschap dan wel het Boeddhistisch leiderschap) loopt aardig aan de leiband van de regering. Overigens: communist of boeddhist, als vrouw tel je in beide gevallen niet mee in Laos. Zo moet je om het Nirwana te bereiken eerst gereïncarneerd worden als man, voordat je in aanmerking komt.

We eten een hapje bij Kamphaen, opnieuw een van de goede doelen die kinderen wil beschermen tegen (seksuele) uitbuiting. Het lijkt nou net of we allemaal goede doelen aan het afgaan zijn, maar da’s voor het grootste gedeelte toeval. Je kunt er gewoon lekker eten. Door de regen die inmiddels overgegaan is in miezer doen we wat boodschappen en lopen we terug naar het hotel. Hans haalt de was en gaat wat boardingpassen printen, de rest relaxt tot de avondmaaltijd. We eten weer bij het Bamboo Garden Restaurant. Geen goed doel, wel goed eten.

 

Banana pancake trail
Dinsdag 18 juli 2017. Vang Vieng, Laos.

18juli (400x300)

Zo’n uitzichtje is natuurlijk nooit weg. Ons guesthouse heet dan ook Nice View Guesthouse. En een van de twee kamers ruikt ook nog goed, de andere iets minder, maar a la, voor 16 euro per nacht kun je geen armoede leiden. En een royale rondgang van de receptionist maakt ook kamer 2 zeer acceptabel.

We zitten inmiddels in Vang Vieng en om daar te komen hadden we vandaag een hele minibus voor de reisfamilie afgehuurd. De flashpackers gaan er weer voor, maar als je nagaat dat ze normaal tot 16 paxen in zo’n bus proppen voor 120.000 kip per persoon, dan is 800.000 kip voor vier personen voor een hele bus helemaal niet slecht.

We nemen de nieuwe weg van Luang Prabang naar Vang Vieng. Die loopt door de bergen tot bijna 2000 meter hoogte. In de natte tijd treedt er wel eens een aardverschuiving op, zoals je op het filmpje kunt zien. Da’s dan ook meteen het grootste gevaar waaraan we zijn blootgesteld tijdens deze trip. Als je de reisadviezen moet geloven zijn we echter aan diverse rampen ontsnapt. De afgelopen twee jaar zijn er een paar bussen beschoten en is er een bomaanslag gepleegd op Chinezen. Totaal aantal doden: vier. Natuurlijk erg, maar waarom dat leidt tot paniek bij het ministerie van Buitenlandse Zaken is totaal onduidelijk. Hebben jullie al negatieve reisadviezen gezien voor België, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland om maar eens een paar landen te noemen? Neen dus, terwijl daar de afgelopen tijd heel veel meer mensen door terroristische aanslagen om het leven zijn gekomen. Willen we onze EU-partners niet voor het hoofd stoten of zo? Nou ja, je loopt dus overal risico’s, al zijn die hier in Vang Vieng van een heel andere orde.

18juli2 (400x300)

Dit plaatsje ligt keihard op de backpacker route, oftewel de banana pancake trail. Die trail is de onofficiële reisroute die je gehad moet hebben om een beetje mee te tellen als rugzakreiziger. En natuurlijk speelt de plaatselijke commercie daaropin. Zo kun je ontbijten met die bananenpannenkoek, maar er zijn ook allerlei ‘happy’ gerechten te verkrijgen naast bovengenoemde ballon met lachgas. Zo zijn er happy pizza’s happy pancake, happy omlets etc. etc.. Wat ze er allemaal instoppen aan verdovende middelen (wiet, metamphetamine, paddenstoelen, opium) mag Joost weten, maar het gaat allemaal open en bloot. Totdat de politie komt en je voor 500 dollar je paspoort mag terugkopen. Geen bonnetje en je hoeft ook niet met je ambassade te bellen.

