Verjaardag
Zaterdag 27 Juli 2013. Dar es Salaam, Tanzania.

Hoera! Rens negen jaar! Joep is al vroeg wakker. En Rens ook maar die moet toch nog even wachten tot de rest wakker is voor het traditionele zingen op bed. Hij is zeer verheugd met de cadeau's en bij het ontbijt krijgt hij ook van onze medereizigers nog presentjes. De slingers en ballonnen hangen al, kortom alles aanwezig voor een prima dag.

Na het ontbijt weer naar het strand, op zoek naar krabbetjes, heremietkreeften en zee-egels die we in ons zelfgemaakte aquarium weer loslaten. Corné wordt nog hard in z'n wijsvinger gebeten door een krab die hier toch wat leniger blijken te zijn dan in Zeeland. Daar kun je ze wel aan het achterlichaam beetpakken zonder geknepen te worden. Overigens is het heerlijk dat het gehele strand van ons is. Tot nu toe geen enkele andere toerist gezien, noch lokale bevolking die geniet van het strand. Derhalve zijn er ook geen agressieve verkopers. Integendeel, de mensen die voorbij wandelen zijn uitermate vriendelijk en goedlachs!

Tijdens de siësta probeert Corné nog een internetbundel te kopen voor de mobiel maar dat wil hier niet lukken. Ze spreken gebrekkig Engels en het aanbod is marginaal. Jammer, dan toch maar beperkt internetten en mailen via de wifi. Dat was in Zuidoost Azië toch duidelijk beter geregeld!

Na de taart, een echte Tanzaniaanse Schwarzwalder kirsch taart door Gerard op de kop getikt, is het weer tijd voor de golven en de heren inclusief Joep genieten er enorm van. Het diner mocht door Rens samengesteld worden en dat smaakte wederom prima: verse tomatensoep, salade, frietjes met hamburger voor de kinderen en ossenhaas voor de volwassenen. Toetje is 'teringmesu', de Gerard variant van tiramisu maar net zo lekker! Terwijl ik dit verslag schrijf pakt Saskia de tassen weer in voor een safari van een ruime week. We hebben twee reisdagen voor de boeg met overnachting in een bushcamp. Dat wordt effe doorbijten maar we hebben er veel zin in!

909 800x600 (320x240)910 800x600 (320x240)

Dan nog wat over het leven hier van alle dag. Gerard woont met Jacqueline en hun hulp in een huis. Daaraan vast zitten twee gastenkamers. De tuin bestaat uit een enorme vijver voor ganzen met daaromheen drie tent-hutjes. Aan de overkant van de weg staat het huis van de 'buurman', de residentie die wij nu bewonen. Dat is een heel groot huis wat nog helemaal niet af was en wat Gerard nu aan het opknappen is. De buurman woont helemaal niet hier en is allang blij dat het huis nu opgeknapt en gebruikt wordt. De bovenverdieping is 'klaar', keuken, woonkamer, drie slaapkamers waar wij toeven en een grote veranda waar we met z'n allen alle maaltijden nuttigen. Wij zijn hier de eerste bewoners. Het oorspronkelijke plan was onze boys rondom de vijver te slapen te leggen, ik ben erg blij dat dat nu anders is omdat er 's nachts nogal eens eentje uit bed wil komen.

Toen we aankwamen was de hele straat al tien dagen zonder stromend water. Kort na onze aankomst werd dat hersteld en in het huis van Gerard is dan ook gewoon water. Wat bleek hier: veel te veel lekkages om het water aan te sluiten. Dat gaat Gerard opknappen als wij weg zijn. Betekent dus dat wij nog altijd onze wc doortrekken met emmers water, handjes wassen in de emmer water etc. Bij het huis van Gerard is een buitendouche en die gebruiken we dankbaar. Wel koud water...

 

Bush camping
Zondag 28 juli 2013. Zebra Camp, Tanzania.

Vanochtend (weer) vroeg uit de veren en ons opmaken voor vertrek. Een van de 'hoofddoelen' van deze reis is het zien van alle wilde dieren in de Ngorogoro krater. We gaan in twee dagen naar Mto wa Mbu rijden (zo'n achthonderd kilometer). Daar blijven we dan een week op de camping om vandaaruit diverse wildparken te bezoeken waaronder dus Ngorogoro.

Om zes uur ontbijten en dan kan het hele spul worden ingepakt en kunnen we tegen achten rijden. Gerard staat er op dat zijn gasten drie keer dag een perfecte maaltijd krijgen, dus ook uitgebreid ontbijt voor vertrek, heerlijk natuurlijk. Maar wat toch behoorlijk onhandig is, is dat de keuken inclusief borden en bestek helemaal mee moet. Er moet dus na het ontbijt door de mannen altijd hard gewerkt worden om alles weer schoon en ingepakt te krijgen. Onze jongens stuiteren dan opgewonden rond: wanneer gaan we nu, wanneer gaan we nu... (Tip: Gerard een extra keukenuitrusting met plastic spul zou voor Eugène en de kids erg welkom zijn).

487 800x600 (320x240)489 800x600 (320x240)

De reis verloopt zeer voorspoedig. Tanzania heeft de afgelopen jaren enorm geïnvesteerd in de infrastructuur. Hele stukken rijden we over splinternieuw goed asfalt. Andere stukken is het hotsen en botsen naast de weg die nog in aanleg is en waar duidelijk met groot materieel hard aan gewerkt wordt. Om drie uur 's middags zijn we al bij het Zebra Camp. De jongens waren voorbereid op een hele dag in de auto en vroegen verbaasd: zijn we er al dan? Het is een prachtige bush camping aan de Pangani River. Niets dan de natuur en wij. De jongens spelen een spelletje kubb, Gerard en Eugène koken en de chauffeurs maken een kampvuur. Helaas weten we niet zeker of er krokodillen in het riviertje zitten en daarom wordt er (kleine teleurstelling voor de boys) niet gezwommen. Wanneer het kubben klaar is stoken ze vuurtjes tot het avondeten. Teun en Niels bestuderen de bijzonder gevulde sterrenhemel, prachtig. Na het eten gaat iedereen met de kippen op stok. Prima reisdag!

 

Plannen maken
Maandag 29 juli 2013. Ngorogoro NP, Tanzania.

