Vietnam, Cambodja met kinderen | Reisverslag Chantal, Silvan en drie kids

Op reis: op de bonnefooi met drie jochies
28 oktober - 29 december 2008

Chantal en Silvan reisden al de wereld rond voordat er kinderen waren. Tijdens hun wereldreis in 2003 bleek ze onverwacht zwanger te zijn. Ze keerden huiswaarts waar ze na Marijn nog twee kinderen kregen. Nu vinden ze het de hoogste tijd om hun wereldreis af te maken. Met Marijn (4), Lucas (3) en Joris (1) vertrokken ze eind oktober 2008 naar Bangkok. Van daaruit reisden ze op de bonnefooi twee maanden door Vietnam en Cambodja. We zijn blij dat Chantal haar ervaringen met ons wilde delen.

'Spannend? Ja, wij vinden het superspannend. Maar in het allerergste geval zitten we twee maanden op een tropisch eilandje. Hoe erg is dat?'

Door Chantal van Doorn

Is het leuk, reizen met kinderen?
Maandag 5 januari 2009. Amersfoort, Nederland

Alweer bijna een week thuis. De rugzakken zijn uitgepakt, de kleding ligt weer gewassen en gestreken in de kast. De oliebollen zijn achter de kiezen, en Marijn’s verjaardag is nog eens dunnetjes gevierd. Nu is het maandagochtend. Silvan is naar zijn werk, Marijn naar school en Lucas naar de peuterspeelzaal. Beiden gewapend met de nodige uitdeelcadeautjes. Joris loopt wat rond te scharrelen op zoek naar actie (d.w.z. zijn broers) en ik… Ik hink nog op 2 benen. Mijn ene been staat nog in het warme Thaise zand, mijn andere been is terug in de Nederlandse kou!

We kunnen nu dus terugkijken op een geweldige reis die negen weken en één dag heeft geduurd. Een reis met hoogtepunten en een enkel dieptepunt. Eentje die we zo weer opnieuw zouden doen. We hebben ongelooflijk leuke en mooie dingen gedaan, we hebben ook zo onze baaldagen gehad, dat het allemaal niet zo ging als we in gedachten hadden, maar over het algemeen: een reis die waanzinnig mooie herinneringen heeft gegeven.

We hebben genoten van het niks moeten, het relaxte tempo waarin we dingen gedaan hebben, het ter plekke beslissen waar naar toe te gaan, het ‘er zijn’ op dat moment. We hebben vooral genoten van de enorme warmte en vriendelijkheid van de bevolking, uiteraard van het warme weer en het reageren van de kinderen op de hele situatie. Verre reizen met kinderen, ook met drie kleine, zijn absoluut haalbaar en zeker de moeite waard. We hebben redelijk gedaan wat we vooraf in gedachten hadden. We hebben genoten van Vietnam, na een wat ‘valse start’ in Hanoi hebben we een zeer bijzondere tijd in Bai tu long Bay gehad.

Hue was het dieptepunt, de aanhoudende regen had z’n uitwerking op het humeur van de jongens en het geduld van Silvan en mij. Hue is een prachtige stad met ontzettend veel bezienswaardigheden in en rondom de stad, maar die hebben we dus allemaal gemist.

In Hoi An klaarde de lucht gelukkig weer op. Niet meteorologisch gezien, het water stond letterlijk tot onze navel, maar wel geestelijk. We konden de humor van de situatie weer inzien en lieten ons niet meer kisten door (weer) een buitje. Dit is mede te danken aan het geweldige personeel van het An Hoi hotel, zij hadden veel plezier in de kinderen, stonden de hele dag klaar om met ze te spelen en stoeien. Dit had minder verveling en onderlinge strijd tot gevolg. Dus ondanks de hevige regen en overstromingen hebben we hier toch hele leuke dagen gehad,

Vanaf Mui Ne belandden we in mooi weer en hebben we ook bijna geen regen meer gehad. Mui Ne was een vakantie binnen onze vakantie. Dat klinkt heel raar misschien, maar af en toe moet je tijd inlassen om niet te reizen maar om je indrukken te verwerken en even uit te rusten. Vooral met kinderen doe je dit vaker dan wanneer je alleen reist. Lekker een hotel aan het strand, groot grasveld voor de deur en niet méér doen dan zwemmen, luieren en uitrusten. Toen hebben we, impulsief, bedacht dat we vanuit Mui Ne via Dalat zouden terugreizen naar Saigon, en dat bleek achteraf een minder goede keuze. Dalat was koud en nat, en we hadden daar die negatieve ervaring met onze Easy Rider.

Vanaf dat moment ging Vietnam ons behoorlijk tegenstaan, we hebben hier iets te lang doorgebracht en gingen ons irriteren aan het feit dat we gezien werden als mobiele pinautomaat. Ook de jongens kregen genoeg van het constante aanraken en de toch wel opdringerige manier van benaderen. Joris die regelmatig werd wakker gemaakt voor een foto en Marijn en Lucas die constant werden aangeraakt, gefotografeerd of in hun kruis gevoeld. Maar behalve deze vorm van aandacht was er ook veel aandacht die wel in goede aarde viel bij de mannen. Overal kregen ze mandarijntjes, lolly’s en dergelijke toegestopt. Overal werd met ze gespeeld. Het openbaar vervoer is prima geregeld, accommodatie is er in alle prijsklassen en van verrassend goede kwaliteit. Vietnam is vooral de laatste jaren erg in opkomst, dus de meeste hotels en guesthouses zijn redelijk- tot gloednieuw. Wel jammer vinden wij dat we de Mekong Delta niet zo uitgebreid bezocht hebben, dit gaan we wellicht de volgende keer beter doen.

Cambodja was een totaal andere ervaring. Ook heel goed te bereizen met kinderen, maar vraagt meer flexibiliteit. De kwaliteit van de wegen is zeer slecht waardoor de reistijden aardig kunnen oplopen. Een geplande reis van vier uur kan zomaar uitkomen op tien uur als het bijvoorbeeld net geregend heeft. De bevolking vonden wij een verademing, het landschap is schitterend. Jan en zijn stichting Cambodia-Dutch heeft grote indruk op ons gemaakt. Wij vinden dit het mooiste land in Azië dat wij bezocht hebben! Cambodja heeft als enige Aziatisch land absoluut een plek in ons hart gekregen, en wij zullen hier zeker terugkeren.

Tenslotte natuurlijk de heerlijke week op Koh Chang in de Funky Hut. De jongens hebben het nog steeds over Julian en Sheryl. Het heerlijkste plekje van Thailand!

Dan natuurlijk de grote vraag die ons, ook op reis, meerdere malen is gesteld (vreemd genoeg meestal rond etenstijd of na een lange reisdag): Is dat nou leuk, reizen met kinderen? Die vraag kan hetzelfde beantwoord worden als de vraag: Is dat nou leuk, kinderen? Ja, meestal wel, soms wat minder… Net als in het ‘echte leven’ is het meestal leuk met kinderen, behalve op de momenten dat ze dreinend door de stad lopen, krijsen in de supermarkt of elkaar in de haren vliegen. Elke situatie die je thuis meemaakt, komt ook op reis voorbij… Ook in het buitenland gaat het opvoeden door, moeten er tanden gepoetst worden en probeer je er ook wat vitaminen in te stoppen. Uiteraard gaat dit soms onder protest. Geen enkel kind dat ik ken is twee maanden lang 24/7 een zonnetje, niet thuis en ook niet op reis. Het niet luisteren, de driftbuien en grenzen opzoeken gaat ook daar gewoon door. Dat vonden we af en toe wel lastig. Ook de strijd tussen Lucas en Marijn was niet altijd leuk. Vooral na een lange reisdag waren zij niet op hun best. Zelf ben je dan ook moe en dan is het wel pittig. Reizen met kinderen vraagt veel flexibiliteit, relativeringsvermogen en vooral humor.

Meestal lopen dingen niet zoals je plant, en daar moet je dan het beste van maken. Maar dat is juist de charme van het reizen, met of zonder kinderen. Al met al hebben ze het prima gedaan en hebben bewezen echte wereldreizigers in de dop te zijn. Het is fantastisch om te zien hoe je kinderen, drie man sterk en hand in hand, zelfverzekerd het drukke Khao San Road doorstappen. We voelden ons apetrots wanneer onze mannen zich vol vertrouwen staande wisten te houden in onbekende situaties en iedereen om hun pinkje wonden. Soms waren we ontroerd wanneer we ze zagen spelen en ravotten met plaatselijke kinderen. Taal- en cultuurverschillen spelen kennelijk geen enkele rol, als je samen maar pret kunt maken. We staan verbaasd hoe Joris is gegroeid de afgelopen twee maanden. Toen we weggingen was hij een grote baby die net een paar dagen kon lopen en nog niet sprak. Hij is uitgegroeid tot een dreumesje vol (Engelse) praatjes en die in polonaise luidkeels zingend achter zijn broers aan stapt.

Het leuke van reizen met kinderen is dat je het reizen heel anders beleeft dan wanneer je met z’n tweeën bent. Ben je samen geneigd om van de ene naar de andere bezienswaardigheid te rennen, met kinderen wordt je tot een rustiger tempo gedwongen. Na een lange reisdag blijf je minimaal vier à vijf dagen op dezelfde plek, daardoor heb je meer contact met de locale bevolking. Je zult wat minder plekken zien, maar je beleeft ze wel beter. Bovendien gaan er met kinderen meer deuren open, de lokale bevolking gaat letterlijk door hun knieën voor kinderen. Waar je zelf soms nauwelijks een glimlachje krijgt worden de kinderen met open armen ontvangen. Verder is het natuurlijk geweldig om zoveel tijd samen door te brengen en samen ‘avonturen’ te beleven. Ook de reactie van je kinderen op ‘vreemde’ situaties is heel bijzonder om te zien, hun flexibiliteit en aanpassingsvermogen is iets waar wij nog van kunnen leren. Kortom: reizen met drie kleine kinderen is prima te doen als je je aan bepaalde spelregels houdt:

- Onze maximaal comfortabele reistijd was ongeveer vier uur. Daarna werd het moeilijk voor de jongens. Een aantal langere stukken hebben we in een keer gedaan, maar liever maakten we een tussenstop.

- Respecteer de grenzen van je kinderen, wij hebben ze geleerd te zeggen: ‘No touch, please’, als ze niet aangeraakt, opgetild, geknepen en dergelijke wilden worden. En hou dan in de gaten dat dit ook gebeurt. Wij vonden het op een gegeven moment beter iets minder beleefd te zijn, dan met hysterisch gillende kinderen te zitten.

- Rust en regelmaat zijn van groot belang. Dat klikt gek, maar ook op reis kun je duidelijkheid scheppen. Vaste rituelen die je thuis hebt kun je overal doorvoeren. Na het opstaan eerst aankleden, tandenpoetsen en rustig ontbijten. De komende dag doorspreken voordat je op pad gaat. s’Middags even rusten en voor het slapen gaan douchen en boekje lezen. Het is een ritme dat we thuis hebben en waar we ons ook hier zoveel mogelijk aan gehouden hebben. Dat schept duidelijkheid en veiligheid, we hebben dan ook nooit problemen gehad met bijvoorbeeld niet willen slapen.

- Stel meer eisen aan accommodatie. Ben je met z’n tweeën al tevreden met een bed, nu is ruimte, warm water en airco van groot belang. Ook de ligging is belangrijker: terrasje en/of restaurant binnen ‘babyfoonbereik’ is wel erg prettig, wil je niet de hele avond op de gang voor je kamerdeur willen zitten

- Regels stellen en consequent zijn scheppen ook op reis veel duidelijkheid en daardoor rust. De lokale bevolking waardeert onze opvoedmethodes niet altijd. Wij vinden dat onze kinderen bijvoorbeeld prima zelf de trap op kunnen lopen en als dat met huilen gepaard gaat, is dat maar zo. Maar meestal werden ze dan toch door een vriendelijke mevrouw of meneer gedragen. Ook een time-out (even apart op de stoel zitten) maakt geen indruk meer als ze door (dezelfde) vriendelijke mensen worden getroost en verwend met mandarijntjes en snoep. Ze hebben dan ook al snel geleerd dat het dus wel degelijk loont om te huilen en gillen. Dit hebben wij al heel snel de kop ingedrukt om, tijdens een straf, iedereen te verbieden in de buurt te komen. Met het risico als heel onbeleefd beschouwd te worden :-).

Verder wat praktische zaken:

Laat je vooral niet tegenhouden door de soms negatieve reacties van het thuisfront op je plannen. Reizen met kinderen is prima te doen, zolang je je gezonde verstand niet vergeet mee te nemen, de nodige voorzorgsmaatregelen treft qua gezondheid en je goed voorbereidt. Door je kinderen meer van de wereld te laten zien ben je niet een onverantwoordelijke ouder, maar juist eentje die zijn kinderen een open blik meegeeft op, en vertrouwen in de wereld, iets wat iedereen wel kan gebruiken.

Gezondheid. Gelukkig zijn we allemaal niet ziek geweest (afgezien van Joris’ oorontsteking) Ik kan niet zeggen dat we heel uitgebreide voorzorgsmaatregelen hebben genomen. Het is regelmatig voorgekomen dat ze met vuile handen hebben gegeten en in ondefinieerbare zooi hebben gespeeld. Ook wat voedsel betreft zijn we niet heel voorzichtig geweest. Uiteraard geef je ze geen rauwe biefstuk en halfzachte eieren. Maar zolang het maar heet en goed doorbakken was, hebben ze alles gegeten. Wel hebben Lucas en Marijn eens in de zoveel dagen een colaatje gedronken om de eventueel aanwezige bacteriën te doden. Wellicht heeft dat gewerkt.

Budget. Dit ging harder dan verwacht, en is met name te wijten aan de eetlust van de kinderen en de kosten voor accommodatie. Eten doe je voor ca. 4,00 euro p.p. Reken dan op drie maaltijden per dag x vijf personen, plus daarbij het nodige drinken, lekkere shakes, tussendoortjes en het tikt aardig aan. Ook de accommodatie was duurder dan verwacht. Je bent met vijf personen vaak aangewezen op de grotere (en dus duurdere) kamers.

Accommodatie. Op twee uitzonderingen na hebben we ons overal welkom gevoeld met de kinderen. Wat we wel hebben ontdekt, is dat het fijner is om met de kinderen op zoek te gaan naar een kamer. Je ziet dan meteen of het personeel het leuk vindt om kinderen te ontvangen en of ze voldoende ‘bewegingsruimte’ krijgen. Kinderen voelen ook aan of ze het ergens prettig vinden, en we hebben meestal dan ook gevraagd of ze ‘hier wilden logeren’.

Vervoer. Onze bolderkar is van onschatbare waarde gebleken. Het is een prima en praktisch vervoermiddel gebleken. De jongens hebben er heel veel in gezeten en zelfs geslapen. Bovendien was het voor ons ook prettig om ze in drukke situaties veilig te kunnen vervoeren. Met drie kinderen aan de hand door bijvoorbeeld Saigon, lijkt ons niet te doen.

Al met al kijken we terug op twee zeer geslaagde maanden. Alle stress en voorbereidingen zijn meer dan de moeite waard geweest. Wat ons betreft is deze reis dan ook zeker voor herhaling vatbaar. De nieuwe plannen liggen al weer klaar en zullen nog iets ambitieuzer zijn! Wat we precies willen gaan doen, houden we nog heel even voor ons, maar we houden jullie op de hoogte!

Op teva'tjes met sokken naar de schoenwinkel
Dinsdag 30 december 2008. Amersfoort, Nederland

We zijn weer thuis. Gisteren zijn we, precies volgens plan, om 17.58 uur geland op vliegveld Dusseldorf. Daar zijn we opgehaald door Ward en Annemiek en Marcel. Beiden gelukkig gewapend met tassen vol warme jassen en dekens. Nog anderhalf uur met de auto, en toen waren we weer thuis. Onze buurvrouw Sandra was zo lief om boodschappen gedaan te hebben en onze bedden op te maken. Dank je wel, Sandra en Marcel, wat zijn we toch blij met jullie!!