18juli3 (400x300)

‘s Avonds eten we Thai Lao fusion (groene curry, papayasalade en Larp) bij het Green Restaurant tegenover ons guesthouse. The pizza’s waren precooked of reheated. Minder dus. Morgen bananenpannenkoek denk ik.

 

Moeder Repelsteeltje
Woensdag 19 juli 2017. Vang Vieng, Laos.

Het was ons opgevallen dat er wel heel veel beelden van vrouwen met lang haar bij de Laotiaanse tempels stonden. We hadden haar al Repelsteeltje gedoopt, wat natuurlijk compleet fout is. Repelstreeltje was een kwaadaardige dwerg die een molenaarsdochter hielp goud uit stro te spinnen en die van het sprookje met de lange haren heette Raponsje. Al denkt iedereen behalve Hans dat dat eigenlijk Rapunzel is. Maar goed, tijd dus om eens even te googelen.

19juli (400x300)

De beelden betreffen afbeeldingen van Phra Mae Thorani, oftewel Moeder Aarde. Haar beeltenis is sterk verbonden met Boeddha, de verlichte. Nou kwam die verlichting niet van zelf. Ook Boeddha is vele keren gereïncarneerd, waaronder 123 keer als een dier. In een van die levens zat Boeddha als Bhodisathva te mediteren onder een Bodhi boom met als doel om uit de eeuwige cyclus van reïncarnatie te ontsnappen. Hij nam zich voor om er te blijven zitten tot hij eindelijk verlicht zou zijn. Na zeven jaar onder de boom was zijn lichaam behoorlijk gesleten.

Op dat moment verscheen Mara, de duivel, die uit jaloezie wilde voorkomen dat Boeddha het einddoel zou bereiken. Mara probeerde Boeddha op alle mogelijke manieren te verleiden, maar dat lukte dus niet. Vervolgens zette hij zijn leger in bestaande uit zijn dochters om Boeddha onder zijn boom vandaan te krijgen. De goden die over Boeddha waakten peesden er tussenuit en Boeddha was overgeleverd aan Mara. Toen raakte Boeddha kort de grond aan en riep de godin van de aarde op. Die verscheen in de vorm van een bloedmooie jonge vrouw: Phra Mae Thorani dus. Ze kneep in haar haar, er ontstonden grote stromen water en die spoelden Mara en zijn leger weg. Boeddha’s verlichting was gered.

19juli2 (400x300)

We hebben vandaag een ontspannen dagje. We spreken een uitstapje voor morgen af en bezoeken twee tempels. Het zal wel de specifiek lokale kunst zijn, maar in een aantal afbeeldingen en beelden ziet Boeddha eruit alsof ie te veel aan de plaatselijke happy pizza heeft gezeten.

We relaxen wat op ons balkonnetje en Hans en Mirjam gaan voor een massage bij de Mandarina Spa. Mirjam heeft mazzel met een gemotiveerde masseuse, die van Hans ‘is just going through the motions’. Maar alles bij elkaar toch wel redelijk ontspannend.

 

Natter wordt het niet
Donderdag 20 juli 2017. Vang Vieng, Laos.

We worden wakker terwijl het buiten erg hard regent. De wolken hangen ongeveer 50 meter boven Vang Vieng en het weerbericht zegt regen, regen en regen. Jammer, want we hadden gisteren een tour afgesproken bij VLT tours. Onze specifieke wensen konden gemakkelijk ingevuld worden, alles kon eigenlijk, we gaan een halve dagtour doen bestaande uit een bezoek aan twee grotten en daarna 15 kilometer kajakken. Licht overmoedig dat laatste, maar alleen het zuipstukje doen, waar ook de tubers langsdobberen leek ons niet echt leuk.