Vandaag om half zeven ontbijt, dan is het licht en op de een of andere manier voelt dat minder vroeg. Om acht uur rijden we weer nadat we nog even hebben gekletst met Lance, een Amerikaan die op de fiets van Arusha naar Zuid Afrika rijdt. Het landschap verandert en we rijden langs kilometers lange velden met sisal. We naderen het gebergte van de Mt Kilimanjaro maar helaas is er laaghangende bewolking en is de sneeuwbedekte top niet te zien. In Arusha worden we gewaarschuwd voor junkies die zelfs spullen uit de rijdende auto's met openstaande ramen stelen. Dat maakt erg veel indruk op de boys! Omdat het me toch erg leuk lijkt als de jongens af en toe ook wat over hun belevenissen op schrijven maar ik ze slecht daartoe bewogen krijg heb ik nu iets anders bedacht. Geheel in stijl met de Afrikaanse cultuur heb ik ze omgekocht voor een klein bedrag per verslag. We zullen zien hoeveel er gaan volgen.

De eerste driehonderd kilometer gaan weer zeer voorspoedig maar dan is er zestig kilometer 'karrenspoor' waar we twee uur over doen. Uiteindelijk toch rond half vier op de camping. De heren plonzen in het (koude) zwembadje en ook de warme douche (straaltje maar wie let daar na tien dagen koud water nog op?) valt goed in de smaak! Daarna nog met een heel stel (chauffeurs, andere camping gasten, ons gezelschap) kubb spelen, heerlijk toeven. Kubb is een spel met houten blokjes waarmee je in twee teams tegen elkaar speelt om de koning te veroveren. Rens heeft dat hier van ons voor zijn verjaardag gekregen en dankzij het pinksterweekend (waar we voor het eerst dit spel speelden) wordt dit waarschijnlijk de nieuwe rage in Afrika!

Er is wat onrust over de invulling van de komende dagen. De drie families hebben drie verschillende programma's in hun hoofd en tot nu toe zijn we van al deze lijnen afgeweken. Geen probleem, plannen, bijsturen hoort bij reizen maar we willen voor de komende week toch wat meer duidelijkheid over de invulling van de dagen (zeker ook omdat de gezinnen qua ambities uit elkaar lopen). Gerard is al zo lang in Afrika en bevriend met de Maasai (bevolkingsgroep met motto: wie dan leeft wie dan zorgt) dat hij dat plannen van ons maar lastig vindt. Een uurtje brainstormen verder hebben we toch een voor ieder bevredigend programma bedacht, wij zijn blij!

 

Maasai
Dinsdag 30 juli 2013. Ngorogoro NP, Tanzania.

Onze camping is een echte trekkerscamping. De meeste mensen blijven maar een nacht. Ze komen tegen de avond aan en vertrekken voor dag en dauw alweer, vaak op weg naar een van de nabij gelegen wildparken. De mensen doen zachtjes maar in het donker je tent afbreken valt natuurlijk nog niet mee. Om een lang verhaal kort te maken: uitslapen is er echt niet bij.

We zitten hier op 1700 meter hoogte en dat merk je wel aan de temperatuur. Vandaag was een bewolkte dag en dan kun je prima een T-shirt met lange mouwen aan hebben. Onze jongens willen natuurlijk toch zwemmen, voordeel: dat haalt echt niemand zich in het hoofd dus zwembad alleen voor onze jongens. Na vijftien minuten komt Joep dan blauw bibberend uit het water, even in de handdoek en gaan maar weer.

Bertus, Marileen en John gingen al vroeg naar de Ngorogoro krater. Van de drie auto's hebben er maar twee 4-wheel drive, en dat is daar verplicht. We moesten dus splitsen. Ik had nog extra in de auto mee gemogen, maar heb toch gekozen ook 'achter' te blijven en een dagje dorpje en Maasai te doen. Hele goede keuze, wat een geweldig indrukwekkende dag! Maar daar hoef ik niets over te schrijven want dat hebben Wout en Rens heel knap en heel uitgebreid gedaan. En oma: Teun leeft niet bepaald als een analfabeet: hij verslindt een boek per dag uit de e-reader! Maar weinig verrassend: ik krijg hem echt niet aan het schrijven.

Rens: De Maasai
Vanochtend gingen we met onze gids eerst naar een plantage. Het gras was heel erg mooi groen. Daarna gingen we naar een bananenplantage en de bomen waar de bananen aanhingen waren heel glad. Daarna ging onze gids vertellen hoe we van bananen bier moesten maken. Mijn vader en moeder en Diana en onze gids hadden geproefd. Mama, papa en Diana vonden het niet zo lekker. Joep ging de hele tijd achter de kippen en kuikens aan om ze proberen te vangen, maar dat is hem niet gelukt. En als laatste gingen we naar een man die allemaal dieren schilderde het was heel mooi. We gingen weer terug naar de camping en daar hadden we lunch. Dat bestond uit frietjes, brood, salade en gepofte appel. Het was heel lekker.

Na de middag gingen we naar de Maasai. Dat zijn mensen die alleen maar koe eten en melk drinken. De Maasai is een stam. Ze leven in kleine hutjes en zingen een welkomstlied. Ze slapen op een koeienhuid en verkopen armbandjes, kettingen, oorbellen en zelf hadden ze hele grote gaten in de oren waar hele zware oorbellen aan hingen. En vliegen waren daar ook wel, er was een klein kindje die had de vliegen in haar neus in haar mond op haar tanden en echt overal. De baas van de familie had zes vrouwen en daarmee drieëntwintig kinderen. Je mocht pas trouwen als je een leeuw had gedood. Dan moet je de staart mee nemen en dan pas mag je een vrouw uit kiezen. De baas had dus al drie leeuwen gedood.

344 800x600 (320x240)476 800x600 (180x240)

De huizen van de Maasai bestonden uit opgedroogde klei en hout. Volgens mij waren in elk huisje twee tweepersoons bedden waar ze met heel veel man in lagen. De moeder sliep bij de meisjes van het gezin en de vader bij de jongens van het gezin. Ze hadden heel veel dieren zoals: lammetjes van geiten honden en heel veel van die soorten. Toen wij er gingen kijken hadden ze extra voor ons mooie kleding aan gedaan. Niet dat ik het mooi vind maar sommigen vonden het wel mooi. Bijna iedereen had een stok, ik weet niet waarom maar dat maakt niet uit. Ze hadden allemaal een rondje en andere tekens op hun gezicht (een litteken) en nog allemaal andere tekens. In de huisjes hadden ze allemaal een vuurtje, je zag bijna niks want er lagen twee houten blokken en hete kooltjes en een paar kleine gaatjes. Bij het vuurtje was bijna alleen maar rook, het stonk er dus heel erg naar brandlucht. Ik vond het niet zo heel erg leuk maar wel interessant . En oh ja de baas is pas zevenendertig en heeft al drie leeuwen gedood, dat is wel knap. Ze doden de leeuw met een speer. Ze worden helemaal niet oud omdat ze geen groente en fruit eten worden ze ongeveer maar 53 tot 60 jaar oud. Dat is niet oud. We gaan weer terug in de auto en rijden weer terug naar de camping.