De vlucht is goed verlopen, we hadden dit keer wel goede plaatsen (de eerste rij, en een bassinet!!). De jongens hebben dus een paar uur heerlijk geslapen, lekker voor onze voeten gespeeld en hebben zich prima gedragen!! Overigens weer niet goed genoeg voor een medepassagiere, zij klaagde (toen Joris aan het spelen met een meneer die naast ons zat) dat hij te hard lachte?!?!?! Het is dus nooit goed… Leve de Nederlandse verdraagzaamheid!

Weer thuis... Nu zijn we dus weer thuis en we hebben het koud! Het verschil met gisteren is zo’n 45 graden, en da’s best veel. Er ligt een hele stapel was te wachten, we hebben een boodschappenlijstje van drie A4 tjes, negen weken post om door te werken en niet de moed om ergens aan te beginnen. De kinderen zijn alledrie uit hun schoenen gegroeid, dus dat was onze eerste aanschaf vandaag. Best sneu: -4 graden, met sokken in de Teva’tjes naar de schoenenwinkel. Ik heb onze winterkleding zo goed opgeruimd dat ik niet alles direct kon vinden. De jongens liepen dus met eigen en geleende winterjassen, de roze handschoenen en sjaals van de buurmeisjes en de muts van papa… We werden best raar aangekeken :-).

We kunnen nu dus terug kijken op een geweldige reis die negen weken en één dag heeft geduurd. Een reis met hoogte- en dieptepunten. Maar eentje die we zo weer opnieuw zouden doen. We hebben ongelooflijk leuke en mooie dingen gedaan, we hebben ook zo onze baaldagen gehad toen het allemaal niet zo ging als we in gedachten hadden. Maar over het algemeen: een reis die waanzinnig mooie herinneringen heeft gegeven.

We hebben genoten van het niks moeten, het relaxte tempo waarin we dingen gedaan hebben, het terplekke beslissen waar naar toe gaan, het 'er zijn' op dat moment. We hebben vooral genoten van de enorme warmte en vriendelijkheid van de bevolking, uiteraard van het lekkere weer en het reageren van de kinderen op de hele situatie. We zijn enorm trots op Marijn, Lucas en Joris die heel goed hun mannetje hebben gestaan en als echte wereldreizigertjes in de dop, met hun rugzakjes op, vol zelfvertrouwen Azië doorstapten. Jongens, jullie hebben het beter gedaan dan wij vooraf hadden durven dromen, we zijn trots op jullie! Verre reizen met kinderen, ook met drie kleine, zijn absoluut haalbaar en zeker de moeite waard.

Wij zullen later nog een “nabeschouwing” geven, maar op dit moment ontbreekt het me aan inspiratie J. Rest ons nog jullie allemaal een heel goed, gezond 2009, en vele mooie reizen toe te wensen.

Groetjes Silvan, Chantal, Marijn, Lucas en Joris

Op weg naar Nederland
Maandag 29 december 2008. Ergens boven India.

Op weg naar huis Het is er van gekomen, we zijn op weg naar Nederland. Om 8.00 uur werden opgehaald door de taxi. De rit naar het vliegveld ging verbazingwekkend snel, ongeveer drie kwartier. Vooral het laatste stuk ging letterlijk met bloedspoed. Marijn had nog een laatste leuke actie: Hij zat tussen Sil en mij in op de achterbank, op zijn knietjes naar buiten kijkend. Opeens gingen we over een hobbel en hoorden we een oorverdovend gekrijs. We kijken naar Marijn en hij zit onder het bloed!! We konden niet zien waar het vandaan kwam, uit zijn neus of mond... Hij krijste als een varken. Natuurlijk hadden we geen doekjes bij de hand en stroomde het bloed in bellen over zijn gezicht. Best raar… toch? We waren vlakbij het vliegveld, en de chauffeur zette zo ongeveer zijn turbo aan, vol gas… Binnen een paar minuten stopte het bloeden en daarmee het krijsen en wat bleek: die soepkip had zijn vinger in zijn neus en leunde op zijn elleboog, door die hobbel in de weg, kreeg hij zijn vinger dus iets te ver in zijn neusje…

We hadden de taxi ruim op tijd laten gekomen, gezien we er de vorige keer ruim twee uur over hebben gedaan en bijna de vlucht hadden gemist. We waren dus rond 9.00 uur op het vliegveld, terwijl we pas om 12.00 uur vertrokken. Alle tijd dus om rustig in te checken, de douane door te gaan, te boarden etc. En nu hangen we dus in de lucht. Dit keer hebben we wel een bassinet voor Joris. We hebben de eerste rij achter het keukentje, dus volop beenruimte en ruimte voor je jongens om te spelen. De start was niet veelbelovend: toen Joris merkte dat hij in de stoel moest zitten, zette hij het wederom op een krijsen en gillen en hield dit vol tot hij in slaap viel. Gelukkig was dat al tijdens het opstijgen! Later hebben we hem in het bassinet gelegd en heeft hij ruim twee uur geslapen. Lucas ook in zijn stoel. Sil, Marijn en ik hebben heerlijk onze vliegtuigmaaltijd in alle rust kunnen eten. Inmiddels is iedereen weer wakker, en zitten ze heerlijk voor onze voeten te spelen. Vier uur gehad, nog acht te gaan...

Terug naar huis: geen klap zin in!
Zondag 28 december 2008. Bangkok, Thailand

Waar blijven die bezetters, juist nu je ze nodig hebt? Je raadt het al (en voor de minder subtielen onder ons): morgen vliegen we richting het koude Nederland, en we hebben er geen klap zin in!

Het zit er weer op voor ons, twee maanden Thailand, Vietnam en Cambodja. Onze laatste avond in Bangkok. Hoe hebben we onze laatste dagen doorgebracht? Nou, niet helemaal volgens plan. De jongens hebben hun voelsprieten blijkbaar uitstaan, weten dat er iets gaat gebeuren en zijn niet te genieten. De laatste twee dagen is het alleen maar boos, huilen, ruzie, niet luisteren, grote monden. Zelfs Joris staat voluit met zijn handen op zijn heupen te stampvoeten en te gillen (goh, van wie heeft ie dat toch?). Lucas en Marijn zijn doodmoe, maar willen niet slapen overdag. Jorisje slaapt prima 's middags maar denkt: 'leuk, iedereen gaat gillen, ik ook!!' Lucas huilde vanmiddag: 'Ik mis Julian zohoho!'. Ik zei: 'schatje, je ziet Julian overmorgen alweer, dat gaat heel snel'. (Julian is zijn vriendje thuis) 'Neeheehee mama, Julian en Sheryl, ik wil terug naar het eiland'.

Gisteren hebben we wat in de buurt rondgewandeld, een heus kasteel bezocht, in het park gespeeld, Thomas gekeken, gegeten en toen was het weer tijd om te gaan slapen. Vanochtend zijn we naar de Jatuchak weekend market geweest met de tuktuk. Deze markt is de grootste en bekendste markt van Bangkok. En dat was dus niet zo’n heel goed idee….

Met de tuktuk naar de markt Stel je voor: 32 graden, 15.000 kramen en een gemiddeld bezoekersaantal van 200.000 per dag. Deels overdekt, nauwe gangen, vergeven van voedsel- kruiden- wierrook- en weet-ik-veel wat voor geuren nog meer. Dit in combinatie met drie mannekes die alleen maar roepen: 'ik kan niet meer lopen, ik kan echt niet meer, het is zo warm, ik ben zo moe, mijn benen doen pijn, mijn hoofd doet pijn, mijn buik doet pijn, ik wil naar huihuihuis!!!!'. Kortom, gezelligheid kent geen tijd. Binnen anderhalf uur hadden wij het wel gezien, en na de nodige versnaperingen maar weer op het huis aan. Zonder souveniertjes!!! Hoe kan het zijn he, 15.000 kramen, maar niet met datgeen dat je zoekt???? Nou, het zijn 15.000 kramen waarin 13.000 ervan dezelfde zooi verkopen die je overigens overal verspreid door Azie vindt (zijden kussenslopen, sjaals, houten beelden, batiks…). De overige 2.000 kramen verkopen allerlei soorten voedsel, van bananenpannenkoeken tot gefrituurde vogelspinnen, schorpioenen e.d. Dit klinkt heel oneerbiedig en is niet zo bedoeld, maar ook mijn relativeringsvermogen houdt een keer op, vrees ik. Het is een leuke markt, je vindt er waarschijnlijk alles waar je naar op zoek bent, maar niet met (onze) kinderen… Ik heb dringend behoefte aan een bling-bling horloge van een bekend merk voor weinig, en een bijpassende tas, en dat is helaas niet gelukt…

Toen maar weer een dvd’tje gekeken (wat ben ik blij met mijn laptopje, echt een aanrader om mee te nemen!!). Sil heeft de kar uit elkaar geschroefd, ik heb de tassen gepakt en we zijn klaar om te gaan. De rugzakken staan klaar, de kleding voor morgen is uitgezocht, taxi geregeld... Nog een leuk geintje met onze kleding trouwens... Waarschijnlijk zijn ergens in de was tussen Dalat en hier de vesten en spijkerbroeken van de jongens verdwenen. Rare actie vind ik dat: van alle was jat je de winterkleding bij een temperatuur van rond de 30 graden… Iemand hier heeft het dus lekker warm. Marijn morgen dus niet, alleen in zijn shirt…

Gelukkig worden we morgen opgehaald van het vliegveld. Onze buurman Marcel en zwager Ward zijn zo vriendelijk om ons af te halen, en we hopen dat ze warme kleding meenemen!

Geweldige stad
Vrijdag 26 december 2008. Bangkok, Thailand.

In Bangkok Prachtig, bijzonder, levendig, uniek en smerig, vies en vervuild Bangkok. Wat vinden wij deze stad geweldig! Van alle grote steden die wij inmiddels hebben bezocht, blijven wij dit toch wel een van de prettigste vinden. Het is hier een grote kakefonie van mensen, geuren en kleuren. Het is een grote chaos van verkeer. Oude aftandse bussen, tuktuk's waarin mensen zich met gevaar voor eigen leven voortbewegen worden afgewisseld met de nieuwste Toyota Landcruisers en BMW’s. Monniken lopen schouder aan schouder met chique zakenvrouwen en backpackers. Hypermoderne winkelcentra liggen tegenover eeuwenoude tempels, met aan hun flanken de paalwoningen en krotten. De echte Hugo Boss naast de lokale kledingmaker die hetzelfde pak voor een fractie van de prijs namaakt. Bangkok, hypermoderne, culturele stad en zo in verval. Wat genieten wij hiervan!

Afscheid van Koh Chang Je raadt het al, we hebben de moed gevonden om te vertrekken van Koh Chang, ditmaal in tranen met tuiten. Het lijkt wel of de jongens steeds meer moeite krijgen met afscheid nemen. Wederom een afscheid met veel knuffels, kusjes en lieve woorden. Marijn was behoorlijk in tranen. Gisteren waren er nog drie franse kindjes van Marijn en Lucas’ leeftijd aangekomen waar ze dikke pret mee hadden, dus ze gingen iedereen missen. Gelukkig helpt een ijsje tegen de meeste kwalen. Dus een ontbijt met geroosterd brood en waterijs maakte veel goed! Nou ja, het is tenslotte vakantie denken we maar... We hebben een aantal strandspullen achtergelaten bij de Funky Hut om 'te lenen'. Als we volgend jaar terug komen, komen we het weer ophalen. Weer een belofte dus om ons aan te houden…

Om 9.00 uur hebben we (op het nippertje) de boot gehaald. Daarna zijn we met de taxi naar Bangkok gereden. Zo’n 280 kilometer voor omgerekend ongeveer EURO 70,-. Dat had uiteraard goedkoper gekund, maar we vonden dit wel handig. We werden bij de Funky Hut afgehaald en gedropt bij het hotel van onze keuze. Onze bolderkar is nog steeds kapot, en hier ook niet te maken, dus daar hebben we constant stennis mee in de bus. Daar hadden we geen zin meer in, dus maar lekker luxe gedaan vandaag. We zitten nu in guesthouse Wild Orchid Villa, midden in het backpackersgebeuren van Bangkok. We wisten ongeveer waar we naartoe wilden, maar niet precies. We zaten wat om ons heen te kijken om ons te oriënteren toen Marijn opeens zei: 'hey, hier zijn we al geweest. Kijk, hier hebben we een visje gegeten!' En inderdaad, we zaten precies waar we wilden zijn!! Dat jochie heeft een ongelooflijk richtingsgevoel.

Met de bolderwagen door Bangkok En hier zitten we dan, babyfoon aan en papa en mama lekker op het terras. Chang biertje erbij en mensen kijken. Hier komt zo ongeveer alles voorbij wat je kunt bedenken. Het lijkt me dan ook dat ze hier van niets en niemand meer raar opkijken, maar ja… dan komen er opeens vijf mallotige Nederlanders aan met een knalrode bolderwagen. Opnieuw zijn we dus een toeristische attractie.

We zijn nu een beetje aan het bedenken hoe we de laatste twee dagen zullen gaan vullen. Misschien een tochtje over de rivier? Nog eens een olifantenritje? Tigertemple schijnt ook erg leuk te zijn. Offe… we zien het wel.

Zonnige dagen voor Kerst
Donderdag 25 december 2008. Koh Chang, Thailand.

Genieten op Koh Chang Nog steeds op Koh Chang, nog steeds in de Funky Hut. Soms kom je op een plekje terecht waar je denkt twee of drie dagen te blijven, en dan kom je er opeens achter dat je acht dagen verder bent en de thuisreis weer dichterbij komt. Zo’n plekje blijkt de Funky Hut dus te zijn. Maar goed dat we hier niet begonnen zijn, anders waren we hier waarschijnlijk twee maanden gebleven!! En voor degeen die zich afvraagt: 'wat doe je dan zoal op een tropisch eiland?', nou….

Zondag hebben we hier Marijns verjaardag gevierd, en ze hebben behoorlijk uitgepakt. Er stond ’s ochtends een ijstaart voor hem klaar, de hele tafel versierd met ballonnen en snoepjes. Er waren cadeautjes in overvloed (zelfs van de andere gasten). 'Lang-zal-hij-leven' klonk in verschillende talen. Kortom, een echte tropische (verjaardags)verrassing. Marijn mocht ’s middags kiezen wat hij graag wilde gaan doen, en hij wilde kanoën met papa. De mannen hebben dus een middagje een kano gehuurd en zijn lekker op pad geweest. Lekker een papa-Marijn middagje dus. ’s Avonds patatjes gegeten en toen was de leuke dag alweer voorbij.

Hoera, Marijn is jarig Kanoën met papa Verjaardag van Marijn

Maandag hadden we natuurlijk nodig om bij te komen van alle drukte :-) en hebben we weer een dagje strand en zwembad 'gedaan'. Dinsdag hebben we weer de stoute schoenen aangetrokken en hebben ons weer in het feestgewoel gestort van White Sand beach. Zo heel druk was het trouwens nog niet hoor. Het was wel gezellig om wat levendigheid om je heen te hebben, lekker te eten op het strand, en de jongens ook weer eens met andere kinderen te laten spelen. Na het eten werden we, heel luxe, weer door Julian (de hoteleigenaar) opgehaald en naar huis gebracht.