We worden om 09.00 uur opgehaald met de songthaew waar al twee Nederlandse meisjes en een Singaporese zitten. We pikken de kajaks en de lunch op en terwijl we het dorp uitrijden, houdt het gelukkig op met regenen. We droppen de Singaporese met een gids en een kajak en rijden met zijn zessen door naar ons startpunt. Een half uurtje later zijn we op de bestemming en lopen tussen de rijstvelden over heel modderige wegen naar de eerste grot Tham Loup.

20juli (400x300)

Dat kleine mannetje dat voorop loopt is onze gids Thau. De eerste grot Tham Loup is moeilijk te bereiken, je moet er over allerlei glibberige rotsen en bamboe trappen naar toe en ook binnen is het nat en modderig. Wel leuk, zo’n grot die niet helemaal dichtgeplaveid is voorzien van sfeervolle gloeilampverlichting. Je kunt er gewoon in zonder te betalen zelfs. Dat geldt ook voor de tweede grot Tham Noi, die wat gemakkelijker te doen is, daar loop je zo naar binnen. Helaas geen foto’s, geen flits bij vandaag.

20juli2 (400x299)

Thau maakt een lekker lunch met gebarbecuede sjasliek, rijst met groentjes en een stokbroodje. Daarna lopen we terug naar de rivier en laten we de kajaks te water. Op dat moment is het mooie weer ook over en begint het niet een beetje, maar keihard te regenen. Marit ziet het kajakken niet meer zitten en wordt even later opgepikt en keurig bij ons guesthouse afgeleverd. Wij vertrekken wel met Mirjam en Thau in de ene kano en Frank en Hans in de andere. En net als je denkt kan het nog harder gaan regenen? Ja dat kan dus, zonder overdrijven zo hard dat de contactlenzen uit je ogen beginnen te spoelen. Na twee minuten zijn we doorweekt, en daarna maakt het allemaal niks meer uit. We peddelen anderhalf uur door de regen, die varieert tussen hard en tropische stortbui, maar het gaat eigenlijk best wel goed, al hebben we allemaal nu al spierpijn in de bovenbenen.

20juli3 (400x300)

Na anderhalf uur stopt het ongeveer met regenen en het laatste half uur is ook een stuk rustiger met minder stroomversnellingen en zo. We arriveren in Vang Vieng op 100 meter van ons guesthouse, bedanken Thau en lopen vrolijk terug naar huis om de natte kleren uit te doen. Die schoenen komen waarschijnlijk niet meer goed deze vakantie. But who cares, geweldige dag, tijd voor een biertje.

Overigens, de foto’s zijn vandaag gemaakt met de SJCAM 5000, een GoPro knock-off. Doet het prima, en met de speciale behuizing is ie ook waterdicht.

 

Wildlife. Van de ongewenste soort.
Vrijdag 21 juli 2017. Vientiane, Laos.

21juli (400x300)

Disclaimer: dit verhaal gaat niet over het beest hierboven. Maar even terug. Vandaag hebben we een reisdagje naar Vientiane. Na het ontbijt bij Green Restaurant met vier broodjes omelet en fruitsalade, haalt mr. Vongsavanh ons om 10.00 uur op. Om de trip een beetje te breken hebben we een omweggetje ingelast via de Lao Zoo.

21juli2 (400x300)

Dat is dus het welkomstbord, waarschijnlijk niet meer opgeknapt sinds de communisten in 1975 aan de macht kwamen. Het ziet er allemaal niet gelikt uit, maar het is ook niet zo slecht als de dierentuinen die we op andere plekken in Azië wel gezien hebben. Er wordt in deze dierentuin samengewerkt met het Laos Wildlife Rescue Center en met dierentuinen wereldwijd om dieren te redden. Een deel van de verblijven ziet eruit alsof ze in 1950 nieuw waren, maar een ander deel is gloedjenieuw. Het stikt van de beren (veel gered) en de krokodillen (fokprogramma voor bijna uitgestorven soorten). Voor Mirjam had dat laatste niet per se gehoeven.