480 800x600 (320x240)484 800x600 (320x240)

Wout: Maasai
De Maasai zijn mensen die eerst een leeuw moeten doden voordat ze een vrouw krijgen en ze leven in een heel klein huisje en ze eten koeien en ze slapen onder een koeienvel en ze drinken koeienmelk en ze kunnen super hoog springen en we gingen terug en we doken nog even lekker het zwembad in en dan gaan we lekker frietjes eten en dan gaan we lekker naar bed en 's ochtends nog even lekker lezen.

 

Lake Manyara
Woensdag 31 juli 2013. Ngorogoro NP, Tanzania.

Vandaag weer een dagje wildpark! Dus vroeg op, lunchpakketjes smeren en off we go. Het park is qua vegetatie heel anders dan de savanne van Mikumi. Veel bomen (bos) hier. Direct bij binnenkomst weer veel apen. Ik zag een vrouwtje met slijm en bloed aan haar billen, nog een tel later zag ik dat ze wat onhandig een nat jong onder haar buik vasthield. Toen ik me nog drie tellen later realiseerde dat ik zojuist een echt net bevallen aap met haar baby had gezien, waren we al gepasseerd en heb ik dus helaas geen foto. Wel een gave herinnering!

Door de bomen is het lastig dieren spotten, en het luipaard hebben we helaas niet kunnen vinden. Wel olifanten, volgens onze gids zijn de olifanten hier niet zo makkelijk te vinden en ziet menige groep ze in dit park ook niet. Wij hadden mega mazzel, tot vier keer toe zagen we verschillende groepen. Met een enorme bull rustig kauwend op een enorme tak, moeders die hun kleintjes zogen en stoeiende puberolifanten. En dat alles op maximaal tien meter afstand! Olifanten houden niet van herrie maar als je stil bent kun je ze rustig van heel dichtbij langdurig gadeslaan. Joep heeft daar weinig boodschap aan, roept enthousiast en heeft het na vijf minuten wel weer gezien. Oplossing: filmpjes achter in de auto. Best uniek olifanten ruiken, zelfs bijna voelen met de smurfen op de achtergrond!

474 800x600 (320x240)475 800x600 (180x240)

Tegen half twaalf, na al drieënhalf uur in de auto en (begrijpelijk) de eerste tekenen van 'we zijn het bijna beu' heb ik onze chauffeur gevraagd ons terug te brengen naar de campsite. Dan wordt er eerst een beetje angstig gekeken en sorry dat we het luipaard nog niet hebben gevonden. Nee joh! Het is prima, maar we willen het graag leuk houden! Als we nu terug gaan naar de camping hebben de jongens ook nog een halve dag vrij, heerlijk voor ze toch? Uiteindelijk toch pas iets na één uur terug, zes uur auto gezeten dus, maar geen onvertogen woord: echte reizigers!

's Middags gezwommen, spelletjes gespeeld en natuurlijk ook kubb. Gerard is gewend met zijn gasten tegen acht uur 's avonds te eten. Wij hebben dit al vervroegd naar zeven uur, maar vaak storten Guus en Joep tijdens het eten in, krijg ik er niets meer in en tussen het hoofd en nagerecht heb ik eigenlijk altijd wel een rondje kinderen 'afvoeren'. Omdat we de hele middag op de campsite waren en Gerard het qua tijd dus prima onder controle had (ga maar eens een drie gangendiner voor vijftien man op twee pitjes koken) kozen de mama's om zes uur te eten! Ideaal, het is dan nog net licht en de kinderen hielden het hele diner vol, super fijn voor iedereen! Morgen grote dag: Ngorogoro krater!

Rens: Lake Manyara
Vandaag gingen we al vroeg ontbijten om de dieren te zien in het park Lake Manyara. We ontbijten om zes uur en vertrekken ongeveer zeven uur ( in Nederlandse tijd vijf uur ontbijten zes uur weg). Dat is wel zwaar maar wel heel mooi. Toen we vertrokken moesten we eerst nog een stukje door de stad en daarna het park in. Toen we het park in gingen, zagen we vogels en voor de rest alleen maar bavianen. Op de kont van de bavianen hebben ze een hele roze plek. Omdat ze heel veel op hun billen zitten. Mama zag opeens dat een moeder aap een nat pasgeboren aapje in de handen had. Het volgende dier was de impala het waren er maar twee of drie maar toch mooi om te zien. Toen gingen we naar de Hippo pool waar we eruit mochten, we wilden na een tijdje wel weer gaan en toen heeft mama Teun en mij ritalin gegeven (note Saskia: toen we druk aan elkaar gingen trekken). Toen zei papa: 'kijk daar zitten twee visarenden'. Het was ook nog waar en op de achter- grond zagen we mooie flamingo's (waar we eigenlijk ook voor gekomen waren). Even later zagen we een hele kudde olifanten, waarvan er drie kleine waren die lekker aan het spelen waren maar er was ook een grote die bladeren van de boom was eten. De rest bleven mooi voor heel veel foto's staan. Dat was wel leuk en ook voor mij dat ik met mijn iPod foto's kon maken. Dus ik heb nu ook mooie foto's. Wel handig want dat zijn de eerste foto's van mij in het Safaripark.

Op het laatst gingen we nog vijftien minuten op zoek naar wilde dieren. Dat was ook de plek bij de hoge heuvels waar de luipaarden leven, maar we hebben er geen een gezien. Even later op de weg terug naar de camping, zag papa op een rots heel veel marmotten. Het was dus wel mooi om te zien, want ik had deze reis nog geen marmotten gezien. Toen we weer terug bij de camping waren gingen we zwemmen in het zwembad. Het was zoals altijd heel koud maar heel leuk.