Lekker spelen op het strand

Gisteren hebben we een auto gehuurd en hebben daarmee het eiland verkend. We hebben een olifantenboerderij bezocht (geen ritje gemaakt, dat vertrouwden de mannen na het avontuur in Vietnam niet meer zo), naar een vissersdorp gereden, en uiteraard afgekoeld in de prachtige azuurblauwe zee, onder de palmbomen op het hagelwitte strand. Het strand is helemaal in kerstsfeer. Er staan grote kerstbomen compleet met ballen en nepsneeuw, alles is versierd met lichtjes en er lopen heuse kerstmannen rond (uiteraard op blote voeten). Vandaag hebben we het laatste stranddagje gehad, morgen vertrekken we. De tassen staan gepakt, overbodig spul is geloosd en de taxi is geboekt.

spelen op het strand Kerst op Koh Chang Kerstman op Koh Chang

De opmerking van de dag komt van onze smulpaap Joris gisteren: we zaten op een terrasje en er hing een poster van een mevrouw in duikpak met in beide handen een grote kreeft. Joris rent er zonder aarzelen naartoe, wijst op de kreeften en roept: 'mjam, mjam, mama, mjam, mjam…'. Wat zal het de jongens thuis tegenvallen als ze weer aan de aardappelen- groente-vlees zitten. Geen lekkere visjes meer van de bbq elke avond!! Jorisje begint echt een wijsneus te worden, hij volgt zijn grote broers in alles. Het zijn net Kwik, Kwek en Kwak met z'n drietjes! Hij heeft het hoogste woord, meestal onverstaanbaar, maar iedereen begrijpt wat hij bedoelt. De woorden die hij spreekt zijn ook nog overwegend Engels (Bye bye, goodnight, nonono, ice...).

Verder valt er niet veel te vertellen, plaatjes zeggen immers meer dan 1000 woorden. Geniet dus van bijgevoegde foto’s.

De laatste etappe: Terug in Thailand
Zaterdag 20 december 2008. Koh Chang, Thailand

De laatste etappe van onze reis, terug in Thailand. Daar waar we bijna twee maanden geleden begonnen zijn.

Dinsdag zijn we vertrokken uit Cambodja. Het afscheid bij Jan was hartverwarmend. De jongens hebben uitgebreid knuffels en kussen uitgedeeld, Joris wilde Peah niet loslaten. De kinderen hebben zo ontzettend hun plekje gevonden daar. We hebben dan ook moeten beloven dat ze Jan, Peah, Sky en de rest vast nog een keer zullen zien. Daar moeten we ons dan ook maar aan houden, en dat vinden we helemaal niet erg!!

Joris heeft in Siem Reap de lollie ontdekt. Naast Bacca Villa is een winkeltje waar ze o.a. lollies verkopen. Vooral van Peah (een van de medewerkers) kreeg hij er (zeer) regelmatig eentje toegestopt. Zijn woord voor lollie is nu dan ook 'Peah'. De laatste dag waren we Joris even kwijt, toen is hij naar de buren gelopen, heeft daar op de deur geklopt en al 'die, die...' roepend op de bak met lollies gewezen. Even later werd hij dus door de buurman terug gebracht, met in zijn hand uiteraard… de felbegeerde en zelfbestelde lollie! Lucas en Marijn hebben hun roeping ontdekt: Marijn wil later astronaut worden en Lucas tuktukdriver!!

De laatste dagen in Siem Reap hebben we gevuld met een bezoekje aan het oorlogsmuseum, een pagode, lekker winkelen en spelen in een soort van Ballorig, een indoor speelparadijs met klimdingen, glijbanen, ballenbak enz. En natuurlijk lekker zwemmen bij de overburen. In het oorlogsmuseum realiseerden we ons nog eens meer wat een verschrikkingen dit land heeft meegemaakt, en hoe kort geleden dat was. De laatste grote gevechten stammen uit 1998, dat is nauwelijks tien jaar geleden. Helemaal veilig is het pas sinds 2003. Nu beginnen de mensen ook pas te praten over wat er gebeurd is, tot voor kort werd het eigenlijk allemaal doodgezwegen. Niemand wilde het erover hebben, maar nu hoor je van iedereen wie ze verloren hebben en wat ze hebben meegemaakt. En nog steeds spreekt er niet echt rancune uit. Een van onze tuktuk-drivers zei: 'Well, we are all Cambodians, many didn’t have a choice'. Kom daar maar eens mee aan in Europa.

Verder hebben we wat laatste inkopen gedaan, souveniertjes geshopt enzo. Lucas mocht een souveniertje uitkiezen voor zijn juffen op het kinderdagverblijf. Uiteraard kwam hij met een megadoos aan met wierook, frutsels enzo. Ik gaf aan dat dit wel een beetje een groot en duur kado was voor zijn juffen waarop hij antwoorde: 'maar mama, ik heb ook hele dure juffen…'.

We hebben, heel luxe, de taxi genomen van Siem Reap naar Koh Chang. Dat is het voordeel van reizen met zoveel mensen, een taxi kost weinig meer dan de bus. We waren in een uurtje of zes over, terwijl de bus er al gauw zo’n twaalf uur over doet. De weg van Siem Reap naar de grens was een drama, voor het grootste deel is het een gravelweg, waarbij de gaten door smalle stukjes weg bijeengehouden worden. Uiteraard hield dat onze chauffeur niet tegen om er vol gas over, langs en doorheen te gaan. Toen de auto ook nog eens enorm naar gas begon te ruiken, waren we blij dat we bij de grens waren en de auto uitmochten. Er werd overigens druk aan de weg gewerkt, een stuk ervan is al geasfalteerd, de rest zal volgen… dat maakt de reis een stuk sneller en veiliger. Zelfs Silvan, onze niet-van-zijn-stuk-te-brengen rots in de branding, begon een beetje wit weg te trekken...

De grens oversteken was een eitje: uitchecken bij de Cambodjaanse grens, een klein stukje lopen en vervolgens inchecken in Thailand. Hier merkten weer het voordeel van reizen met kinderen... Niks wachten op je beurt, je wordt uit de rij gehaald en mag meteen doorlopen! Tip voor degene die over land naar Thailand gaan, bij grensovergangen krijg je een visum voor maximaal vijftien dagen, dit in tegenstelling tot het vliegveld waar je dertig dagen krijgt!!

Met de ferry naar Koh Chang Nu zitten we dus op Koh Chang, we hadden hier een hotel (Siam Beach Resort) geboekt vanuit Nederland, maar bij aankomst bleek het niet echt te zijn wat we verwachten. Er werd volop gerenoveerd, wat betekent dat we het zagen en boren al van verre hoorden, niet waar je op zit te wachten bij een weekje rustig op het strand. Verder was het niet echt kindvriendelijk (-veilig). Een zwembad (zonder kinderbad) midden op het terrein zonder opstapje of iets dergelijks. Het is half op een heuvel gelegen, dus overal trappen, op- en afstappen e.d. Wij zagen ons dus al de hele week om de beurt achter Joris aandrentelen… We hebben dus besloten dat dit niet echt een goed plekje voor ons was.

Gelukkig is ook de recessie hier toegeslagen, dus in tegenstelling tot de geruchten dat alles volgeboekt zou zijn, is hier nog accommodatie volop te krijgen, er worden zelfs nu nog kamers met 50% korting weggegeven. We hebben nu geboekt in de Funky hut. We hadden hier in eerste instantie niet voor gekozen omdat het redelijk ver overal uit de buurt ligt. We hadden het idee hier een dag of twee te kijken en iets leuks te zoeken in het 'wat drukkere' gedeelte. Maar nu we hier zijn... het is hier werkelijk een paradijs. Het is een klein resort, acht bungalows, direct aan zee en inderdaad ver weg van de drukte. Het is vorige maand overgenomen door de nieuwe eigenaar, een Zuid Afrikaans stel, dan kan het voor ons natuurlijk helemaal al niet meer stuk... We doen de hele dag dan ook niets dan zwemmen, boekje lezen, slapen, eten, drinken en dan nog meer zwemmen. Het is hier warm, rustig, zee voor de deur, (veilig) zwembad in de tuin, vriendelijk personeel, we zien dus geen reden om hier meer weg te gaan!! Vandaag hebben we een uitstapje gemaakt naar het drukke deel 'White Sand Beach' en we waren blij dat we terug mochten. We vinden het hier heerlijk!!

Strand bij Funky Hut Luieren op Koh Chang Scharrelen in het water... Bij het zwembad

Onze plan is dan ook hier te blijven tot 26 december, daarna naar Bangkok door te reizen en dan de 29e terug te vliegen naar Nederland. (Tenzij het lot ons natuurlijk gunstig gezind is, en het vliegveld wederom wordt gesloten, maar dan voor, zeg, drie maanden. Dat zou natuurlijk heeeel vervelend zijn.)

Lucas Marijn Kerst in de tropen

Genieten van het Cambodjaanse leven
Vrijdag 12 december 2008. Siem Reap, Cambodja.

Nog steeds in Siem Reap, en we maken nog steeds geen aanstalten om weg te gaan. We hebben onze draai hier prima gevonden. We genieten van het heerlijke Cambodjaanse leven! Wat een verschil met Vietnam, de gemoedelijke relaxte sfeer. Cambodja is echt een aanrader!

Silvan en Joris bij Angkor Wat Bij de Ta Prohm De bende van drie...

Wat hebben we zoal gedaan de afgelopen dagen? Euh, nou… We hebben door het stadje geslenterd, we hebben een dagje lekker gezwommen en gisteren hebben we Angkor Wat bezocht. De reden waarom de meeste mensen Cambodja bezoeken en inderdaad, zeer de moeite waard. Het kon zelfs ons, als grote cultuurbarbaren, best boeien. Angkor Wat is gebouwd tussen de 9e en 13e eeuw en pas in de 19e eeuw ontdekt. Wij staan versteld van de omvang en de details van het compex. Het hele gebied beslaat zo’n 45 km2. Om alle tempels te kunnen zien heb je een dag of vijf nodig. Wij hebben ons beperkt tot drie tempels. Uiteraard Angkor Wat zelf, het nationale symbool van Cambodja, en twee andere bekende tempels die in de buurt liggen, Angkor Thom en Ta Prohm. De laatste is nog deels overwoekerd door de jungle. Een fantastisch gezicht, al die immense boomwortels verweven met de tempels. Al met al een leuke dag, veel gezien, maar met de kinderen is waarschijnlijk één dagje ook genoeg. We zouden nog kunnen besluiten een dagje apart van elkaar te gaan, maar of we dat doen valt nog te bezien… Deze ene dag hebben ze zich redelijk vermaakt, maar het is veel lopen en klimmen. Gezien de temperatuur is dit een behoorlijke aanslag op hun humeur.

Bij de waterpomp Met het varkentje Vandaag hebben we een dagje met Jan doorgebracht. We hebben een aantal projecten van hem bezocht, en we hebben besloten hoe we ons 'Ernie-geld' gaan besteden. We hebben een varkentje gekocht voor een familie en we hebben een waterpomp gekocht voor een school die momenteel door de stichting Cambodia – Dutch in aanbouw is. Het schooltje staat in het dorp Roem Deen, deze behoort ook tot de commune Chhuk waar de familie woont waarvoor het varken is bestemd. Over de pomp waren we het eigenlijk meteen eens, schoon drinkwater is tenslotte een eerste levensbehoefte en water is nog steeds een groot probleem hier in de omgeving, laat staan schoon water. Met deze pomp is de school dus verzekerd van schoon drinkwater. De kosten hiervan zijn US$ 300,-. Het varkentje kwam zijdelings op. We zaten met Jan te brainstormen over manieren om geld te verdienen. De grond is niet vruchtbaar genoeg om gewassen te verbouwen, kippen zijn ook lastig hier te onderhouden, koeien zijn te duur en te bewerkelijk, wat blijft er dan over? Juist ja, een varken. Deze dieren hebben niet veel verzorging nodig, zijn redelijk bestand tegen ziekten en vreten alles wat je over hebt. Eens kijken of dit lukt. Maar ja, aan een varken heb je niet zo veel als je er geld mee wilt verdienen, wat heb je dan nodig? Juist ja, twee varkens… Een mannetje en een vrouwtje.

In de bus hier naar toe hebben we een ander Nederlands stel ontmoet, die ook in Bacca Villa verbleven. We hebben ons plan dus met hen besproken en zij vonden het zo’n leuk idee dat zij spontaan ook een varken hebben gedoneerd. We hebben er nu dus twee, een mannetje en een vrouwtje. Ze heten Marijn en Lisa… Els en Ron, hartstikke bedankt!!!

Vandaag hebben we de varkentjes dus gezien, er wordt druk gewerkt aan een hok. Ook hebben we de plek gezien waar de waterpomp komt. Er zou vanochtend aan begonnen worden, maar natuurlijk… Gelukkig kwamen we op de terugweg de pompbouwer tegen met alle materialen en zou vandaag beginnen. Wie weet zien we de pomp nog in werking.

Verder was het een prachtige dag. Dit deel van Cambodja is een van de minder ontwikkelde gebieden. Nauwelijks een uur rijden van Siem Reap en een volledig andere wereld. De voor ons zo normale levensvoorzieningen als stromend water, elektriciteit en zelfs maar voldoende voedsel ontbreken hier. Het dorp wordt dan ook ondersteund door het World Food Program, wat inhoudt in dat er maandelijks rijst, gedroogde vis, olie verrijkt met vitaminen en bindmiddel wordt aangeleverd. Gezondheidszorg ontbreekt hier totaal. De lokale fietsenmaker klust af en toe bij als arts in het ziekenhuis. Het sterftecijfer ligt hier dan ook bovengemiddeld hoog. De kindersterfte bijvoorbeeld ligt op 12%. Al met al een gebied dus waar veel winst te halen is. Dat is ook de reden waarom wij zo enthousiast zijn over Jan en zijn stichting. De doelstelling is in eerste instantie een school en ziekenhuis te bouwen en, daar waar voor veel anderen de hulp ophoudt, ook te zorgen voor mensen die deze kunnen bemannen. Dus leraren, artsen en verplegers. Wij hebben hier in de buurt voorbeelden gezien van organisaties die scholen hebben gebouwd zonder na te denken wat hiermee gebeurt. Zonder leraren dus niet veel…

Lokaal vervoer

Het uiteindelijke doel van Jan is dan ook te zorgen voor werkgelegenheid, banen creëren. Mensen op te leiden tot kapper, fietsenmaker, automonteur, maakt niet uit wat, als je maar een soort van economie probeert te laten draaien. Waar mensen geld verdienen, kan het ook uitgegeven worden. Volgens mij is dit een dijk van een idee en wij wensen hem hierbij dan ook alle geluk toe. Ook zullen wij proberen zoveel mogelijk hulp te bieden. Dus allemaal: Ernie heeft nog wel wat tijd over, hebben jullie nog opdrachten? Mail ze maar!! Uit ervaring kan ik nu zeggen: alle hulp is welkom en het geld kan niet beter besteed worden.

Behalve dit serieuze verhaal was het vooral een heel vrolijke dag. Vooral het laatste dorp wat we bezocht hebben lag in een uithoek. Eerst over een zandweg naar Chukk, hier komen nog wel eens wat toeristen, vervolgens een half uur over een ossenspoor en door een (droge) rivierbedding verder. Volgens Jan waren hier nog nooit toeristen, en zeker geen kinderen geweest. De kinderen uit het dorp bekeken ons eerst nog wat argwanend en wilden ook niet echt in de buurt komen. Totdat Lucas door een onhandige actie op zijn billen viel en iedereen in schaterlachen uitbarstte. Toen was het ijs gebroken en werd er gevoetbald en met de door ons meegebrachte ballonnen gespeeld. Prachtig om te zien hoe kinderen met elkaar kunnen spelen zonder dat ze een woord van elkaar verstaan.

Ongeluk met de tuktuk
Maandag 8 december 2008. Siem Reap, Cambodja.

Vandaag hebben we de bus vanuit Phnom Penh genomen naar Siem Riep. Een busreis die vier uur zou duren, maar waar we zes uur over gedaan hebben. Maar eerst even terug naar Phnom Penh. Gisterenochtend hebben we het Grand Palace bezocht, en s’ middags zouden we een weeshuis gaan bezoeken. De avond ervoor hebben we een Australisch meisje ontmoet die een weeshuis runt, zo’n vijftien kilometer buiten Phnom Penh. Met haar hebben we een afspraak gemaakt voor de volgende dag. We hadden onze tuktuk driver geregeld om ons daar naar toe te brengen. Om 13.00 uur s’middags kwam hij ons halen. We zouden eerst naar de markt gaan om spullen te kopen.