Na het bezoek aan de dierentuin zijn we een uur later bij ons overnachtingsadres in Vientiane. Op aanraden van Ingrid die in Laos gewoond en gewerkt heeft overnachten we bij The Jungle House dat gerund wordt door Mike en Sukiet Boddington, eem kwartiertje van het centrum van Vientiane. Mooi eigen huis in de tuin, met een grote woonkamer en twee slaapkamers. En natuurlijk enige huisbewoners in de vorm van tjitjaks en gekko’s, want je zit wel in de Jungle.

Het verblijf is all inclusive, dus om zeven uur gaan we aan tafel met Mike en Sukiet. Lekker eten, Laarp en aubergine en een gezellige tafelconversatie. Tot het gaat over het wildlife dat niet in de dierentuin wordt getoond, maar wel in en rond het huis scharrelt. Mike vertelt met net iets te veel enthousiasme over alles wat rond en in het huis kruipt of kan kruipen. Marit wordt steeds banger en Mirjam steeds bozer over de (hopelijk, please, please) iets te sterk aangezette verhalen over muggen, schorpioenen, slangen etc. etc.. Niet leuk, want we moeten ook nog terug naar ons huisje, over een donker paadje tussen de bomen door. En dan zit er ook nog een gigantische spin waar Frank even de nadruk op vestigt met zijn zaklamp. Benieuwd of we vannacht nog slapen. Thanks Mike!

 

Geschiedenisles
Zaterdag 22 juli 2017. Vientiane, Laos.

Gelukkig heeft geen van de leden van de Reisfamilie vannacht bezoek gehad van een Gekko, en zijn er ook geen zichtbare uitwerpselen te bekennen. Buiten is het weer licht, dus iets optimistischer dan gisterenavond lopen we door de jungletuin naar het grote huis toe. Mike heeft een zeer uitgebreid ontbijt klaarstaan met o.a. fruit, yoghurt, vruchtensappen, vijf soorten brood, een eitje naar wens en warme croissantjes!

Daarna neemt Mike ons mee op een kennismakingstoer door Vientiane, waarbij hij een uitstekend verteller en een kenner blijkt te zijn van de geschiedenis van Laos. De eerste schriftelijke vermeldingen over Laos verschijnen net na het begin van onze jaartelling. Het waren hindoeïstische koninkrijkjes van Khmer en Mon volkeren. In de achtste eeuw begonnen Chinese Tai volkeren naar het zuiden te trekken, maar de macht lag in die tijd bij de Khmer, het is ook in die tijd dat Angkor Wat werd gesticht en uitgebouwd tot een gigantisch tempelcomplex. In het begin van de dertiende eeuw trekt Dzengis Khan Zuid China binnen en drijft een boel T(h)AI voor zich uit. In die tijd worden ook de eerste Thaise koninkrijken gesticht in het gebied wat nu Thailand en Laos is.

22juli (225x300)22juli2 (225x300)

Het beeld hierboven is van Fa Ngum, een Thai-Laotiaanse prins uit Luang Prabang die een tijdlang aan het hof van de Khmer in Angkor Wat verbleef. Toen de bevolking van Luang Prabang de macht van de Khmer koningen begon te ondergraven, werd Fa Ngum door de Khmer naar Luang Prabang gestuurd met een gouden beeld van Boeddha en een leger om de zaak naar rechts te richten. Onderweg bleken hij en zijn beeld behoorlijk populair te zijn, hij kreeg een hoop aanhangers en dat was voor hem reden om te breken met zijn Khmer bazen en voor zichzelf te beginnen. Dat was ook het begin van Lan Xang, een van de grootste koninkrijken die Zuid-oost Azië ooit gekend heeft. Van 1353 tot 1707 bleef dit koninkrijk in stand en op de top van de macht besloeg het grote delen van de gebieden op beide oevers van de Mekong van Zuid China, tot Noord Cambodja. In 1707 ging het mis toen de toenmalige koning Sourigna Vongsa overleed en zijn zonen dachten dat het slim was om het land op te delen. Niet dus.