351 800x600 (320x240)

Wout: Lake Manyara
In de Lake Manyara daar zijn heel veel apen en er was er ook een met een net geboren jongetje en ze zitten vaak in de boom en dan gaan ze lekker slingeren en dat vind ik grappig en dan slingeren ze lekker naar de auto en dan gaan ze lekker zitten en dan kijken ze naar ons en ze zitten soms ook bij een riviertje En we moesten ook door een riviertje rijden en dat vond ik leuk.

 

Ngorongoro krater
Donderdag 1 augustus 2013. Ngorogoro NP, Tanzania.

Vandaag weer vroeg op om naar een van de hoogtepunten van de vakantie te gaan. We hebben er dan ook zin in. Vandaag twee auto's, een met de familie Langeslag, en een met ons gezin. Bij aankomst bij de toegang tot het park waar de nodige formaliteiten afgehandeld moeten worden, worden we welkom geheten door een hele club bavianen. De kids smullen ervan. Na ruim een half uur kunnen we het park in.

Echter, er ontpopt zich weer een fotomomentje voor Corné die elke reparatie op de gevoelige chip legt: de witte Suzuki wil niet meer rijden. Joseph begint meteen te sleutelen ondanks dat de werkdiagnose vieze benzine is. Binnen no time ligt de hele benzinetank inclusief losgemaakte benzinepomp onder de auto uit. Wij kijken onze ogen uit. De diagnose wordt bijgesteld nadat de pomp in een open jerrycan met benzine bij de accu wordt getest. Het ligt aan de pomp. Dus wordt er gebeld en een nieuwe pomp geregeld. Er wordt ook meteen een vervangende auto geregeld en die is na ruim een uur ter plekke. Rond elf uur kunnen we dan eindelijk gaan. Dan is het nog eens een uur rijden over de kraterrand (zonder uitzicht) voordat je de krater in kan afdalen. Dit is inderdaad alleen geschikt voor 4x4 aandrijving! Het uitzicht is fenomenaal!

De eerste meters in de krater rijden we al tussen grote kuddes zebra's en gnoes, zien we kroonkraanvogels en flamingo's. De gnoes zijn zeer gedisciplineerd en vormen een lange rij voordat ze mogen drinken. Je ziet dus een lang lint me een knik in het water! Hierna spotten we de eerste struisvogel en hyena's. In de verte zien we nog twee neushorens. Zo toeren we een aantal uur rond in een machtig landschap tussen machtige (niet schuwe) beesten. Je kunt ze bijna aanraken!

Bij een watertje met nijlpaarden doen onze jongens een plas wat een prachtig plaatje oplevert. Joep kan ondertussen dan ook als een echte grote vent helemaal zelf staand plassen (nee mama, niet broek naar beneden!) Op de achterbank doet de computer weer goed dienst voor de jongsten.

353 800x600 (320x240)356 800x600 (320x240)

Rond de klok van vieren beginnen we aan de terugreis. We hebben ondanks de autopech een fantastische dag gehad. Overigens bleek bij thuiskomst alleen het benzinefilter volledig verstopt te zijn geweest. Gelukkig doet de auto het weer. Gerard heeft de hele dag plannen gemaakt hoe hij zijn reizen in de nabije toekomst nog beter aan kan bieden en heeft een deal gesloten met de campingbaas over het gebruik van de safari-auto's en het bouwen van een vast basiskamp alhier. Dat komt wel goed. De kids zwemmen nog even in het donker en hebben al voorpret voor de uitdaging van morgen: rustdag!

Wout: Ngorogoro Krater
We moesten twee uur in de auto zitten voor dat we er waren en toen we bij het Ngorogoro Krater waren zagen we een hyena en dat vonden wij heel gaaf en toen gingen we lekker rijden en toen gingen we heel even stoppen voor een foto bij de nijlpaarden en ze zijn heel mooi en er zijn ook hele mooie vogels en heel veel zebra's en een neushoorn en een jakhals en een hele grote olifant en heel veel gnoes en de zebra's kon je bijna aan raken en dat vond ik leuk.

357 800x600 (320x240)386 800x600 (320x240)

 

Rustdag
Vrijdag 2 augustus 2013. Ngorogoro NP, Tanzania.

Na twee lange dagen in de auto vandaag lekker 'niets'. Toevallig is het vandaag rustig op de camping, geen grote groepen met overland trucks en hebben we dus heerlijk geslapen tot na half acht! Iedereen werd fris en fruitig wakker, fijn!

Na het ontbijt wat aangerommeld op de camping en later met de tuktuk naar de markt. Heerlijk, lekker zelf op pad, Lonely Planet in de hand en zelf je weg bepalen. Oh wat heerlijk, dat is reizen! Het is natuurlijk uitermate handig en tijdbesparend dat Gerard alles voor ons regelt, maar ik miste dit gevoel. Ook de jongens straalden van oor tot oor toen we met z'n zevenen opgepropt in de tuktuk zaten, feest van herkenning en vrijheid!

462 800x600 (320x240)

Vanmiddag voor Guus, Joep en Saskia rust terwijl de grote kids samen met papa gaan fietsen onder begeleiding van Ibrahim. Na het passen van de mountainbikes (twee Euro per fiets) gaan we op pad met zijn negenen. Eerst door de bananenplantages en daarna door een acaciabos waarna we op een grote vlakte komen die bij Lake Manyara blijkt te liggen! Een fantastisch uitzicht met Thompson gazelles, gnoes, pelikanen, maraboes, flamingo's en bovendien een hele kudde hippo's. Bij het horen van het geronk van een buffel zijn we toch maar snel omgedraaid en rustig teruggefietst, nagezwaaid door enthousiaste bewoners. Helaas viel Wout op het allerlaatst nog maar ondanks dat was het een prima fietstocht!

Toen we afgelopen maandag hier aankwamen ontmoette ik bij het zwembad een Nederlandse familie met vier kinderen die hier op eigen gelegenheid rondtrekken. Oké de kinderen zijn vijftien tot en met negen jaar maar toch: respect! Met zeker ook een steek van jaloezie luisterde ik naar hun verhalen en zo kwam ik op het spoor van Bosjesmannen, hier ruim twee uur hotsen en botsen vandaan. De foto's die ze erbij lieten zien waren ook werkelijk geweldig. Je kunt zelfs met ze op jacht!