Met de tuktuk door Phnom Penh Zover is het niet gekomen, net een kwartiertje buiten ons hotel hebben we een ongeluk gehad met de tuktuk. We weten niet precies wat er gebeurde, maar we hebben een bromfietster aangereden. Opeens een enorme knal en we reden dwars over haar heen. De tuktuks zijn hier niet zoals in Thailand, hier is het een gewone brommer met een aanhanger erachter. Onze brommer viel om, Silvan zat naast Marijn en ik had Lucas naast me en Joris op schoot. De tuktuk hing behoorlijk schuin. Silvan en Marijn konden nog uitstappen, Sil hing aan de tuktuk om hem niet te laten omkiepen, samen met nog een aantal toegesnelde omstanders. Zij hebben de tuktuk van de motorrijdster afgetild en de motor rechtgezet. Lucas, Joris en ik zaten er nog in. Onze tuktukdriver stapte weer op zijn motor, wij dachten om hem aan de kant te zetten, maar hij ging er, met ons er dus nog in, in volle vaart vandoor. Mensen probeerden hem tegen te houden door aan de tuktuk te gaan hangen. Een aanwezige politie-agent sprong voor hem en richtte zijn pistool op hem. Wij zaten recht achter hem en keken in de loop van het pistool… De agent sloeg de tuktukdriver van zijn motor en toen konden wij uitstappen. Marijn helemaal in paniek natuurlijk, ik stond zelf ook behoorlijk te bibberen! Het meisje wat wij aangereden hadden, had gelukkig alleen wat schaafwonden maar was uiteraard ook behoorlijk over haar toeren. De tuktukdriver is er vandoor gerend.

Alles gelukkig goed afgelopen, maar het was wel eng. Het engste vond ik achteraf dat hij er dus gewoon vandoor wilde gaan, met ons drieën er nog in. Wie weet wat er was gebeurd als hij als een idioot door de stad was gereden. 's Avonds kwamen wij hem weer tegen, en zonder enige uitleg of excuus vroeg hij ons om geld. We hadden hem nog niet betaald!?!?!? Dit verzoek hebben wij uiteraard vriendelijk glimlachend afgewezen…

De rest van de dag hebben wij lekker luierend bij het zwembad doorgebracht. Het Kabiki hotel is een gezinsvriendelijk hotel met een groot (kinder)zwembad, speeltuin, park en dergelijke waar expats en hun kinderen naar toe gaan. We hebben hier niet geslapen (dat laat ons budget niet meer toe...), maar je kunt hier ook gewoon een dagje komen zwemmen. De jongens hebben heerlijk in het water gedobberd, en wij hebben ongestoord een kopje koffie (en Angkor biertje) kunnen drinken.

Vandaag dus een lange weg naar Siem Riep. Hier gaan we ons Ernie budget stukslaan… We hadden met Jan (de eigenaar van Baca Villa en intiatiefnemer van ons gesponsorde project) afgesproken. Helaas zijn daar vannacht alle kamers volgeboekt. We zitten nu dus bij de buren, een guesthouse dat niet helemaal naar onze zin is, dus we hopen morgen een kamer in Baca Villa te kunnen bemachtigen. We hebben Jan al wel ontmoet, we hebben vanavond bij hem gegeten en onze eerste indruk is super. We werden heel enthousiast verwelkomd en de jongens waren gelijk op hun gemak. Vooral toen eind van de middag een hele groep kinderen binnenkwam voor Engelse les. De jongens hadden meteen al vriendinnetjes gemaakt. Dat is leuk, zo’n binnenkomer. Marijn en Lucas mochten ook de Engelse les volgen. Marijn vooral was superblij dat hij naar school mocht….

Gezien onze ervaring in het verleden hebben we Jan voor de zekerheid maar gevraagd ons te waarschuwen als hij vindt dat de jongens te nadrukkelijk aanwezig zijn (of te veel inbreuk op zijn privacy maken). Hij verzekerde ons daar geen zorgen over te maken, er lopen gemiddeld zo’n 25 kinderen hier rond, dus ze zijn wel wat gewend…

Morgen gaan we met Jan bespreken hoe we de komende dagen gaan doorbrengen. Uiteraard willen we een bezoek brengen aan Angkor Wat en we willen wat projecten bezoeken die hier nu lopen. Verder zullen we bespreken hoe het verdiende 'Ernie geld' besteed gaat worden. Mijn gevoel zegt dat we hier wel eens langer zouden kunnen blijven hangen dan gepland. Wordt vervolgd dus…

Kennismaken met Cambodja
Zaterdag 6 december 2008. Phnom Penh, Cambodja

We zijn gisteren aangekomen in Phnom Penh. Het ging niet helemaal zonder slag op stoot. Een laatste herinnering aan Vietnam: we moesten extra betalen voor onze bagage. Onze bolderkar is stuk gegaan, de wielen gaan er niet meer van af, hierdoor past hij niet in een tas. We moesten dus extra betalen. De logica hiervan ontging ons nogal, maar we hadden geen zin meer in een discussie. Gewoon de bus in en gaan… Extra 10,00 USD dus, jammer maar helaas… In de bus moesten we onze paspoorten inleveren, 25 USD er in doen en de buschauffeur zorgt dan voor de visa. Heel goed geregeld allemaal. Bij de Vietnamese grens moesten we allemaal de bus uit, door de douane lopen en weer in de bus stappen. Na ongeveer 100 meter volgde bij de Cambodjaanse grens hetzelfde ritueel. Eenmaal in Cambodja kregen we de paspoorten terug, en daar zagen we dat er voor de kinderen niet betaald hoeft te worden voor de visa. We hadden dus 75,- USD teveel betaald. Best veel geld. Ik sprak de chauffeur erop aan, die ineens geen Engels meer begreep. We hebben ons geld dus niet terug gekregen, 85,- USD ‘down the drain’. Al met al, door dit soort dingen hebben we een beetje een vervelende nasmaak gekregen van Vietnam.

Maar goed, wat gebeurd is, is gebeurd, en nu zijn we dus in Cambodja. Meteen al bij binnenkomst van het land vallen een aantal verschillen op. Waar Vietnam voor het grootste gedeelte bedekt is door jungle en dichte bebossing is Cambodja heel open en weids. We reden door rijstvelden zover je kon kijken. Ook lijkt de bevolkingsdichtheid veel lager. In Vietnam rijdt je kilometers en overal zie je bebouwing. Je rijdt het ene dorp uit en het andere in, zonder dat je het in de gaten hebt. Het is een groot lint van woningen, cafe’s, winkeltjes en gebouwen. In Cambodja is het veel leger. Er is veel water en de woningen worden nog steeds op palen gebouwd in verband met het verschil in waterpeil. Dat levert een heel bijzonder plaatje op. Phnom Penh ligt ongeveer twee-en-een-half uur rijden van de Thaise grens. Verder zie je de prachtigste beeldhouwwerken. Je ziet schitteren gebeeldhouwde en gekleurde toegangspoorten boven elk zandpad dat waarschijnlijk naar een dorpje gaat.

Phnom Penh is een oase van rust in vergelijking met de grote Vietnamese steden. Ook hier rijden uiteraard auto’s en motoren (tot groot genoegen van de jongens vinden we hier ook weer de tuktuk) maar niet in die grote aantallen als in bijvoorbeeld Saigon. Hier kun je rustig oversteken. Verder valt de Franse geschiedenis op: brede lanen, grote parken met grasvelden en boulevards met palmbomen, het doet allemaal behoorlijk westers en luxe aan. We werden met de bus afgezet op het busstation en uiteraard omsingeld door tuktuk-drivers die ons naar een leuk hotel wilden brengen. Anders dan we gewend zijn, werden we wel aangesproken maar zeker niet 'belaagd'. Iedereen bleef op afstand, ook naar de kinderen toe. De jongens werden wel aangesproken en bekeken, maar niet opgetild, aangeraakt e.d. Toen we de bolderkar in elkaar gingen zetten, werd snel duidelijk dat we geen tuktuk of taxi zouden nemen, maar dat we gingen lopen. Zonder aandringen werd er vol belangstelling gekeken wat we deden. Een tuktuk-driver bood aan met ons mee te lopen om een hotel te zoeken. We gaven duidelijk aan dat dat niet nodig was en dat we hier ook niet voor zouden betalen. Hij heeft ons afgezet in een leuke buurt, vlakbij de rivier en heeft inderdaad niet om geld gevraagd. We waren erg verbaasd en blij verrast.

Ook in het hotel en de restaurants worden we vriendelijk ontvangen, er wordt veel gespeeld en gestoeid met de jongens, maar niet op een opdringerige manier. Onze eerste indruk van Cambodja is in dat opzicht een stuk positiever dan die van Vietnam. Anderzijds is het ook heel confronterend. De armoede lijkt hier ook vele malen groter te zijn. We zien behoorlijk veel zwerfkinderen en gehandicapten. Behoorlijk wat mensen missen ledematen of zijn bijvoorbeeld verbrand of op een andere manier verminkt.

Vandaag hebben we de beruchte Killing Fields bezocht, een erfenis van het bijna vier jaar durende regime van Pol Pot. Om precies te zijn drie jaar, acht maanden en twintig dagen. Dat was wel heel heftig. De velden liggen zo’n vijftien kilometer buiten Phnom Penh. Dit is de plek waar de gevangenen naartoe gebracht werden om geëxecuteerd te worden. Het is een groot massagraf waar dagelijks drie- tot vierhonderd mensen omgebracht werden. Doe dat aantal maal bovengenoemde periode en je weet ongeveer hoeveel mensen daar liggen. Dat heeft ons behoorlijk aangegrepen. De graven zijn onderling verdeeld tussen vrouwen en kinderen, volwassen mannen en bejaarden. Overal liepen gidsen om uit te leggen wat de bepaalde plekken waren. Eentje greep mij bijzonder aan: uitgangspunt was dat alle intellectuelen, artiesten, kunstenaars en dergelijken moesten worden uitgeroeid om zo een nieuw ras van landarbeiders te creëren. Dat uitroeien moest bij de wortel beginnen, het werd vergeleken met gras. Ook kinderen en pasgeborenen werden niet ontzien. Er is een graf met kinderen en baby’s onder een boom. Tegen deze boom werden ze doodgeslagen om vervolgens het graf ingegooid te worden. Hersenen en bloed droop van de boom. Ik weet niet of het is omdat je zelf kinderen hebt, maar dit is voor ons niet te bevatten, ik kon het bij dit verhaal dan ook niet drooghouden. Zelfs bij het neertypen hiervan schieten de tranen weer in mijn ogen.

Aan het eind staat een gebouw ter herinnering aan deze periode. Een grote glazen piramide met daarin duizenden opgestapelde schedels. Daaronder liggen de kleren die her en der gevonden zijn. Onvoorstelbaar dat zoiets kan gebeuren, en dat niemand heeft ingegrepen. Onvoorstelbaar dat iemand hiertoe in staat is. Nog onvoorstelbaarder vind ik de kracht en moed van de huidige Cambodjanen. De daders van deze gruwelen zijn nooit bestraft. Het idee erachter is dat het geld wat dit zou kosten beter besteed kan worden aan de opbouw van het land dan aan een geschiedenis die niet veranderd kan worden. Het is nog geen dertig jaar geleden dat dit gebeurd is, dat is tijdens ons leven! Ik vind dit werkelijk onvoorstelbaar, en weet ook niet wat ik hierover moet zeggen. Ik kan niet de juiste woorden vinden.

Daarna hebben we het Tuel Sleng museum bezocht. Dat is een vroegere middelbare school die ingenomen is door het Pol Pot regime. De klaslokalen zijn vervangen door martelkamers en cellen. Alles in de dezelfde staat gebleven, en wordt nu gebruikt als museum. Duizenden foto’s hangen er van de slachoffers die daar omgekomen zijn, de martelkamers en de martelwerktuigen staan tentoongesteld. Dan dringt nogmaals de enorme omvang hiervan door. Meer dan eenderde van de bevolking is in nog geen vier jaar tijd uitgeroeid.

Het was dus een bijzonder heftige dag. De rondleidingen hebben we apart van elkaar zonder de kinderen gedaan. We vonden het niet gepast om de jongens hier vrolijk en uitgelaten rond te laten banjeren. We hebben ze wel gedeeltelijk meegenomen naar de Killing Fields, maar hebben ze buiten het museum gelaten. Hoe leg je zoiets uit aan een kind: dit is een gevangenis. 'Oh, zaten hier boeven dan papa? Waar zijn die boeven nu dan?' Het valt niet uit te leggen dat niet de gevangenen de boeven waren maar de bewakers. Maar goed, dan geef je ze een ijsje en een koekje en ze zijn het weer vergeten… Maar het blijft een heel schril contrast: de doodse stilte tegenover de levendigheid van onze mannen.

Tot slot hebben we toch een luchtig afscheid van de dag genomen. Tegenover ons guesthouse is een groot park. Dat stroomt aan het eind van de middag vol met lokale bevolking die daar picknicken en komen spelen. Ouders zie je badmintonnen of lekker op het gras zitten. Kinderen fietsen, spelen met de bal of spelen met niks. Onze jongens hebben zich daartussen prima vermaakt. Lucas heeft een partijtje voetbal gespeeld, en Marijn mocht van een van de kinderen even fietsen. Dat mist hij zo, zijn fiets… Hij heeft dus de leukste dag van de hele vakantie vandaag gehad! Joris had zo zijn eigen schare fans en heeft ook lekker rondgebanjerd.

De laatste dagen in Vietnam
Donderdag 4 december 2008. Saigon, Vietnam.

Wederom zitten we in Saigon. Dat is het leuke van reizen, niets gaat volgens plan. Je plant één nachtje Saigon en we zitten er nu voor de vierde keer. Niets mis mee overigens, we zitten hier prima!

Gisteren zijn we met een privéchauffeur en gids vertrokken voor ons tweedaagse Mekongdelta avontuur. We hebben een hartstikke leuke tijd gehad. We zijn vroeg vertrokken naar My Tho, dat ligt op zo’n twee uur rijden vanuit Saigon. Hier hebben we een boottocht gemaakt over de Mekong River en een tochtje met een roeiboot door de kanalen. Ook nog gekeken bij een coconut Candy fabriek. Na de lunch hebben we de lokale snakefarm bezocht. We waren daar net op tijd voor de lunch van de pythons. Er ging een bak vol levende kuikens naar binnen, die eerst vakkundig gewurgd werden en vervolgens smakelijk opgegeten. De gids vertelde ons nog dat de kuikens die niet binnen een half uur gedood waren, teruggingen in hun hokje en s’avonds 'een nieuwe kans kregen'. Lekker vooruitzicht dus… Wij vonden dit overigens wel interessant om te zien. Marijn vond het 'wel een beetje zielig voor de kuikentjes'.

Behalve slangen waren er ook wat apen, krokodillen en andere ondefinieerbare dieren. De bordjes waren alleen in het Vietnamees, en een aantal dieren kwamen ons niet bekend voor. Onze gids had ook niet echt het licht gezien, want hij wist ons te vertellen dat de Engelse naam voor elk dier dat wij niet kenden animal is. (Dit doet me denken aan een mopje van de lagere school. 'Dit is een dangerous, dat is een dangerous, kijk maar, hier staat: all animals are dangerous'). Het was best luxe, een privégids. Hij sprak dan weinig Engels, en we hebben niet veel van hem geleerd, maar hij heeft veel met de jongens gedaan. Vietnamezen lijken veel korter op hun kinderen te zitten dan wij doen, wij laten de jongens veel meer loslopen, maar hij liet ze geen meter buiten zijn bereik. De kinderen werden er een beetje kriegel van, maar wij hebben er aardig misbruik van gemaakt! Zo konden wij lekker met ons biertje blijven zitten en hij rende achter ze aan!!

De jongens genieten van alle vormen van vervoer, zolang het niet te lang duurt. Marijn vindt de roeiboot het mooist, en Lucas de 'heen-en-weer', want daar kun je met de auto op. Joris begint overigens een heel eigen taaltje te ontwikkelen. Hij begint steeds meer woorden te spreken, en de helft van zijn nieuwe woordjes zijn Nederlands, de andere helft is Engels. Hij roept de hele dag: 'let’s go!' als hij verder wil gaan. Ook het tellen doet hij op zijn eigen manier: één boot is een boot, twee boten is een boot boot. Je kunt je dus voorstellen wat er gebeurt in een haven: dat is dan tien minuten boot, boot, boot enz...