Vervolgens begint er een periode waar de koninkrijken elkaar voortdurend bestrijden en ook de Thai regelmatig binnenvallen om te roven, moorden en brandstichten. Op een van deze expedities wordt in 1779 de ‘Emerald Boeddha’ uit Luang Prabang gestolen en meegenomen naar Bangkok, waar hij nu in Wat Pra Keaw te vinden is. De Laotiaanse koningen worden schatplichtig aan de Thai en moeten jaarlijks belasting afdragen en ook slavenarbeid verrichten in Bangkok. Een opstand van prins Anouvhong in 1829 ging jammerlijk mis en de Thai vernietigden heel Vientiane, of drie tempels na. Tot het begin van de twintigste eeuw is Siam de baas in Laos en wordt er ook grote schaal gehandeld in slaven.

Vanaf 1860 krijgen de Fransen belangstelling voor Zuidoost Azië en zenden ze expedities de Mekong rivier op. Ze worden allerhartelijkst ontvangen en die ontvangst wordt nog beter als de Franse gezant Pavie in 1867 de koning van Luang Prabang redt nadat Chinese Tai bandieten de stad aanvallen. Vanaf die tijd zijn de Fransen nog meer welkom en Laos wordt een protectoraat van Frankrijk. Laos werd gezien als achterland van Vietnam en diende menskracht en grondstoffen te leveren aan Vietnam. De Fransen vonden de Laotianen echter nogal lui en dus werden er juist veel Vietnamezen verplaatst (gedeporteerd) naar Laos. In het gehele gebied waren nooit meer dan een paar duizend Fransen aanwezig, de militairen waarmee de boel in bedwang werd gehouden waren meest locals, onder Franse officieren.

Tot 1920 zien de Franse Indochina vooral als wingewest. Vanaf 1920 proberen de Fransen westerse normen, gezondheidszorg in te voeren en publieke werken uit te voeren. Ook wordt Vientiane, dat na de verwoesting in 1829 er verlaten bij lag, opgebouwd als het regionale Franse bestuurscentrum. In Vientiane vindt je dan ook de nodige overblijfselen in de vorm van Franse koloniale gebouwen.

In de tweede wereldoorlog wordt het ingewikkeld. De Vichy-regering blijft aan de macht in Indochina tot 1944. Daarna wordt het vaag, de Japanners bezetten centraal Laos, maar in de buitengewesten blijven Fransen actief als guerrilla, ondersteund door Britse bevoorrading door de lucht. Onder Japanse druk verklaart koning Sisavangvong Laos onafhankelijk, maar eigenlijk wil hij dat de Fransen gewoon terugkomen. Een paar neven van de koning zagen dat niet zitten en Prins Souphanouvong, die opgeleid was in Hanoi en een vriendje was van Ho Chi Minh richtte met hulp van de Viet Cong de Pathet Lao op. Nadat de Fransen in Vietnam verslagen waren bij Dien Bien Phu trokken ze in 1954 ook weg uit Laos.

Tot 1975 is Laos een Koninkrijk. Officieel neutraal, maar praktisch stiekem een vriend van de Verenigde Staten. Diezelfde VS bombarderen Laos op een gruwelijke manier, vooral omdat langs de grens met Vietnam de Ho Vhi Minh trail loopt waarover de Viet Cong haar troepen verplaatst. Nadat de Viet Cong de Amerikanen uit Vietnam heeft verjaagd, steunen ze de Pathet Los nog meer, waardoor die in 1975 aan de macht komt.

22juli3 (400x300)

Tot zover de geschiedenis. Mike dropt Marit, Hans en Mirjam bij de beste massagesalon van Vientiane voor een super massage. De salon is opgezet door een voormalige directeur-generaal van het ministerie van volksgezondheid en alle masseuses hebben een fysiotherapie opleiding gehad.