Toen ik dit bij Gerard probeerde voor te leggen was hij bepaald niet enthousiast. Aanvankelijk was zijn standpunt dat er in Tanzania geen Bosjesmannen zijn, enkel in Zuid Afrika en deze trip fake moest zijn. Toen bleek dat de trip ook in de Lonely Planet stond en de locals hier er wel vaag vanaf wisten, bleef hij van mening dat de weg ernaartoe te slecht zou zijn en het ons sowieso toch heel erg tegen ging vallen...? Aanvankelijk dacht ik nog dat als hij er even over na kon denken, een en ander wel zou zakken, maar dat blijkt niet zo te zijn. Jammer want nu moeten we een dure auto hier ergens regelen. Hij dacht waarschijnlijk dat ik wel van het plan af zou stappen, maar ja hij kent me natuurlijk ook pas twee weken.

Ik heb hem uitgenodigd op onze kosten mee te gaan, zien of het iets of niets is. Wellicht kan hij deze trip dan in de toekomst ook gaan aanbieden? Daarvoor heeft hij helaas bedankt, als we echt enthousiast zijn (wat hij zich vooralsnog niet voor kan stellen) gaat hij onze foto's wellicht op zijn website zetten. Het goede nieuws is dat ik nu weer lekker zelf aan het regelen ben, heerlijk. Morgen gaan we. Marileen en Bertus gaan met ons mee, Diana John Niels en Casper gaan met Gerard naar Tarangire (wildpark) op zoek naar olifanten.

 

Bosjesmannen
Zaterdag 3 augustus 2013. Ngorogoro NP, Tanzania.

Vanochtend vertrokken in een ruime achtpersoons 4 wheel drive, volgens Joep een 'bus-jeep'. Na twee uur rijden en hobbelen zagen we het touristoffice van de community voor Hadzabe People. Mooi gebouwtje, maar helaas niemand aanwezig. Dus op zoek naar het dorpje waar de Engelstalige gids gevonden zou moeten kunnen worden. Heel wat rondgereden, meerdere mensen gevraagd en ook twee man als wegwijzer in de auto een stukje meegenomen, maar het lukte niet de juiste mensen te vinden. Hmm, wie had dit ook alweer bedacht? Maar dan is er altijd natuurlijk nog 'De Bijbel' de Lonely Planet met een telefoonnummer. Prijs! Vijf minuten later zit de juiste gids bij ons in de auto. Een uurtje nadat we het touristoffice voor het eerst passeerden, komen we er weer langs: nu met gids!

We gaan direct van de hoofdweg (lees: aangestampt karrenspoor) af en manoeuvreren tussen de bomen door. Dit is pas echt 'weg van de snelweg', eigenlijk überhaupt weg van de weg dus! We passeren een waterbron en zien de mensen hun ezeltjes bepakken met jerrycans met water en herders hun vee laten drinken, prachtig. Ook vrouwen met bossen hout op hun hoofd, terug op weg naar hun huisjes. En dan zijn we er.

De gids Hassan, heeft als kind van een andere stam tijdens het hoeden van hun dieren gespeeld met de kinderen van de Hadzabe, zo heeft hij spelenderwijs hun taal geleerd. Het is een kick klak taal, waarbij woorden en zinnen dus ook gevormd worden door bepaalde kicks te maken. Eerst gaat Hassan vragen of we welkom zijn, en gelukkig is dat zo. We zien mannen en grote jongens rondom een kampvuurtje zitten, ze zijn schaars gekleed (ondanks dat het denk ik maximaal twintig graden is met een pittig windje). Ze hebben een vel van bavianen huid om en een soort tooi van bavianen haren op hun hoofd. De baviaan is hun delicatesse, maar ook in hun rituelen speelt de baviaan een prominente rol. Zo mag een man pas trouwen als hij een volwassen mannetjes baviaan heeft gedood.

De mannen mogen meerdere vrouwen trouwen, maar houden het meestal slechts bij één of twee. Soms spreken de mannen onderling af hun vrouwen voor enige tijd te ruilen. De mannen gaan 's ochtends op jacht. Wat ze vangen delen ze met de rest van de groep in het kamp. Wanneer ze tegen de middag nog altijd niets gevangen hebben, keren ze terug naar het kamp en gaan de vrouwen op zoek naar vruchten om te eten. Soms vangen ze een stuk wild, te groot om naar het kamp terug te brengen en verhuizen ze naar die plek. Dat gaat relatief gemakkelijk want ze slapen onder de sterrenhemel, iets onder een afhangende rots met wat takken afgebakend.

Iets verder dan de mannen zitten een aantal kinderen vruchten van de baobab te vermalen om daarna op te eten. Daar weer iets achter zitten vrouwen bij elkaar. Bijzondere opstelling. De schaarse kleding van de kinderen is eigenlijk totaal versleten. Onze jongens hebben gisteren allemaal een nieuw Tanzania voetbalshirt gekregen wat ze vandaag dragen. Opeens zie ik dat Guus en Wout daaronder nog hun katoenen eigen T-shirt aanhebben. Mooi, die hebben de heren uitgetrokken en aan twee kindjes gegeven. Ze waren er gelukkig echt wel blij mee en trokken de shirts direct aan.

363 800x600 (320x240)448 800x600 (320x240)

We hadden gehoopt met de mannen op jacht te mogen, maar daarvoor was het helaas al te laat. Wel mochten de heren met pijl en boog schieten op een blok hout en oefenden de bosjesjongens vrolijk met ons mee. De mannen hadden ondertussen besloten hun buit van die ochtend, een eekhoorn en een soort parkiet, op het vuurtje te leggen. De kop van de parkiet verdween in zijn totaliteit in de mond van de jager, we hoorden het kraken. Teun en Corné hebben een stukje eekhoorn geproefd en dat smaakte nog ook! Daarna nog op bezoek bij een andere stam, zij leven eigenlijk nagenoeg gelijk aan de Maasai. We werden weer vrolijk ontvangen, mochten overal foto's van maken, wat een beleving weer!

Terug in het kamp heeft Gerard het een en ander over de Hadzabe uitgezocht en een mooi stukje voor op zijn website geschreven, fotootje van ons er bij en klaar is Gerard. Nou moe.