Maar goed, we zijn iets verder doorgereden de Delta in, we hebben overnacht in Can Tho. Hier hebben we vanochtend de floating market bezocht. Hier worden allerlei goederen op bootjes verhandeld. Kleine (roei)bootjes verhandelen daar hun groenten, fruit, vis en vlees. Dit wordt vervolgens op grotere boten geladen om naar Saigon gebracht te worden, waar het op de lokale markten komt te liggen. Dat was wel heel gaaf om te zien. We hadden zelf ook een klein motorbootje, waarmee we de markt konden rondvaren. Toen zijn we weer teruggereden naar Saigon, waar we nu (hopelijk) onze laatste avond in Vietnam doorbrengen. De bustickets zijn binnen, morgen vertrekken we dan echt naar Cambodja.

We zijn nu precies vier weken in Vietnam, en we vinden het wel mooi geweest. Het is een prachtig land, we hebben hier veel ontzettend aardige mensen ontmoet en leuke contacten gehad. We hebben ook wat mindere ervaringen. We kunnen er eigenlijk altijd wel om lachen, maar soms gaat het ook tegenstaan: het overal teveel voor moeten betalen. Betalen om in een restaurant op een stoel aan tafel te mogen zitten, betalen in het restaurant voor een servetje, betalen voor de bagage in de bus, betalen voor een telefoontje om een reservering te bevestigen… We snappen dat er geld verdiend moet worden, maar het lijkt hier nooit genoeg te zijn. Uiteraard betalen we voor geen van deze dingen, want als je gewoon 'nee' zegt, is het ook goed, maar ze proberen het wel. Dat is soms wel irritant. Ik ben benieuwd of dat in Cambodja anders is.

Ook de communicatie is hier soms lastig. Er wordt slecht, en in sommige delen helemaal geen Engels gesproken. Dat levert ook weer lachwekkende situaties op. Ik vroeg zojuist een pen and paper en wat kreeg ik: een stapel servetten (die straks uiteraard weer op de rekening staan...). In restaurants hebben wij geen enkele keer gekregen wat we hebben besteld. Meestal krijgen wij een of twee maaltijden te weinig. Dat lossen we overigens op door van alles wat te bestellen en samen alles te eten, dan heeft niemand het idee dat hij niets krijgt. Ik bestelde bijvoorbeeld een salade Nicoise in een Italiaans restaurant en kreeg een salade met sla, tomaat, komkommer en worstjes. Ik zei tegen de ober dat deze salade waarschijnlijk voor iemand anders was, want dit was niet de mijne. 'Jawel hoor', de tonijn was op, dus de kok had er worstjes in gedaan, de boontjes waren oud en dus vervangen door komkommer, en sorry, alleen de olijven waren vergeten, die werden dus nabezorgd… Het smaakte er overigens niet minder om. Dit is dan een restaurant waar de obers werkelijk je bestelling opnemen. Het is ook wel voorgekomen dat ze of te druk waren met het foto’s maken van de kinderen, of dat er alleen maar hard gegiecheld en weggelopen werd. Soms werd er iemand gehaald die het wel aandurfde om buitenlanders te woord te staan, soms zagen we ook helemaal niemand meer…

We staan trouwens wel verbaasd over de kwaliteit van accommodatie hier. Alles lijkt ongeveer gloednieuw te zijn, kamers zijn ruim en meestal blinkend schoon. Uitzonderingen daargelaten uiteraard. Overal waar we zijn geweest wordt gratis WiFi aangeboden, meestal op de kamer, soms alleen in de lobby. Het eten is heerlijk, kortom een land waar je niets te kort komt. We merken wel dat we met de kinderen wel wat luxer reizen. We komen niet meer in sleezy hotelletjes van een paar euro. Gemiddeld betalen we zo’n 20,00 USD voor een kamer voor ons vieren, meestal inclusief ontbijt. Voor de maaltijden zijn we gemiddeld 5,00 euro per persoon kwijt, inclusief een drankje. We hebben deze maand ongeveer 2700 euro opgemaakt, dat komt op een gemiddeld dagbudget van zo’n 100 euro per dag. Daar hebben we echter ook wel hele leuke dingen voor gedaan.

Kortom, Vietnam is een prima land om te bereizen met kinderen. Het vervoer en de accommodatie is allemaal prima geregeld. Kinderartikelen zoals luiers, babyvoeding, luierdoekjes etcetera zijn volop verkrijgbaar, echter wel tegen hogere prijzen dan in Nederland. Kinderen worden hier met open armen ontvangen, zij het soms wat opdringerig. Ze worden constant opgetild, in hun wangen geknepen, aangeraakt en dergelijke. Als je er even eentje kwijt bent, is hij zeker even meegenomen om te showen en komt terug met een mandarijntje, koekje of snoepje. Gelukkig zijn onze jongens niet eenkennig en in dat opzicht vrij makkelijk, maar we hebben ook kinderen ontmoet die compleet paranoia werden. Het is dus wel zaak om dit goed in de gaten te houden. Vietnamezen houden wat dat betreft geen rekening met de grenzen van een kind. Laats was ik bijvoorbeeld met Lucas naar het toilet terwijl Silvan met Joris weg was. Op een gegeven moment hoorde ik Marijn gillen: 'No, no, no touch, stop hou op!!' Ik rende dus naar hem toe (Lucas met zijn broek op zijn knieën achter mij aan...) en daar stonden weer een aantal vrouwen hem uitgebreid te betasten en te lachen. Toen werd ik dus woest. Er iets van zeggen heeft dan geen zin, wat ik overigens wel heb gedaan om Marijn het gevoel te geven dat hij gelijk heeft en dat het niet goed is wat zij doen. Ze zien dat hij het niet leuk vindt, en toch doorgaan… Afschuwelijk vind ik dat.

Al met al hebben wij goede ervaringen met Vietnam, maar we vinden het ook niet erg om morgen te vertrekken. Op een of andere manier lukt het ons maar niet om Azie in ons hart te sluiten. Het is een heel prettig continent om in rond te reizen, de mensen zijn warm en vriendelijk, het eten is heerlijk, maar toch missen wij hier iets. Niet iets waar ik mijn vinger op kan leggen… Wellicht heeft Afrika toch zo’n grote plek in ons hart dat er weinig ruimte meer is voor iets anders. Maar misschien brengt Cambodja hier verandering in, we houden jullie op de hoogte!!

Vietnamoorlog
Dinsdag 2 december 2008. Saigon, Vietnam.

We zijn weer terug in Saigon. Geheel niet volgens plan, maar soms lopen zaken iets anders dan je ze plant… De vorige keer schreven we heel optimistisch over onze Easy Rider die ons naar de grens met Cambodja zou brengen volgens een geweldige route, dat is iets anders gelopen.

Wonen op het water in Vietnam De eerste dag die we met ze geboekt hebben was geweldig, heel relaxed en super. De tweede dag (gisteren) was iets minder. De chauffeur bleek te vinden dat hij niet genoeg betaald kreeg en zat hierover te mopperen. Wij gaven aan dat hij dat niet met ons moest bespreken maar met zijn opdrachtgever, wij hebben voldoende betaald. Hij was hier niet tevreden mee. Het was een ontzettend lange autorit, met als enige stop een rubberboom en een tankstation. We waren nauwelijks op tijd om de Cu Chi tunnels te bezoeken, een van de absolute eisen die wij hadden gesteld. De chauffeur wilde hier eigenlijk al niet naar toe gaan omdat het al laat was en hij wilde naar zijn vrouw die daar in de buurt woont. Nogmaals gaven wij aan hiermee niet akkoord te gaan, we hebben immers veel geld voor deze tour betaald en we willen de tunnels absoluut niet laten schieten, zeker niet omdat de chauffeur naar huis wil. Na veel tegenstribbelen hebben wij ons gelijk gekregen en hebben we de tunnels bezocht.

Aan onze gids hebben we aangegeven gisteren niet zo’n leuke dag te hebben gevonden, te lange reistijd en te weinig stops. Vandaag wilden we dat anders hebben. Vanochtend om 8.00 uur vertrokken. We hebben er ruim twee uur over gedaan om Saigon uit te komen, de chauffeur maakte een D-tour om een pakketje bij vrienden af te leveren (??), hij kon de weg niet vinden enz. enz. en tot overmaat van ramp vertelde hij ons bij het tankstation waar we even buiten Saigon stopten dat hij meer geld wilde, anders zou hij niet verder rijden. Hij wilde ons naar Chau doc brengen, maar niet de beloofde uitstapjes zoals de boottochtjes e.d. maken… Je snapt dat wij furieus waren. We hadden al afgesproken dat als vandaag weer niet zou bevallen, wij zouden stoppen met deze trip. Dat zeiden we dus tegen hem en hij ging helemaal over de zeik. Hij wilde ons ook niet meer terugbrengen naar Saigon. Dus daar sta je dan… Met al je bagage, drie kinderen overstuur die hun ouders nog nooit zo woedend hebben gezien, bij een tankstation in een gebied waar niemand ook maar één woord anders spreekt dan Vietnamees. Niet fijn dus…

Uiteindelijk heeft hij ons na anderhalf uur discussiëren toch naar Saigon gebracht, wij hebben hem het betaalde geld maar laten houden, en hier zitten we dus weer. Morgen doen we een nieuwe poging, weer met een privé auto, ditmaal geboekt bij een reisbureautje en we hopen nu wel een tweetal leuke dagen te hebben.

Op zich was het wel heel erg leuk om hier weer terug te zijn. Door de mensen van het hotel zijn we superenthousiast ontvangen, we hebben de mooiste kamer gekregen voor een prikkie. Verder zijn we een drietal Nederlandse meiden en een ander stel die ook met een kindje reisden hier weer tegengekomen. Ze zagen toevallig allemaal onze mooie rode wagen staan en dachten: hoe groot is de kans dat er hiervan twee in Azië rondrijden, dat moeten Sil, Chantal en de jongens zijn. Ze kwamen dus allemaal even buurten en we hebben lekker samen gegeten.

Maar goed, de Cu Chi tunnels dus gisteren. Dat was iets waar we heel erg naar uitgezien hebben en het heeft onze verwachtingen vele malen overtroffen. Je komt daar binnen en krijgt een rondleiding van een Vietnam veteraan. De eerste rondleiding gaat door een gebied waar een dorp uit die tijd is nagebouwd, er staan wat poppen met soldatenkleding aan, nogal gemaakt. Een beetje Enkhuizer museum zeg maar…

De tweede rondleiding ging door het gebied van de tunnels en dat was een heel ander verhaal. Je loopt met een gids door het bos, wat helemaal is zoals je het in gedachten hebt. Het was rond 16.30 uur en dan begint het hier al enigszins te schemeren, heel dichtbegroeid, veel bomen en struiken, het is er vochtig en broeierig en er zijn veel muskieten. Je verwacht letterlijk achter elke boom 'de vijand'. Bij de entree zie je een enorme stapel oude bommen liggen die de Amerikanen daar gedropt hebben. Ze hebben geprobeerd met clusterbommen het hele gebied in een keer plat te leggen.

In de jungle rond de Cu Chi tunnels Bij binnenkomst zie je enorme gaten in de grond waar die bommen zijn ingeslagen. Je loopt met de gids door het gebied en hij wijst je de valkuilen die de Vietcong hebben geplaatst. Volledig onzichtbaar voor ons. Je kunt je daar zo goed voorstellen hoe de Amerikanen zich moeten hebben gevoeld. Het ene moment loop je nog en het andere moment hang je met je halve lijf in een kuil, gespietst door –tig vlijmscherpe bamboepijlen of ijzeren staven. En dan de tunnels, onvoorstelbaar is dat. Er is momenteel nog 425 kilometer tunnel intact, het grootste deel is verwoest door de Amerikanen. Het ging dus om een onnoembaar groot gebied. De tunnels zijn zo laag en smal dat wij ons er nauwelijks in kunnen bewegen, en dan zijn ze nog groter gemaakt voor de toeristen. Het hele tunnelstelsel stond met elkaar in verbinding, er zijn ondergrondse grotten ingericht als ziekenboeg, hoofdkwartier e.d. Er bestond een volledig leven ondergronds en dat volledig onzichtbaar.

Je kunt je daar de ontzetting en wanhoop van de Amerikanen zo goed voorstellen. Je ziet een Vietnamees, je gaat er met je peloton achteraan, en vanachter wordt je volledig overhoop geschoten, geen idee waar het vandaan komt. Een ware hel moet dat zijn geweest. Voor beide partijen uiteraard. De Amerikanen hebben ook ware slachtpartijen aangericht. De gevolgen van Agent Orange (een middel dat de Amerikanen gebruikten om de bomen te ontbladeren) zijn nog steeds zichtbaar. In Dalat en omstreken worden nog steeds bovenmatig veel kinderen met afwijkingen geboren, dat wordt geweten aan dat middel. Ook het voedsel dat hier verbouwd wordt bevat meer dioxine dan zou moeten.

Al met al vonden wij dit een zeer bijzondere ervaring. Morgen wagen wij een nieuwe poging in de Delta. Wij gaan ervan uit dat het deze keer wel een goede trip gaat worden. Eindelijk varen op de mighty mekong, die willen we zeker een keer in ons leven gezien hebben.

Born to be wild
Zondag 30 november 2008. Bao Loc, Vietnam.

We zijn weer in beweging, en hoe! We hebben het zand van onze billen geveegd en zijn vertrokken richting Dalat. Dalat is een stad, gelegen in the highlands. Zo’n 180 km gelegen ten noorden van Mui Ne, en een wereld van verschil. Het gebied wordt wel de Alpen van Azie genoemd. Die vergelijking ontgaat mij helemaal, maar het is er prachtig. Heel bergachtig en reuze groen. Dalat op zich is niet veel aan, daarom wat nutteloze feiten om het verhaal wat op te leuken: het ligt op ruim 1400 meter hoogte wat betekent dat het koud is. KOUD dus… zo’n tien graden toen wij er waren. Het is dus overbodig om te zoeken naar een kamer met airco, iets wat de prijs aardig drukt. Een ander feit is dat er geen stoplichten zijn. Dat vinden wij een briljant idee, gezien het feit dat wij ons al wekenlang afvragen wat het nut is van stoplichten die elke richting tegelijk groen geven, geen aparte lichten hebben voor afslaand verkeer en al helemaal niet voor voetgangers.

Wij zijn voor het eerst behoorlijk opgelicht in Vietnam. Wij hebben een busticket gekocht voor een VIP bus voor vijf personen van Mui Ne via Dalat naar Saigon. We kregen tussen het inladen van de bagage en het installeren van de kinderen de tickets in onze handen gedrukt en hebben hier dus verder niet naar gekeken. Later zagen we dat we maar drie plekken hebben gekregen. Op zich niet zo’n probleem, twee kinderen even op schoot en dan doorschuiven naar een lege plek… Alleen de bagage is het probleem. Wij hebben vier tassen bij ons, en vier tassen voor drie plaatsen, dat is een reden om extra geld te vragen (alles is hier overigens een reden om extra geld te vragen!!). We moesten dus bijbetalen. Iets wat we na een hele poos discussiëren uiteraard niet hebben gedaan, maar we zien de bui al hangen voor de rit van Dalat naar Saigon… Bovendien is ons gezegd dat de busreis van Dalat naar Saigon ongeveer vier uur zal zijn, later hoorden we dat dit acht uur is. De jongens hebben wat reistijd betreft nog steeds een maximale houdbaarheid van ongeveer vier uur, je kunt je dus voorstellen wat wij dachten.

Op een grote olifant... Gisteren hebben we een prachtige dagtour gemaakt met een 'Easy Rider'. De 'Easy Riders' is een groep van motorrijders die tours aanbiedt in de higlands. Wij hebben dit uiteraard met de auto gedaan, maar we hebben een hartstikke leuke dag gehad. De hele dag rondgetoerd door een prachtige omgeving, een ritje op een olifant gemaakt, een koffieplantage bezocht, watervallen gezien, uiteraard in de kabelbaan geweest. Dat is ons zo goed bevallen dat we onze 'Easy Rider' nog vier dagen hebben gecharterd. We hebben de bustickets verscheurd en hij brengt ons nu in vier dagen tijd van Dalat naar de Chau Doc (de grens met Cambodja). We dachten: 'we zijn nu toch opgelicht, laten we er maar het beste van maken…'.