Samen met Mike doen we boodschappen in een erg luxe supermarkt, waar flessen wijn worden verkocht die meer kosten dan het gemiddeld maandinkomen van een Laotiaanse onderwijzer. En dat in een land waar 60% van de bevolking buiten de monetaire economie leeft.

22juli4 (400x301)

’s Avonds eten we weer heerlijk bij Soukiet. En wennen een beetje aan de jungle. Het valt volgens Mirjam eigenlijk wel mee hoor. Die gekko’s hebben weinig zin om door ons onder de voet gelopen te worden. Ze zitten bij het plafond en laten niet al te veel vallen. Ook het junglepad went: naar de woning van onze superlieve en intelligente gastheer Mike en gastvrouw Sukyet. Er zitten allerlei beestjes en iets te grote spinnen, maar we zijn nog niet aangevallen. En de relaxte houding van Mike en Sukyet slaat een beetje op ons over. Eerlijk gezegd een heel goed plekje dit.

 

Het vogelbevrijdingsfonds
Zondag 23 juli 2017. Vientiane, Laos.

Gisteren hebben we de windshield tour gedaan met Mike Boddington, vandaag bezoeken we een aantal van de plekken die we vanuit de auto hebben gezien. Exclusief Marit, want die heeft een nagel die vervelend haar grote teen aan het ingroeien is, dus die blijft een dagje bij de cottage. Het is droog vandaag en meteen ook erg heet: 33 graden, voelt als 38. Mamachoco is het daar niet mee eens, zij denkt dat het minstens als 41 voelt.

We beginnen bij Pha That Luang, een stupa uit de 16e eeuw en meteen ook het nationale symbool van Laos. Je vindt hem terug in het wapen van Laos, op het geld en op allerlei overheidsgebouwen. Hij is dus retebelangrijk, maar ook wel een beetje saai.

23juli2 (400x300)

Voor de stupa worden vogeltjes verkocht, die je bij de tempel kunt vrijlaten om de goden gunstig te stemmen. Als ik god was zou ik gunstig gestemd zijn als de vogeltjes nooit gevangen waren, maar ’s lands wijs, ’s lands eer zullen we maar zeggen.

23juli3 (400x300)

Dan is er bij Wat That Luang Tai die naast de stupa ligt veel meer te zien. Kleurrijke beelden, houtsnijwerk en allerlei leuke kleine gebouwtjes. Die grote liggende Boeddha bovenaan is ook verbonden aan deze tempel

23juli (400x300)

We wandelen door naar de tempel met de 1000 kamers. Die er tegenwoordig nog maar tien ofzo heeft omdat hij vrij nieuw is. De oorspronkelijke tempel is in 1974 vernietigd: de Pathet Lao vond het nodig een statement te maken over religie.

Zo’n anderhalve kilometer verderop ligt Patuxai, de Arc de Triomphe van Laos. Gebouwd met cement dat de Verenigde Staten eind jaren 50 schonken om een nieuwe startbaan op het vliegveld aan te leggen. De regering besloot met het cement en de fondsen die er bij beschikbaar werden gesteld dus wat anders te doen. Toen de boog klaar was namen de communisten de macht over en benoemden het monument tot symbool van hun overwinning; Victory Monument dus. We vragen ons overigens af of ze hem zelf wel mooi genoeg vinden. Als je de toelichting op een van de pilaren moet geloven niet dus.

23juli4 (400x300)

Via een markt, het presidentieel paleis, een goede salade bij Joma Bakery en nog wat tempels komen we uiteindelijk uit bij Wat Ong Tai. Omdat het nieuwe maan is, is dit een goede dag voor ouders om met lastige en of moeilijke kinderen naar de tempel te komen. De goden zijn op deze dag bereid daar iets aan te doen. Het loopt niet storm, maar er zijn toch de nodige jonge gezinnen. Als jonge monnik kun je je op heel andere manieren afreageren trouwens.