Wout: bosjesmannen
We gingen naar de bosjesmannen en we gingen een beetje rond kijken. Ik had nog een T-shirt over en die hebben wij aan een kindje gegeven en ze was er heel blij mee. En ze hadden een eekhoorn en een parkiet gedood voor hun eten en ze hebben hem gedood met een pijl en boog en we mochten een pijl en boog uit zoeken en er mee gaan oefenen. Ze legden de eekhoorn en de parkiet in het vuurtje en aten ze lekker op en ik schoot drie keer mis en papa heeft een klein stukje geproefd. Het schieten was heel erg leuk en cool en we waren net iets te laat voor het jachten want de chauffeur wist niet zo heel goed de weg dus mochten we lekker oefenen en ze hebben een dikdik gedood en daar maken ze een soort hoed van.

 

Reisdag
Zondag 4 augustus 2013. Mkomazi NP, Tanzania.

Vanochtend vroeg zijn Marileen en Bertus met Eugène als begeleider in de bus naar Dar es Salaam vertrokken. Zij vliegen morgen alweer naar Nederland. Ook wij gingen het kamp opbreken. We zijn hier nu zeven nachten geweest, hebben volgens mij bijna alle highlights van deze streek gezien dus prima om te vertrekken. Eerlijk gezegd ben ik het T-shirt met lange mouwen ook helemaal beu. Ik had me echt niet bedacht dat het hier maar achttien tot twintig graden is (ook nog bewolkt).

Onderweg passeren we veel Maasai kralen (groepje huisjes bij elkaar), en veel dorpjes zonder elektriciteit of watervoorziening. Je ziet overal mensen met gele jerrycans gevuld met water, op de fiets op een soort loopkar op ezels en op hun eigen hoofd. Wat een werk die handmatige watervoorziening! We hebben een uurtje of vijf gereden alvorens we in Same opnieuw ons kamp opgezet hebben. We zitten hier naast het Mkomazi National Park waar we morgen naar toe gaan. De camping heeft een piepklein speeltuintje en dat vond Joep wel erg leuk! Jammer dat het nog steeds bewolkt is, temperatuur wel twee a drie graden hoger omdat we in hoogte al wat gezakt zijn.

 

Peuterproof
Maandag 5 augustus 2013. Mkomazi NP, Tanzania.

Vannacht heeft Joep tot twee keer toe flink overgegeven (heel gedoe in een puptent met geen bakjes voorhanden). Gisteravond hebben we verse worst gegeten, heerlijk maar niet alle stukjes waren even gaar... zou dat de reden zijn? Maar eigenlijk weten we best waardoor dit komt: oververmoeidheid. We hebben de afgelopen week één dag rust gehad, verder veel (heel veel) auto uren gemaakt en weinig dutjes in een bed. Ik heb zeker wel nagedacht over nog ergens een rustdag inbouwen, maar dat lukte niet omdat Marileen en Bertus al weer naar huis moesten en we zelf ook graag woensdag op Joep zijn verjaardag in Dar es Salaam willen zijn. Daarnaast nodigt het weer ook niet uit nog langer te blijven. Maar goed ik voelde me vanochtend wel heel slecht dat we zo'n totaal niet peuterproof programma hebben gedraaid. Besloten dat ik met Joep op de camping achter zou blijven. Echter, hij wordt vrolijk wakker, kletst je de oren van je hoofd en rent naar Gerard om als ontbijtje een gebakken eitje te bestellen, heerlijk kind! Dus toch met z'n allen naar Mkomazi.

392 800x600 (320x240) (2)374 800x600 (180x240)

Dit is een nieuw nationaal park, tot voor zes jaar geleden werd er hier volop op wild gejaagd. De dieren zijn dus enorm schuw en op hun hoede als ze een auto horen. We hebben dan ook alleen maar enkele beesten op hele grote afstand gezien. De vegetatie was prachtig, maar als je ondertussen zo verwend bent geraakt als wij met veel wild direct naast de auto valt het toch een beetje tegen.

Nog een stukje gewandeld met de ranger, ook leuk. Toen terug naar de camping om de auto's weer in te pakken. We zouden eigenlijk morgen in een ruk terug rijden (ruim zes uur) maar alles wat we vandaag rijden zijn we morgen eerder bij de zee! Dat vonden de heren een erg fijn vooruitzicht dus hup, de auto weer in. We hebben ruim tweeëneenhalf uur gereden dus dat is heel mooi. Ondanks dat ik de maaltijdsoep voordat hij klaar was voor Joep mocht opscheppen, had hij toch al geen honger meer. Zeven uur ligt hij in bed, helaas dus nu zonder eten. Het regent hier nu, de tent is op de hoeken al nat, we hopen er maar het beste van. Morgen hopelijk toch dertig graden en een zonnetje.

 

'Thuis'
Dinsdag 6 augustus 2013. Dar es Salaam, Tanzania.

Hoera, we zijn er weer! Ons Tanzaniaanse thuis. Vanochtend rond half zeven opgestaan. Iedereen wilde graag naar 'huis' en als een geoliede machine hebben we na het ontbijt met z'n allen alles ingepakt. Vorige week wilde Gerard en het personeel nog alles voor ons uit handen nemen, maar sinds Corné en John bijvoorbeeld de dekjes op het dak vastbinden hoeven we niet meer onderweg te stoppen omdat ze er steeds van af waaien. En sowieso vele handjes maken ligt werk!

Acht uur in de auto en half een waren we er. De heren stuiterden de auto uit en vlogen in de armen van het ontvangstcomité Frankie (onze huishouder) en Eugène. Joep vergat door al het tumult een wc op te zoeken waarop Frankie lachend de veranda zwabberde: hakoena matata! Het is hier dertig graden, heerlijk zonnetje met zeebries, verrukkelijk! Dus iedereen hop in de zwembroek, naar de zee (behalve Joep die heb ik toch echt eerst even in bed gepraat voor een dutje, kan hij vanavond tenminste mee eten)!

Tot nu toe is het internet zo matig dat we alleen de gmail verzonden krijgen. Omdat papa (opa Hans) deze mailtjes voor ons allemaal op het weblog zet, kan iedereen toch lekker meelezen. Super fijn! Foto's mailen lukte niet vandaar alleen nog maar tekst. Maar, Corné heeft in Mto wa Mbu een Tanzaniaanse simcard gekocht met 1 G bite internet. Dat had nogal wat voeten in de aarde omdat hij hierbij aanvankelijk ontzettend was afgezet en het vijf dagen heeft geduurd voordat het werkte, maar nu hebben we wel wat. We hebben nu met zijn telefoon veel beter internet en dus wat foto's verstuurd. Het heeft Corné de lokale bijnaam Mr Simcard opgeleverd!