Vandaag hebben we een rit gemaakt door de hooglanden, onderweg een theeplantage bezocht, een rijstwijnmakerij en om het uur gestopt in een dorpje om de jongens even lekker uit te laten razen. We kwamen allemaal vrolijk en uitgerust bij ons hotel aan. Groot voordeel is dat hij zijn plekjes kent, en we dus supergoedkoop eten en slapen. Hij vraagt de prijzen zonder ons erbij, dus we krijgen de lokale prijs en niet de toeristenprijs die minimaal dubbel zo hoog is.

Dat is iets wat ons soms wel irriteert, overal wordt minimaal vijftig procent teveel voor gevraagd. Dat afdingen is voor mij ook een sport, ik vind het wel een leuk spel, meestal geef ik dan ook het afgedongen bedrag als fooi. Maar soms wil je gewoon even snel iets kopen en heb je geen zin om over de prijs van een blikje cola te onderhandelen (vraagprijs 30.000 dong, uiteindelijke prijs 10.000). Ook voor ongevraagde dingen wordt geld gevraagd. Je wordt achtervolgd door een groepje jongens terwijl je gewoon wat rondwandelt en na afloop willen ze geld omdat ze je 'een tour' hebben gegeven. Ook is in sommige gebieden het vragen van geld voor een foto heel gewoon. Dat is iets waar wij niet aan meedoen, dat vinden wij te gemakkelijk. Ga lekker naar school en maak wat van je leven!

Iets anders dat soms lastig is, is de gebrekkige communicatie. Het valt ons op hoe weinig Engels er gesproken wordt. Waar we nu zijn dus helemaal niet. Marijn spreekt inmiddels beter Engels dan de gemiddelde Vietnamees. Hij is zo trots. Hij snapt het wanneer ze vragen hoe hij heet, hoe oud hij is, hij kan drinken bestellen, vragen waar de wc is etcetera. Laatst voerde hij een gesprek in het Engels met iemand, en hij zei tegen me: 'mama, die meneer praat Nederlands'. Toen zei ik: 'nee, jullie praatten engels, en jullie begrepen elkaar!'. Zo trots als een pauw was hij, zo gaaf!

Morgen gaan we verder richting Saigon. We gaan naar de Cu Chi tunnels waar we ook overnachten. We zullen dus niet meer in Saigon zelf zijn. We hebben dan nog twee dagen in de Mekong Delta en dan zit ons Vietnam avontuur erop. Op naar Cambodja!

Met ons budget gaat het dramatisch. We hebben het dubbele bedrag uitgegeven dan we hebben begroot. Ons hele budget is al op! We zullen Cambodja dus wat meer basic gaan doen. Gelukkig komt er ook meer binnen dan we verwacht hadden met de huuropbrengst van ons huis, Sil’s salaris en mijn vakantiedagen. We kunnen het dus wel hebben, maar donaties zijn welkom ;-).

We betalen zo ongeveer 25,00 euro voor een kamer (met een enkele uitschieter naar boven en beneden) en vooral het eten hakt er aardig in. Zoals ik al eerder heb geschreven, de jongens eten hier als bouwvakkers en met vijf porties redden we het gewoon niet. Per persoon zijn de kosten niet zo hoog, voor een maaltijd betaal je ongeveer 5,00 euro. Reken dat maal vijf en dat twee keer per dag... dat telt dus best aan. En dan al die lekkere fruitshakes erbij. We willen hier ook niet op bezuinigen, we zijn allang blij dat ze zo goed eten. Ze hebben nog nooit zoveel vitaminen binnen gekregen als tijdens deze weken. Gezondheidstechnisch gaat het ook goed. Joris is weer helemaal de oude, en Lucas is beter dan hij ooit is geweest. Hij heeft nergens meer last van; zijn pufje hebben we niet meer gebruikt sinds we in Vietnam zijn.

Wuivende palmen, hagelwit strand en azuurblauwe zee
Dinsdag 25 november 2008. Mui Ne, Vietnam.

We zijn neergestreken, of liever neergeploft, in een zonovergoten Mui Ne. We zijn hier twee dagen geleden aangekomen, zijn op een strandstoel beland en hebben ons tot vanochtend niet verroerd. Geen inspirerende verhalen dus over een prachtig Mui Ne.

We zitten hier in een geweldig resort, in een kamer direct aan zee. Groot grasveld voor de deur, hier en daar alleen onderbroken door een palmboom. We vullen onze dagen met zandkastelen bouwen, af en toe een duik in het water, en een paar wandelingetjes per dag naar het restaurant voor een hapje en een drankje. Zelfs hiervoor hoef je eigenlijk niet op te staan, want met een handgebaar wordt alles bij je bezorgd, maar ja, voor de broodnodige lichaamsbeweging…

Zandduinen Mui Ne Joris heeft het naar z'n zin...

Vanochtend hebben we een jeeptripje gemaakt. We zijn naar het vissersdorpje geweest, de zandduinen en een soort van kleine canyon (Fairy stream genaamd). Vooral de zandduinen waren een grote hit. Het was sowieso prachtig om te zien, knalrode zandduinen voor zover je kunt kijken. De jongens hebben zich daar vermaakt door op een soort sleetje ervan af te roetsjen. Hoe harder hoe beter natuurlijk. Zelfs Joris gilde van de pret! Daarna een wandelingetje door de canyon en toen was het weer tijd om languit op het strand te gaan!!

Marijn en Lucas hebben allebei een vlieger gekregen waarmee ze lekker zoet zijn. Joris flirt er lustig met de dames op los. Vanmiddag was hier een bruiloftsfeest met uitgebreide lunch, en Joris heeft de hele lunch bij het bruidspaar op schoot gezeten om een vorkje (of liever een stokje) mee te prikken. Ik heb dus eindelijk tijd om mijn boek te lezen die al vier weken in mijn tas zit. Alles gaat hier dus uitermate lekker. De jongens zitten lekker in hun vel. Marijn heeft een aantal dagen geleden weer wat heimwee gehad. Hij wilde naar huis en naar school. Hij miste zijn vriendjes. Maar dat lijkt ook weer voorbij. Vandaag vroeg ik of hij nog steeds naar huis wil, maar dat wilde hij niet. Hij wilde hier nog 100 nachtjes blijven. (Maar hij mist zijn vriendjes nog wel.)

In goed weer terechtgekomen
Zaterdag 22 november 2008. Ho Chi Minh City, Vietnam.

Hoe bizar is dit eigenlijk, als je er over nadenkt. Hier zitten we dan, in Saigon op het terras. De kinderen slapen en wij zitten achter ons welverdiende Saigon biertje. Voor ons de babyfoon en laptop, te communiceren met Nederland.

Af en toe moeten we onszelf knijpen om te beseffen dat we echt hier zijn, in Vietnam. Een land met voor ons best veel gevoel. Ik weet nog als kind dat ik Vietnam altijd heel erg eng vond. Ik denk dat dat kwam omdat dat de eerste oorlog was die ik me kan herinneren. De beelden van de Vietcong, en natuurlijk Tour of Duty. De melodie van Paint It, Black speelt op een of andere manier al de hele dag door mijn hoofd. Het echte Tour of Duty-gevoel hebben we nog niet gehad sinds we hier zijn, maar vandaag liepen we door het Memorial Museum en daar stonden allerlei gevechtsvliegtuigen, tanks en dergelijke. Toen beseften we ons dat zich hier inderdaad een vreselijke oorlog heeft afgespeeld, nog helemaal niet zo heel lang geleden. Dat zal denk ik nog wel meer komen als we de Mekong Delta ingaan en de Cu Chi tunnels gaan bezoeken. Dat zal echter pas na onze ‘vakantie’ zijn. Verder is HCMC (Saigon) een vriendelijke stad voor zover we dat nu kunnen zien. We zitten in een hotel in district 1 (Saigon) genaamd. Dit lijkt ook een beetje de backpackerswijk te zijn van de stad. Allemaal restaurantjes, winkeltjes en dergelijk. Er hangt een heel ontspannen, relaxte sfeer.

Gisteren zijn we hier met het vliegtuig aangekomen. We hebben een heel goede vlucht gehad voor de verandering. Lucas en Joris waren binnen tien minuten onder zeil en Marijn heeft de hele vlucht uit het raampje gekeken, zich verbazend dat we zo hoog in de lucht waren. Het was ook maar een uurtje vliegen. Met Joris is gelukkig ook alles goed gegaan. Zoals gezegd, hij heeft de hele vlucht geslapen, ook tijdens de landing, dus met zijn oortje lijkt alles goed te zijn. Hij was vandaag ook de hele dag weer supergezellig.

We hadden de jongens vandaag een cadeautje beloofd omdat ze zich zo goed gedragen hadden. We dachten: hoe moeilijk kan het zijn om in Saigon een speelgoedwinkel of iets dergelijks te vinden. Nou, best moeilijk dus. Sil heeft de halve middag met Marijn en Lucas in de fietstaxi gezeten, op zoek naar een speelgoedwinkel. Uiteindelijk gevonden en ze hebben een prachtig doosje Lego uitgekozen. Twaalf legostukjes voor omgerekend acht en een halve euro!? De tijd dat zij wegwaren heb ik gebruikt om uitgebreid de Ben Than Market te doorkruisen met Joris in de wandelwagen. Joris was weer helemaal zichzelf, charmant lachend naar iedereen, en iedereen om zijn kleine pinkje windend. Het shoppen ging dus niet zo snel.

We hebben nu een dagje Saigon gehad, maar we komen zeker terug. Morgen gaan we naar Mui Ne, een badplaats hier zo’n 200 kilometer vandaan. De storm lijkt voorbij en de weerberichten zijn gunstig. Vandaag hebben we al de hele dag zon gehad. We hebben een klein marmeren Boeddha-beeldje gekocht die we elke dag trouw over zijn buikje wrijven, en het lijkt te werken.

Tenslotte wil ik jullie de uitspraak van de dag natuurlijk niet onthouden. Niet van Marijn of Lucas dit keer maar van Sil tegen een dwarse Lucas: ‘Luister nou eens naar me, ik lijk wel een herhaalpaal’. Ik kende hem niet, maar hou ‘m er zeker in!

Het waterpeil stijgt wierookstokjes
De geluksballon in Thailand... Donderdag 20 november 2008. Hoi An, Vietnam.

Alles om boeddha tevreden te stellen: een gelukslampion in Thailand, een wierrookstokje in Vietnam... Waar blijft die zon!?!??! (Zou het soms nog steeds regenen omdat Marijn hem consequent Hoebba blijft noemen?)

De regen is inmiddels gestopt, het heeft nog enkel wat gemiezerd vandaag, maar we zijn niet wederom drijfnat geworden. Het waterpeil van de rivier stijgt wel nog steeds in rap tempo. Wij zitten ongeveer zes tot zeven meter van de rivier af en vanmiddag liep het water bijna de lobby van het hotel in.

Markt Hoi An Als we het hotel uit lopen staan we tot over onze kuiten in het water. De brug die we gebruiken om het centrum in te komen is onbegaanbaar, daar staat het water tot aan je borst. We moeten dus een stuk omlopen naar de volgende brug. Morgen vertrekken we met de taxi naar Danang vanwaar we het vliegtuig nemen naar Ho Chi Minh City. Auto’s rijden hier inmiddels al niet meer, dus als we morgen vertrekken zullen we met de boot gebracht worden als het waterpeil niet is gedaald.

Marble Mountain uitzicht De stemming is er niet minder om. De jongens zitten prinsheerlijk in hun kar, en wij stappen er lustig op los. Het geeft wel een heel aparte sfeer, de mensen hier zijn het wel gewend (vorige maand stond het water nog veel hoger) en ze lachen zich een breuk als ze ons zien komen aanstampen. Sil voorop en Chantal als de bezemwagen erachteraan. De mannen vinden het allemaal één groot avontuur, hun humeur is nog nooit zo goed geweest. Dat komt ook door het hotel waar we zitten, dat is echt geweldig. Ze hebben hier nog nooit buitenlandse kinderen gehad, en ze genieten er super van. Eindelijk wat leven in de brouwerij, en dat zit met onze jongens wel goed. Zelfs Sil en ik kunnen even rustig zitten, want de kinderen worden wel door het personeel beziggehouden. Marijn is vanmiddag, toen Lucas en Joris sliepen, wezen lunchen met een jongen uit het hotel en zijn vriendin. Met z’n drietjes op de motor naar de stad, een heel avontuur. Hij vond het prachtig maar ook wel een beetje eng. Dat is het leuke van ergens wat langer zijn, de jongens voelen zich meer op hun gemak en zijn wat relaxter. Ook heb je zelf wat meer contact met mensen. Het hotel is echt een superaanrader www.an-hoi.com.

Voordat de zee toesloeg... Vandaag hadden we graag naar My Son gewild, maar dat was vanwege de overstromingen niet mogelijk. In plaats daarvan hebben we een trip gemaakt naar Marble Mountain en China beach. Dat was best leuk. Het is een berg waar een aantal pagoda’s, rotsen en uitzichtpunten te vinden zijn. Was leuk om even rond te kijken. Daar tegenover ligt China Beach, het bekende strand waar in de Vietnamoorlog de Amerikanen ontspanning zochten. Het was leuk om daar te zijn. Er stond alleen te veel wind om lang rond te lopen, de zee was ontzettend wild. Wij stonden leuk met ons vijfen te poseren met onze rug naar de zee toen er opeens een megagolf kwam en ons finaal omver sloeg!! Wij lagen helemaal in een deuk (de jongens niet) en hoe harder wij moesten lachen, hoe harder zij gilden. Toen hebben we het dus maar aangepakt en zijn naar huis gegaan.

Morgen staat de vlucht naar Ho Chi Minh City dus op het programma.

Het regent op de brug maar ik word niet nat...
Woensdag 19 november 2008. Hoi An, Vietnam.

Daar zijn we weer. Even voor degeen die denkt: het zal allemaal wel meevallen en Chantal loopt altijd te zeiken; hierbij wat sfeerimpressies.

Varen door de straten Lang leve de bolderwagen!

We hebben vandaag wel een superleuke dag gehad. Vanochtend was het droog (YEAHH) en hebben de jongens (alle vier) heerlijk in het water gespeeld. Lucas en Marijn zijn zich te buiten gegaan met het natspetteren van twee Vietnamese dames. Joris heeft voluit in de plassen gestampt. We hebben al springend in de plassen 'het regent op de brug maar ik word niet nat...' gezongen. Iedereen maakte ons voor volslagen debiel uit, en dat klopt ook wel een beetje. De foto's zijn vanochtend genomen, het water staat nu weer ruim een halve meter hoger. Inmiddels is ook de kade voor ons hotel overstroomd. Officieel blijven we nog twee dagen, maar als het morgen nog regent gaan we richting Danang, we willen niet het risico lopen hier vast te komen zitten.

Vietnamese man in bootje Op zich heeft het ook wel wat hoor. Als het droog is, is het hier een plaatje. Mensen varen op die kleine (ronde) bootjes door de straten, Marijn en ik hebben spontaan een roeitochtje aangeboden gekregen, Marijn heeft geroeid en we hebben echt pret gehad vandaag!!

Ik heb mijn gemaakte kleding ook gekregen, en nog meer buit gemaakt. Ik heb ook nog een winterjas en twee sjaals gescoord. Geen idee hoe ik het mee moet krijgen. Het gewicht van mijn rugzak is verdubbeld. Dat maakt mij op zich niet uit, Sil mag het extra gewicht tillen, zijn creditcard is immers een stuk lichter geworden :).

Varen, varen over de straten
Dinsdag 18 november 2008. Hoi An, Vietnam.