 

Bommen en granaten
Maandag 24 juli 2017. Vientiane, Laos.

Morgen moeten we om zes uur uit bed, dus om een beetje te trainen staan we een half uur eerder op om 08.00 uur. Daarmee verrassen we Mike, want die heeft ons de afgelopen dagen niet voor halftien aan het ontbijt gezien. Zijn Laotiaanse hulpen weten echter prima een eitje te bakken na wat handen en voetenwerk en dat verbaast Mike dan weer.

Mike neemt ons mee naar Cope, een acroniem voor Cooperative Orthopedic and Prosthetic Enterprise. Het is de NGO waar Mike sterk bij betrokken is vanuit zijn werk als landbouwadviseut. Hij kwam erachter dat om iets aan landbouw te doen in Laos, je ook iets aan alle achtergebleven niet ontplofte mijnen en bommen moet doen. En dat zijn er een hoop. Naar schatting zijn er tijdens de Vietnamoorlog alleen al 260 miljoen clusterbommen op Laos gegooid, waarvan 10 tot 30% (niemand weet het precies) nooit is gedetoneerd.

24juli2 (400x300)

Op de kaart kun je zien waar de meeste zijn neergegooid: in het noorden waar de Pathet Lao het voor het zeggen had en langs de grens met Vietnam; de Ho Chi Minh route waarover de Noord Vietnamezen de Viet Cong in het zuiden bevoorraadden. Dat zijn dus ook de gebieden waar de meeste troep is achtergebleven. Nou kan een clusterbom niet zoveel kwaad, als je er maar niet op gaat slaan, het onderploegt, er mee voetbalt of een vuurtje boven stookt. Nou ja, jullie snappen hem, er gaat nog best het een en ander mis, te meer omdat het metaal van de bommen veel geld waard is. Er wordt dus door de bevolking actief gezocht maar munitierestanten om wat bij te verdienen.

Ook hier weer met de voorspelbare gevolgen. COPE helpt met voorlichting en het verstrekken van protheses. Ook wordt er geruimd door NGO’s, op een redelijk ineffectieve manier. Per geruimde UXO zijn de kosten gemiddeld 250 euro. De Laotiaanse NHO’s zitten daar flink onder, Buitenlandse NGO’s zijn dus soms meer dan 1000 euro per geruimde bom kwijt. In het huidige tempo is er nog voor 350 jaar werk. COPE doet mooi werk, het is een kleine interessante expositie en erg vrolijk word je er natuurlijk niet van.

Dat worden we weer wel van het volgende bezoek aan Wat Sisaket. Een fotoplezier van vijf personen zet een Laotiaanse familie in vol ornaat op de foto. Zou het een bruiloft zijn of zo? Even navragen leert dat dat niet het geval is. Het betreft een Amerikaanse familie, waarvan de man in 1975 als vijfjarige geëmigreerd is naar Amerika. Zijn vader zal wel bij de verkeerde partij hebben gezeten, maar daar hebben we het verder niet over gehad. Na 41 jaar is hij nu terug en het leek ze wel leuk om foto’s te maken in origineel Laotiaanse kleding die ze dus voor het eerst van hun leven aan hebben. Ach ja, in Volendam kun je ook in klederdracht op de foto.

24juli (226x300)

Wat Sisaket is de oudste tempel van Vientiane, waarschijnlijk zo’n vier eeuwen oud. Het is een van die tempels die in 1829 gespaard bleven, toen de Siamezen Vientiane veroverden en vernietigden, dat de tempel gespaard werd was niet iets religieus; het was toevallig de legering van de Thai. Het is een van de enige tempels in Laos die niet van steen, maar van hout is. Hij is erg mooi, met een kloostergang om de tempel en binnenin schitterende schilderijen.

Na de tempel lunchen we en nemen nog een keer een massage. Nu kan het nog; morgen vertrekken we naar Maleisië.

Doorzoek de website