 

Joep jarig!
Woensdag 7 augustus 2013. Dar es Salaam, Tanzania.

Hiep hiep hoera, onze kleinste man wordt drie vandaag! Op bed gezongen en natuurlijk cadeautjes uitgepakt. Heerlijk relaxte ochtend, bij de koffie allemaal een heerlijke Nederlandse stroopwafel. Speciaal door Diana voor deze gelegenheid bewaard, super lief en lekker! Gebeld met opa en oma en met Gerrie, Joep wilde alle cadeautjes door de telefoon laten zien, maar helaas lukt skype of face time hier niet.

377 800x600 (320x240)379 800x600 (320x240)

Gerard had al de hele week beloofd een cadeau te hebben dat Joep op zijn 95ste nog zou heugen. We waren reuze benieuwd en inderdaad, een heel gave schildering van een bekende Tingatinga schilder. Heel gaaf! Verder spelletjes gespeeld, ballonnen versierd, dutje gedaan, foto's op usb stick 'gesaved', een heerlijke rust dag.

Einde van de middag nog lekker in de hoge golven gespeeld. De familie Langeslag ging nog naar een handcraft market, dus hadden de Dingemannen het hele stand alleen. We genoten allemaal volop. Wout benoemde ook nog hoe speciaal dat echt samen zijn is! Heel bijzonder, deed ons denken aan de vrijheid die we op het eiland Quan Lan in Vietnam voelden. Prachtig mooi moment op deze heerlijke dag!

's Avonds hebben wij allemaal genoten van de verjaardagsfrietjes voor Joep. Het feestvarken zelf was (weer, zucht) reeds over zijn honger heen en speelde rond met zijn nieuwe autootjes en doktersspulletjes. Alle heren direct na het eten onder de wol, paps en mams op het terras aan de rosé. Het leven is verrukkelijk!

 

Bootje varen
Donderdag 8 augustus 2013. Dar es Salaam, Tanzania.

Na het ontbijt werden we door Gerard en George naar de 'vissershaven' gebracht. Daar stonden twee vissers met hun boot op ons te wachten om ons naar het bounty snorkel eiland Bongoyo te varen. Heel gaaf, geen toerist bij deze haven, geen toeristen 'Mzungu' boot, maar een vissersboot vol met netten waar we op konden zitten. Omdat het laag water was moesten we best ver het water in om bij de boot te komen. Niets steiger, gewoon door het water heen waden en je tassen wat hoger optillen. De schippers voeren heel rustig door de toch behoorlijke deining, echt heel gaaf. Dit is echt back to basic, weg van de snelweg en authentiek, smullen dus! De boot is een zeilboot maar omdat de wind hier eigenlijk altijd landinwaarts blaast, varen we op de motor. Wie weet gaan we de terug weg nog even zeilen? (Corné glimt van oor tot oor bij het idee).

380 800x600 (320x240)384 800x600 (320x240)

Bij aankomst op het strand van Bongoyo toch nog wat toeristen gespot, maar gelukkig blijft het bij een enkeling. Dan ontstaat er toch nog gedoe over het entreegeld wat blijkbaar betaald moet worden voor onze aanwezigheid in dit marine natuur park. Een man komt ons tien dollar per persoon vragen, kinderen half geld. Daar hebben we niet op gerekend en Gerard of George hebben daar ook niets van gezegd, is dit wel echt zo? Hebben we wel genoeg geld bij ons? George gebeld en ja we moeten inderdaad deze fee betalen, hij heeft alleen de boot betaald. Diep in de buidel gelukkig nog cash dollars gevonden, afrekenen en verder genieten.

We huren wat snorkel spullen en ook mogen we heel fijn gebruik maken van de flippers en maskers van de familie Langeslag. Je kunt vanaf het strand naar het rif zwemmen. We zien koraal, grote zee-egels en visjes. De kleuren zijn wat minder helder dan we eerder ooit gezien hebben, maar het blijft prachtig die onderwater wereld gade te slaan door er zomaar tussen te zwemmen. We hebben wat gesmeerde boterhammetjes bij ons maar gaan toch op zoek naar een lunch. Er zijn een aantal strandtentjes, maar dat ziet er uit als vergane glorie. Vergaan al voor het toerisme goed en wel op gang is gekomen dus. Maar, ze hebben er frietjes met vis van de bbq en flesjes sprite, helemaal prima dus. De man vertelt dat het nog wel een uurtje kan duren zés porties, maar na vijftien minuutjes arriveren al de eerste porties, geweldig. Als we voldaan terug lopen naar het strand zien we meerdere mannetjes rondom een enorme zak aardappels en voor hen een enorme berg schillen. Waarschijnlijk voor onze grote bestelling allemaal even opgetrommeld ha ha.

Rond een uur of drie zijn we uitgezwommen en besluiten we terug te gaan. Het is ondertussen hoog water geworden en we waden nu tot ons middel door de golven om aan boord te kunnen komen. Gelukkig is er nog een plaatselijke sterke man opgetrommeld die de kinderen behendig aan boord helpt. Misschien heb ik dat nog niet duidelijk genoeg opgeschreven, maar de mensen zijn hier echt super, super vriendelijk. Altijd lachen en bereid je te helpen (en niet met dollar tekens in hun ogen), heel plezierig. En zit het even tegen, dan lachen we dat gewoon weg met hakoena matata!

We hebben vol wind mee maar door het hoge water is de deining toch al wel bijna twee meter en het bootje niet zo groot. Corné vraagt of we nog een stukje gaan zeilen, maar de schipper maakt met handgebaren duidelijk dat we dan (nog) meer gaan schommelen. Heel fijn dat deze beste man snapt dat dat niet de bedoeling is! Ik vind het zo al erg spannend, blijkbaar ben ik daar (gelukkig) wel de enige in. De rest heeft dolle pret en ook de schippers kijken echt ontspannen. Zwemvestjes zijn er natuurlijk niet, Joep heeft zijn bandjes aan. Voor de zekerheid heb ik hem zijn reserve bandjes om zijn enkels gebonden! Corné moet er hartelijk om lachen maar laat het maar zo. Na een klein uurtje varen zijn we er al weer, er wordt weer iemand van het strand geplukt om te helpen bij het uitstappen en dan bedanken we al deze vriendelijke mensen voor de mega gave dagtocht.