Het begint een beetje een gebed zonder end te worden maar wederom staan we tot over onze enkels in het water. Ditmaal in Hoi An, zo’n 150 kilometer ten zuiden van Hue. 16 november zijn we daarvandaan vertrokken met de bus. De bus was een feestje dit keer. Joris en Lucas vielen binnen een kwartier in slaap en Marijn heeft de hele weg op schoot gezeten en uit het raam gekeken. Volgens mij begint hij het nu ook wel leuk te vinden. Het was dan ook een prachtige rit. Door rijstvelden, door de bergen en langs de kust, genoeg te zien dus.

Wat ons onderweg opvalt zijn de vele begraafplaatsen langs de kant van de weg, voornamelijk in de rijstvelden. Gewoon midden in het rijstveld staat daar zomaar opeens een prachtig monument, geschilderd in de meest felle kleuren. Soms staan er een aantal bij elkaar, soms ook een enkeling. We vinden het een prachtig land, qua natuur en gevoel. Prachtig vind ik de felrode zandweggetjes, de heldergroene palmbomen, de rivieren met daarop de bootjes en mensen met de conische hoeden.

Langs de weg zieje een groot lint van allerlei winkeltjes, restaurantjes en plekken waar mensen zitten/ liggen relaxen. Heel veel leven en bedrijvigheid. Overal zie je mensen lopen, fietsen en vooral veel op brommertjes/ motoren. Daarop wordt dan ook alles vervoerd, van volledige families van 5 personen, bloemen en fruit tot kippen, varkens en allerhande bouwmaterialen. De meest bizarre lading die wij hebben ontmoet was een hond in een dichtgeknoopte plastic tas (!?) Dat was op de boot van Quang Lan naar Ha Long. In het begin van de reis piepte en blafte hij nog, op het eind niet meer… Wie weet waar die hond zich ’s avonds bevond mag het zeggen. Onze gok is: op een bord, drijvend in de jus…

Nu zitten we dus in Hoi An, kleding-mekka van iedere vrouw. In de bus hier naartoe zaten twee Engelse meiden met een zooi knipsels uit mode tijdschriften die ze na lieten maken in Hoi An. Sil en ik deden daar een beetje lacherig over, van: zie dat… Maar ik heb nu spijt dat ikzelf niet zo bijdehand ben geweest. Ze maken hier alles na, voor een prikkie in prachtige materialen. Natuurlijk heel veel zijde, maar ook gebreide stoffen, katoen en linnen. Er zit wel veel verschil in kwaliteit (en ook in prijs).

Ik heb vanochtend gebruikt om lekker uitgebreid te shoppen. In Nederland haat ik winkelen omdat niets mij past. Net als 99% van de vrouwen heb ik niet hetzelfde figuur als de paspop. Hier wordt alles op maat gemaakt. Je loopt een winkel binnen, je kiest iets uit (of als je zelf inspiratie hebt kun je tekenen wat je wilt), je zoekt de stof uit en binnen een paar uur kun je het ophalen. Ik heb twee nette pakken (jasje, broek en rok) laten maken, twee bloesjes en drie jurken voor een totaal bedrag van 250USD.

Voor het boeken van een kamer hebben we voor het eerst gebruik gemaakt van de Lonely Planet. Meestal gebruiken we de LP om te zien waar we niet heen moeten en we weten nu waarom. We hebben geboekt voor vijf personen waaronder drie kinderen. Het eerste wat de receptioniste ons meldde was: no breakfast for the children, and what they break you pay! Een heel hartelijk welkom dus. Dit is de eerste keer in Azië dat we ons niet welkom voelden. De kids vonden het trouwens wel prima daar, niemand die ze constant lastigviel en optilde. We hebben dezelfde dag een ander hotel gezocht en gevonden. We zitten nu in het An Hoi Hotel aan de rivier. Echt hartstikke leuk, superaardige mensen, heel schoon en nog goedkoper ook.

Dat konden de ook wel gebruiken, budgettechnisch gaat het er minder florissant aan toe. Wij geven meer uit dan we gepland hadden. Dat zit vooral in de accommodatie en in het eten. We zijn aangewezen op de grotere (en dus duurdere kamers) en de jongens eten hier als bouwvakkers. Normaal zijn ze best lastige eters en wat ze niet kennen proeven ze ook liever niet, maar hier wordt alles gegeten wat los en vast zit. We hadden er een beetje op gerekend dat zij het zouden houden bij een kommetje rijst en incidenteel wat pasta, maar ze eten volwaardige porties mee. Lekkere springrolls, grote garnalen, verse vissen, krabben, fried rice, kom maar op! In het begin maakten we de fout om voor hun iets simpels te bestellen en voor ons iets lekkers, met als gevolg dat de twee verse vissen en de garnalen in de kinderbuikjes verdwenen en wij de droge rijst aten… Dat was uiteraard niet geheel volgens plan, dus nu worden er vijf volwaardige maaltijden besteld die schoon op gaan. We reserveren maar dubbele tafels om alles op kwijt te kunnen! Gelukkig hebben we ons huis verhuurd zeggen we dan maar.

Dan nog even in herhaling vallend: het weer is ook hier bagger. We hebben twee droge dagen gehad. Gisteren ben ik met Marijn lekker naar het strand geweest en heeft Silvan met Lucas en Joris wat bijgeslapen. Dat was geweldig, Marijn bloeit echt op van het één op één contact en was de rest van de dag een zonnetje.

Eind van de middag begon het te regenen en dat doet het nu (anderhalve dag later) nog steeds. Er schijnt een tyfoon te woeden tussen Ho Chi Minh City en Nha Trang en daar hebben wij hier het staartje van. De vooruitzichten voor de komende dagen zijn ook niet goed, daar worden we nu wel een beetje moedeloos van. Marijn is best bang, dit nog voor de storm in Hanoi begin deze maand. Het komt hier echt met bakken uit de lucht en het waait erg hard. Het deel van de rivier waar wij zitten is net helemaal opgeknapt en de kade ligt wat hoger, de rivier blijft hier nog binnen de kades. Maar in het oude deel van de stad staan de straten inmiddels blank. Enerzijds vinden wij dit wel een gaaf gezicht. Het is ook wel goor, want de dode ratten, kakkerlakken en ander ongedierte drijven in tientallen voorbij. De jongens moeten dus verplicht in de kar.

Nog een laatste melding over Joris: we zijn met hem bij de dokter geweest en hij heeft een fikse middenoorontsteking. We hebben een antibioticakuurtje gekregen en daar zijn we vandaag mee begonnen. Hopen dus maar dat het beter gaat. Heeft iemand van de deskundigen nog tips en trucs voor ons? Volgens mij hoeven we hem niet binnen te houden maar mag hij ook niet drijfnat worden wel?

(Laat je tip of reactie voor Chantal achter op het forum: Klik hier...)

Vluchten... voor de regen
Zaterdag 15 november 2008. Hue, Vietnam.

Twee dagen geleden zijn we vertrokken uit Hanoi. De laatste dag hebben we gebruikt om nog een beetje rond te wandelen, we zijn naar het Mausoleum van Ho Chi Minh geweest. Uncle Ho zelf was er niet, die verblijft twee maanden in Rusland om opnieuw gebalsemd te worden. We konden wel wat in de tuinen rondwandelen, het museum bekijken en het huis op palen waarin hij heeft geleefd.

Het afscheid in Hanoi was niet echt hartverwarmend. De laatste nacht dat we bij Cees verbleven was voor Joris nogal moeilijk, hij was erg onrustig die nacht en heeft veel gehuild. (Nu blijkt hij een oorontsteking te hebben.) We hebben dus de halve nacht met hem opgelopen om hem stil te laten zijn. Rond 9.15 uur in de morgen hebben we hem even laten huilen omdat we onze tassen moesten pakken. Daarvan was Cees nogal ontstemd, omdat zijn vrouw wilde uitslapen?!?!? Bij het afscheid vertelde hij ons blij te zijn dat we weggingen omdat we nogal inbreuk op zijn privacy hadden gemaakt…

Uiteraard vonden wij dit niet echt leuk om te horen, en snappen we het ook niet helemaal. Je ontvangt gasten in je woonhuis, wij hebben meestentijds op onze kamers gezeten. We zijn nu eenmaal vaker aanwezig dan mensen die s’ochtends vroeg vertrekken en s’ avonds laat weer terugkomen, in verband met het middagslaapje van Joris, maar dat weet je toch als je gasten met kinderen ontvangt. Al met al, wij vonden dat niet echt gastvrij, en ook niet netjes. Zoiets zeg je niet tegen betalende klanten een kwartier voor vertrek. Ik heb dan ook de reeds klaargelegde fooi weer teruggepakt ;-).

Om 23.00 uur hebben wij de nachttrein naar Hue genomen. Heel knus, een klein coupeetje voor ons vijven. Wonder boven wonder hebben we nog geslapen ook. De jongens vonden het geweldig, een bed in de trein. Ze lagen lekker in hun lakenzakje uit het raam naar buiten te kijken, en voor 23.30 uur sliepen ze. Joris werd uiteraard de volgende ochtend luidkeels gillend wakker, waardoor wij allemaal wakker waren. Dat krijsen heeft hij volgehouden totdat we om 11.00 uur uit de trein stapten. Onze Joris is geen geboren reiziger!

We hebben daarom ook besloten onze reisplannen wat aan te passen. Eigenlijk hadden we een open bus ticket geboekt naar Ho Chi Minh City. Daarin zitten wat lange busritten. We hebben echter met de mannen gemerkt dat vier uur reizen per dag echt genoeg is. We vliegen daarom nu van Danang van HCMC. Morgen staat ons een busrit van ongeveer drie uur naar Hoi An te wachten, dat gaat dus net. Daar zullen we vijf nachten blijven en dan vliegen we dus door. Afhankelijk van het weer besluiten we wat verder te doen. We hebben nu weer heel veel regen. Onze eerste aankopen bestaan uit regenhoeden en regenjassen!! Dat is wel heel jammer.

We zijn nu dus twee dagen in Hue en we hebben niet veel gedaan. Vanochtend zijn we even met de drakenboot over de Parfumrivier naar een Pagode geweest, en je komt drijfnat weer terug. Ook de hele middag heeft het weer geregend. In verband met de oorontsteking van Joris willen we ook niet te nat en koud worden. Al met al is onze indruk van Hue wel heel goed, er hangt een leuke sfeer en het biedt ook veel mogelijkheden tot leuke dagtochten en we zouden hier graag wat langer willen blijven. De weersvoorspellingen voor de komende dagen zijn echter heel slecht, dus we vertrekken maar. We hopen dat het weer in Hoi An beter is!!

Diepe gesprekken op Quan Lan
Woensdag 12 november 2008. Hanoi, Vietnam

We zijn terug in Hanoi, terug in de bewoonde wereld. We hebben een heerlijke drie dagen gehad op Quan Lan, en wat hebben wij onze eerste indruk over Vietnamezen moeten bijstellen zeg! Jeetje, wat een aardige mensen hebben wij ontmoet!

Zondag zijn we met een minibusje vertrokken naar Halong Bay, een vier uur durende rit. Daarna zijn we per boot verder gegaan naar het eiland Quan Lan, in Bai tu long Bay. De naam doet zich eer aan, nogmaals vier uur op de boot is net even te ver... Op het dak van de boot wordt lading vervoerd, gelukkig voor ons was dat dit keer een hele stapel matrassen. Op een gegeven moment hebben wij Joris hierop te slapen gelegd. Om te zorgen dat hij er niet vanaf zou vallen, heb ik me maar opgeofferd om bij hem te blijven, ik heb dus zelf ook heerlijk als een prinses op de erwt bovenop tien matrassen geslapen. Wel twee uur lang!!

Naar Quan Lan Bai tu long Bay

Quang Lan is een prachtig eiland, met weinig toerisme. Groot voordeel is dat je dus weinig toeristen tegenkomt (toen wij er waren waren er op het hele eiland welgeteld dertien inclusief ons vijfen), nadeel is dat er geen enkele andere taal gesproken wordt behalve Vietnamees. Onze kinderen waren volgens mij de eerste blonde kinderen die ze ooit gezien hadden, en dan ook nog drie stuks tegelijk. Een uur na aankomst had het halve dorp zich om ze heen verzameld. Ze hebben hier naar hartelust met de kinderen uit het dorp gespeeld! Er is daar zo goed als geen gemotoriseerd verkeer (op een enkele motor en tuktuk na).

Maandag hebben we een wandeling gemaakt langs de rijstvelden naar het strand. Wij hadden het geluk dat ze net met de rijstoogst bezig waren. Wij stonden een tijdje te kijken toen een man met een baal rijst van het veld naar de weg kwam. Wij gingen wij hem kijken en lieten de jongens zien waar de rijstkorreltjes zaten, en dat dit dus de rijst is die wij bij Albert Heijn kopen (en dat het dus niet in pakken in de supermarkt groeit...) Die man nodigde de jongens uit om een kijkje op het veld te komen nemen. Sil is met Lucas en Marijn meegelopen (tot hun enkels door de modder) het rijstveld in. Daar hebben die mensen laten zien hoe de rijst geplukt, gedroogd en gedorst werd. Helemaal geweldig vonden ze dat.

Rijst Zo groeit dat nou...

De mensen hier zijn enorm gastvrij. De jongens kregen om de haverklap iets lekkers toegestopt. Een mandarijntje hier, een snoepje daar. Het houdt niet op. Daarna lekker op het strand gelegen, een prachtig hagelwit strand van ongeveer een kilometer lang, helemaal voor ons alleen. Dat kom je niet vaak meer tegen.

Eind van de middag zijn we nog wat verder gelopen en kwamen we langs een prachtige begraafplaats. Marijn is heel erg bezig met doodgaan, geen idee waarom… En hij heeft van ons buurmeisje gehoord dat als je doodgaat dat je dan een bloem wordt. Wij kregen dus al weken vragen waarom dat is. Wij hebben dat een beetje in het midden gelaten. En heel toevallig: op dat kerkhof stond een monument met een aantal graven met daarop een liggende steen. In die steen zat een gat en uit dat gat groeiden een bloem. Kijk mama, zegt Marijn, het is echt waar hoor, als je dood gaat wordt je dus een bloem….

Lucas geniet nog volop van alle aandacht die hij hier krijgt. Dit is echt een continent voor hem, hij wordt aan alle kanten in de watten gelegd. Wie Lucas een beetje kent weet precies waarom: hij is namelijk nogal gemakkelijk. Zijn standaard antwoord bij alles wat ik hem vraag is: maar mama, daar is Lucasje nog te klein voor... Wij proberen hem wat zelfstandiger te maken door hem zelf zijn schoenen te laten aandoen, zelf aan te laten kleden e.d. Hier loopt hij echter met zijn schoenen in zijn hand naar de eerste de beste Vietnamese en vraagt: 'wil jij mijn schoenen aandoen?'. Met daarbij uiteraard zijn liefste glimlach, en het gebeurt. Of als hij niet meer wil lopen strekt hij zijn armen uit en wordt als een prinsje rondgedragen, precies zoals hij het wil.

Gisteren hebben we de vroege boot (7.00 uur) teruggenomen en tegen 15.00 uur waren we weer terug in Hanoi. Het waren dus wel twee lange reisdagen. De jongens hebben het supergedaan, zelfs Joris, maar je merkt wel dat dit wel heel erg lang voor ze is. Ze zijn de rest van de dag, en zelfs vandaag nog helemaal door de dolle. Geen land mee te bezeilen.

Vandaag hebben we het old quarter (het centrum van Hanoi) bezocht. We beginnen inmiddels te wennen aan het verkeer. Dit is iets wat we eigenlijk nog nooit in een andere stad zijn tegengekomen. De wegen zijn gewoon tweebaans, maar er wordt door minimaal drie auto’s en vijf motoren breed gebruik van gemaakt. Deze komen als een grote, niet aflatende stroom voorbij (van links en rechts) Kunst is dan om over te steken. Dat doe je als volgt: niet wachten tot er geen verkeer meer aankomt want dat gebeurt toch niet. Je pakt de jongens stevig bij de hand en begint te lopen (de eerste paar keer doe je dit met je ogen dicht…) Je loopt langzaam maar zelfverzekerd in een tempo door. Ga niet stilstaan en doe zeker geen stap terug. Het verkeer vloeit dan om je heen, en na zo’n dertig stappen heb je de overkant bereikt….