Diana heeft met Gerard geregeld dat we al om zes uur eten: geweldig! De kinderen zijn helaas heel druk en dat geeft behoorlijk wat negativiteit. Wel jammer want het is ons laatste diner samen, vannacht vliegen Diana, John Niels en Casper al weer naar huis. Alle kindjes op tijd onder het laken en dan drinken de papa's en de mama's nog lekker een kopje koffie en een biertje samen: rust!

We hebben samen drie prachtige weken beleefd. Het personeel hier hoopt op een mooie fooi en ze hebben ook echt hard voor ons gewerkt, dus hebben we onderling overlegd hoe we dat gaan doen. Joseph heeft het andere gezin de hele vakantie rondgereden en George ons. Diana heeft Joseph een mooie fooi gegeven, maar ook een oude spijkerbroek van John met twee T-shirtjes en een vest erbij. Hij was er enorm blij mee, trok het allemaal dankbaar aan en kwam het ons op de veranda showen. Heel bijzonder. Ik kan iedereen die naar Afrika gaat aanraden oude kleren mee te nemen en ze daarna hier achter te laten. De mensen hier hebben er echt een tekort aan en zijn er heel blij mee! Veel leuker dan de 'zak van max'! Om elf uur is het echt tijd om afscheid te nemen, de familie Langeslag in de auto naar het vliegveld wij naar bed. Over twee nachtjes gaan wij hetzelfde doen. Maar eerst nog even twee dagen genieten van het stand en elkaar!

 

Naar de stad of toch niet?
Vrijdag 9 augustus 2013. Dar es Salaam, Tanzania.

Dar es Salaam is een erg lang uitgestrekte stad. Aanvankelijk dachten we vandaag nog even naar 'het centrum' te gaan, maar dat lijkt er niet echt te zijn. We zouden de hand craft market nog kunnen bezoeken, maar eigenlijk hebben we meer dan voldoende souvenirtjes verzameld. Museum? Lijkt niet haalbaar met de heren. En wat zouden we moeilijk doen met de oceaan voor de deur?

's Ochtends is het eb en met gids Teun zien we krabbetjes, zeekomkommers, een kwal en visjes op het (bijna) drooggevallen rif. 's Middags na de lunch en siësta (is apparaten en dutje) is het vloed en spelen we in de hoge golven. Helaas werkt het internet van Gerard niet en de nieuw aangeschafte bites op Corné zijn telefoon hebben we binnen tien minuten op. Weer geen verslag plaatsen dus vandaag, grr.

410 800x600 (320x231)

 

Afscheid
Zaterdag 10 augustus 2013. Dar es Salaam, Tanzania.

In de Lonely Planet lees ik dat er hier ook een waterpark is. Wanneer ik Gerard hier naar vraag blijkt hij het te kennen en George kan ons brengen. Het kost een lieve duit om binnen te komen (vijfenveertig Euro!) maar dan kun je wel lekker spetteren en spatteren. Aan het eind van de ochtend loopt het zwembad goed vol. Het suikerfeest wordt ook hier goed gevierd! We hebben nog nooit zoveel aangeklede mensen in een zwembad gezien. Ondanks de bordjes: alleen badkleding in het water (waar we al om moesten lachen, ja wat anders dan?) heb ik geen zwembroek gezien! Van korte broeken tot sari's tot Afrikaanse doeken, iedereen 'zwemt' met kleren aan. Ik voelde me dan ook mega underdressed in mijn bikini. Maar de sfeer was super! Alleen maar vrolijke vriendelijke mensen, een bandje speelde en mensen dansten door het water!

Heb weer geen toerist gezien, waar zijn die toeristen hier toch? Gerard heeft de jongens voor lunch pizza beloofd, dus rond half twee nemen we een taxi terug naar de residentie (wederom intens genieten om het lekker weer zelf te regelen). Voordat de zon onder gaat nemen we nog allemaal een afscheidsduik in de oceaan. Mooie zwemdag. De kinderen zijn dan ook behoorlijk moe en na het afscheidsdiner liggen ze zo in bed. Gerard scoort veel punten bij de boys door hun lievelingskostje te maken: tomaten soep, hamburger met friet en salade en teringmisu! Als wij alle tassen hebben ingepakt gaan we iets voor tien uur ook nog even slapen. Om middernacht zal George ons naar het vliegveld brengen, rot tijd maar dat komt vast wel goed.

 

Weer thuis
Vrijdag 16 augustus 2013. Nederland.

Tja en dan zit het er alweer op. Wat gaan drie weken toch snel! Teun, Wout en Guus vonden Mikumi het mooist, Rens de Ngorogoro krater. Allemaal geweldig wat mij betreft. Hoe klein ben je als er een groep olifanten rond je auto scharrelt, of de leeuw zijn liefkozingen naar zijn leeuwin brult? Ik vond de mensen ook weer heel bijzonder! De altijd vriendelijke 'gewone' man, de kleurrijke Maasai en de authentieke bosjesmannen, allemaal bijzondere ontmoetingen.

Maar of we nu afrikafiel zijn geworden? Ik denk het eerlijk gezegd niet. De natuur is ontegenzeglijk fenomenaal, maar de cultuur met nauwelijks ondernemings inzicht en de eeuwige 'hakoena matata' houding (komt het vandaag niet zien we het morgen wel weer) zijn zo niet de mijne. Het deelnemen aan een georganiseerde reis (Tayari Safari) heeft veel geboden: kamperen in het Mikumi National Park bijvoorbeeld. Daar kom je op eigen houtje echt niet! De 'garantie' veel highlights in korte tijd te beleven zonder afhankelijk te zijn van openbaar vervoer, en natuurlijk de dagelijkse driegangen diners van Gerard en Eugène, heerlijk. Maar toch voelt het ook als een gemiste kans nooit tussen de locals gegeten te hebben. Wat eet een Tanzaniaan überhaupt eigenlijk? En het zelf ontdekken en het zelf beschikken over de dagindeling heb ik toch ook echt gemist. Deze vrijgevochten eigenwijze familie regelt het graag allemaal zelf.

Voorlopig eerst een paar jaar vakantie vieren in Europa, centjes sparen en dan weer zelfstandig op reis. Rens wil graag naar de regenwouden in Brazilië en Corné heeft Renesse maar ook Australië op zijn lijstje staan. Ik zeg combineren en er met elkaar weer voor langere tijd tussenuit peren... Wordt vervolgd!

Partners

Social Media

Houd jij van Verre reizen met kinderen? Volg, like en blijf op de hoogte!