Wij hebben vandaag dus lekker geshopt, een ritje door de stad gemaakt in een fietstaxi en het poppentheater bezocht. We vinden Hanoi een leuke stad, maar zijn er niet verliefd op geworden. Morgen vertrekken we met de nachttrein naar Hue. Een rit van zo’n twaalf uur die we hopelijk vooral slapend zullen doorbrengen.

Natte voeten in Hanoi
Zaterdag 8 november 2008. Hanoi, Vietnam

Wij hebben het ontdekt, wat kun je toch veel leren van andere culturen. Het geheim van een gelukkig en rustig, relaxed leven met kinderen: een Nanny!!!!! Onderstaande situatie zal voor velen van jullie niet onbekend zijn. Je zit met je kinderen in een restaurant: 'Marijn, eet met je vork. Niet met je handen, Lucas. Niet spelen met je drinken, Joris. Pas op, je glas valt om...' en dat gaat zo maar door. Terwijl de kids genieten van hun eigenlijk niet verdiende ijsje, staar jij nog naar je onaangeroerde en inmiddels steenkoude pizza.... 'Eet smakelijk schat... Jij ook...' Hoe anders kan het: Jij en je man zitten rustig te nippen van een overheerlijke margarita terwijl je een dampende steak aansnijdt, heerlijk rustig uitkijkend over het water en gezellig converserend. Op het andere uiteinde van de tafel probeert je nanny je (driftige, jengelende en zeker niet luisterende) kinderen een stuk koude pizza naar binnen te schuiven. Een tafereel dat jij vakkundig weet te negeren....

Wij zitten inmiddels in Hanoi, en wel in een van de betere wijken van de stad. Het is een deel waar voornamelijk expats wonen. Bovengenoemde situatie hebben wij dus vanavond meegemaakt. Een grote groep Nederlanders kwamen binnen met hun kinderen en nanny's. Wij werden meewarrig aangekeken: 'Gut wat sneu, zij moeten hun eigen kinderen bezig houden. Proost!!'

Gisteren zijn we aangekomen in de stromende regen. We hadden vooraf gecheckt of het wel een goed idee was om nu te komen, maar Cees (degene via wie wij de eerste nachten accommodatie hebben geboekt en de visa hebben geregeld) verzekerde ons dat alle problemen inmiddels waren opgelost en de weersvoorspellingen goed waren. Afijn, we hebben de hele dag een stortbui gehad, je zag geen hand voor ogen.

Hanoi is een groot gekkenhuis van verkeer. Auto's, bussen, motoren, fietsers en voetgangers razen elkaar aan alle kanten voorbij en je hebt geen idee wie nu voorrang heeft of wie van welke kant komt. Wie het hardst toetert mag eerst, lijkt de regel. Daar moet je je dus doorheen zien te manouvreren. Je weet niet wat er gebeurt, dus het veiligst is: je ogen dicht doen en gewoon rustig lopen, tot op heden gaat het goed...

Eerlijk gezegd is onze eerste indruk van Vietnam niet positief. Het was nat, koud, de mensen waren zeer onvriendelijk vergeleken met de Thai, Marijn en Lucas waren niet te genieten en ik was het zat! Helemaal spuugzat! Gelukkig geldt ook hier dat achter de wolken de zon schijnt, vandaag hebben we een heerlijke dag gehad. Zoals ik al zei: we zitten in een van de betere wijken in Hanoi. De woningen zijn hier prachtig, ze doen een beetje Frans aan. We hebben de hele dag lekker in de buurt gewandeld, zijn naar een groot meer geweest waar Sil met de jongens heeft gewaterfietst. Daar ook heerlijk gelunched bij een Frans bakkertje (De jongens hebben de halve bakkerij leeggegeten:) ) Gewoon lekker rustig aan gedaan.

Ik kan nog geen oordeel vellen over Vietnam, zoals ik al zei: mijn eerste indruk is niet echt postitief. De mensen lijken hier een stuk stugger dan we in Thailand gewend zijn. Dat begon al bij binnenkomst van het land. In Thailand werden we bij binnenkomst uit de rij gehaald en mochten we als eerste door. De kinderen werden bedolven onder de ooooh's en aaaah's. Ook bij het verlaten van het land hetzelfde, we hoefden niet in de rij te staan, mochten weer als eerste door. Dat ging in Vietnam heel anders, we stonden ruim een uur in de rij bij de visa en paspoortcontrole. De jongens waren alledrie strontvervelend en stonden drie man sterk te gillen en krijsen, ze hadden honger, dorst en waren moe, en dat leverde in plaats van medeleven alleen maar irritatie op bij de douanebeambten. Heel onvriendelijk ging dat. Dan is de toon toch een beetje gezet voor zo'n dag. Verder valt het op dat zelf hier in Hanoi nauwelijks Engels wordt gesproken.

Morgen gaan we voor drie dagen naar het eiland Quan Lan, in Bai tu long bay. Dat is een gebied even te noorden van Halong Bay. Waar Halong Bay wordt overspoeld door toeristen, is dit gebied nauwelijks ondekt. Het is op drie uur rijden van Hanoi, en dan twee uur met de boot, ik ben benieuwd hoe dat gaat met Joris. Lucas zei voordat hij naar bed ging vanavond: 'mama, ik wil eigenlijk niet met de boot. Dan gaat mijn haar zo door de war!'.

Onze draai gevonden op Koh Samet
Maandag 3 november 2008. Koh Samet, Thailand

Onze laatste avond op Koh Samet, al bijna een week van huis. Het is hier heerlijk. Koh Samet is een klein en overzichtelijk eiland. Er gaat een weg van links naar rechts, en eentje van boven naar beneden. Zelfs ik kan hier dus niet verdwalen. Het strand van Koh Samet bestaat uit verschillende baaien. De baai waar je met de publieke boot aankomt is meteen de grootste (Ao Sieuw Kai) Dit is redelijk te verglijken met Mallorca of ieder ander party eiland. Winkel na winkel en strandtent na strandtent. 800 meter strand en veel lawaai.

Wij zitten twee baaien verder (Ao Phai) aan een relatief klein strandje van zo’n 300 meter lang schat ik, omgeven door rotspartijen. Niet geschikt dus voor urenlange strandwandelingen, maar voor de kinderen ideaal. Het strand is vrij smal en het is momenteel vrij rustig. De jongens kunnen dus rondscharrelen zover ze willen, wij hebben ze altijd in het zicht. Ik kan niet zeggen dat Koh Samet een ‘droombestemming’ is, we hebben mooiere eilanden in Thailand gezien. Maar desalniettemin, gezien de reisafstand vanuit Bangkok en de kindvriendelijkheid, is het zeker wel een aanrader. Wij zitten in Samed Villa, een resort waar je van alles vindt, veel ouderen en veel gezinnen met kinderen. Weinig echte partygangers, en zeker geen mensen die langere tijd reizen.

In ‘onze’ baai zitten twee resorts, één strandbar en een ‘los’ restaurantje, vrij beperkt dus. Het eten is er echter niet minder om. We eten elke avond onze buikjes rond aan de tijgergarnalen, squid en andere lekkere verse vis. Dit voor tussen de 400 en 800 Baht (8 en 16 euro) Lucas ontpopt zich als een echte kannibaal, echt een kindje van zijn moeder. Marijn had een verzoek gedaan voor red snapper van de bbq. Wij lopen dus naar het ‘visrestaurant’. Allemaal bakken verse (dode) vis en een bak levende krabben. Marijn schijnt met zijn zaklantaarn in de bak en zegt: 'kijk mam, die leven nog...', waarop Lucas antwoordt: 'dan moet die meneer ze even doodmaken, dan kan ik ze opeten…'.

Voor onze kamer betalen wij 1800 Baht per nacht. Best een flink bedrag vergeleken met zes jaar geleden, maar daar is de accommodatie dan ook naar. Kamer met eigen badkamer (en flushing toilet!!!) airco en heet water. Of dit een goede prijs is kunnen wij niet bepalen, dit omdat wij gewend zijn in een kast te slapen, zonder ramen voor rond de 500 Baht.

We beginnen wel onze draai te vinden met het reizen. De kinderen slapen de hele nacht door, ze gaan zo rond 22.00 uur naar bed en worden rond 9.00 uur weer wakker. Lucas pakt in de middag nog een uurtje of twee slaap. In die tijd gaat Lucas wat rusten, boekje lezen of DVD’tje kijken, en gaan Sil of ik iets leuks met Marijn alleen doen. Vandaag zijn Marijn en ik anderhalve kilometer over het strand (en rotsen) gelopen naar het dorpje om geld te pinnen, ijsje te eten enz. Na het slapen gaan we nog even wat drinken en spelen op het strand, dan rond 19.00 aan tafel (op het kleed) tot een uurtje of half tien blijven hangen en dan naar bed. Dat zijn de enige momenten dat we met enige weemoed terugdenken aan het reizen zonder kinderen. Lekker ’s avonds op het strand hangen met een biertje. Nu zitten we op ons balkon… De afstand naar de strandtent is net te ver voor de babyfoon, en we durven een babysit nog niet aan.

Over het algemeen gedragen de jongens zich nog prima, er komen nu wel wat driftbuien voor, dus ze beginnen zich thuis te voelen, hoog tijd om te vertrekken dus... Marijn en Lucas kunnen nog geen genoeg krijgen van alle aandacht, ze poseren geduldig voor elke foto die van hen gemaakt wordt, en trekken zelfs de aandacht van de lokale bevolking door hun grappen en grollen.

Vooral Marijn gaat met iedereen het gesprek aan. Joris vind het allemaal prima, zolang ze maar op afstand blijven. Op het moment dat iemand hem probeert aan te raken zet hij het op een krijsen, maar dat is prima, je grenzen aangeven. Marijn vindt de Thaise taal wel grappig. Hij zei: 'mama, de mensen praten hier net zo als Joris'. (idd schat, daarom begrijpen we hem waarschijnlijk soms niet...) Verder roepen ze de hele dag tegen iedereen 'Kap kum Kap' (fonetisch Thais voor Dankjewel). Dit tot groot genoegen van de willekeurige Thai.

Morgen gaan we terug naar Bangkok, het vervoer hebben we zojuist geregeld, de accommodatie moeten we ter plekke nog boeken. Daar zullen we dan drie nachten blijven voordat we naar Hanoi vertrekken. We kregen trouwens net een mailtje dat er behoorlijke overstromingen zijn in Vietnam, daar zullen we dus eerst eens naar kijken, voordat we vertrekken.

Dramavlucht
Vrijdag 31 oktober 2008. Koh Samet, Thailand

We hebben het gehaald, we zijn aankomen op het prachtige Koh Samet. 28 oktober zijn we in Dusseldorf op het vliegtuig gestapt naar Bangkok. Het inchecken hadden we thuis al gedaan, dus dat hoefden we niet meer te doen. Na het afgeven van de bagage konden we eigenlijk direct boarden. De jongens gedroegen zich als uit het boekje, dus we zagen de vlucht vol vertrouwen tegemoet. Ook na verhalen die we van anderen hoorden, dat het allemaal heel erg meeviel enzo. Nou, ons verhaal is anders…

De vlucht was een groot drama! Ik dacht we de rij stoelen hadden geboekt, de eerste rij na de keuken, dus met extra beenruimte en babybedje. Maar we kregen de laatste rij voor de keuken, dus die waar je extra krap zit, en de stoelen niet naar achter kunnen. Het hele vliegtuig was volgeboekt, alle babybedjes waren vergeven, dus er kon niets meer aan gedaan worden. Waar de fout ligt zal altijd een raadsel blijven. De stewardess zei dat als we zelf ingecheckt hebben, dat ik dus zelf de verkeerde stoelen heb geselecteerd. Dat klinkt helaas heel logisch…

Afijn, het gevolg was dus dat wij van de elf vlieguren ruim acht uur met een krijsend kind op schoot hebben gezeten. Degenen die onze Joris kennen weten dat dat niet een lief, aandoenlijk zacht babygeschrei is, maar de volumeknop op tien en laat je vooral gaan!!!!! Het eerste half uur hadden onze medepassagiers nog wel begrip voor ons, maar dat hield al snel op. Een tweetal (Duitse) mannen begonnen echt tegen ons te gillen dat ‘die scheisse-blagen’ (vast fout gespeld, maar de strekking is duidelijk J ) hun kop moesten houden. Wij hebben dat maar vakkundig genegeerd. Maar het was wel heel vervelend. We waren dan ook redelijk gebroken toen we uit het vliegtuig stapten. Sil en ik dan, Lucas en Marijn hebben we geslapen als roosjes. Die twee hebben zich trouwens prima gedragen, dat viel dan wel weer mee!

Het binnenkomen van Thailand was een eitje. Uiteraard waren wij als een van de laatsten bij de paspoortcontrole. Er stond dus een immense rij voor ons. De jongens waren nogal uitgelaten van de lange zit. Marijn was net begonnen aan zijn beklimming van een metershoge boedhha (oeps), toen we uit de rij werden gehaald. Wij dachten: 'Oh nee, wat nu weer….?'. Maar een heel vriendelijke vrouw nam ons mee naar de incheckbalie voor Thaise paspoorten, en daar werden we meteen geholpen. We waren dus ook het eerste bij onze bagage.

In Bangkok regende het, stortregende het zelfs. Wij hadden een pick-up vanuit het hotel geboekt, maar uiteraard was dat niet helemaal goed doorgekomen. Er stond dus niemand op ons te wachten. Na zelf een taxi en een bootovertocht te hebben geregeld (en natuurlijk na veel te veel betaald te hebben) zijn we dan toch aangekomen op Koh Samet. Zoals gezegd regende het in Bangkok, het regende overigens ook de hele weg naar Koh Samet en gisteren en vannacht heeft het ook gestort. Degenen die altijd zeggen dat een tropische bui een uurtje duurt, en dat dat de lucht klaart….. WRONG!!!! Zo'n buitje kan dus rustig 48 uur duren!! We zijn met Lucas en marijn overigens wel gewoon naar het strand geweest, de temperatuur is er niet minder om, en hun maakt het niet uit of ze nou nat worden van de zee of van het water van boven.

Maar het is niet allemaal ellende gelukkig. Onze jongens ontpoppen zich tot ware artiesten. Wat al te verwachten was, aan aandacht geen gebrek. Silvan heeft al de nodige schouderklopjes te pakken over zijn three boys, ojojoj. Er wordt uigebreid aan voeten gekriebeld, ze worden geaaid en opgepakt. En op de sporadische momenten dat er even geen aandacht voor ze is, gaan ze op hun allerliefst voor iemand glimlachen en als dat zelfs geen effect heeft worden er koprollen gedaan, op handen gestaan en wordt de hele trucendoos opengehaald!! Ze vermaken zich dus opperbest.

Ook een groot compliment aan de jongens, ze gedragen zich prima!! Tussen Lucas en Marijn is nog geen onvertogen woord gevallen, en dat is nog nooit gebeurd!! Ook hebben we nog geen driftbuien gehad. Joris heeft alleen moeite met slapen. Hij wordt om het uur wakker voor een gilbui van een kwartier. Het zal voor hem nog wel even wennen zijn. We gaan er vanuit dat dit wel beter zal gaan. Op dit moment ligt hij lekker te slapen, Sil is met de andere jongens naar het strand, en ik heb even een uurtje ‘me-time’. Ik zal zo proberen of ik dit verslagje door kan mailen, Wi-fi werkt, maar is wel erg traag, dus kijken of ik dit bestandje er uit krijg.

We zitten trouwens in een leuk bungalowtje, direct aan het strand. De strandtentjes staan hier rij aan rij, dus aan lekker eten geen gebrek. De jongens eten een smakelijk hapje mee. De eerste avond mochten ze nog patatjes eten, maar gisteren zaten ze al aan de gebakken rijst met krab. Hele bordjes leeg, Joris zelfs mijn bordje… Voor vanavond heeft Marijn alvast een lekker visje (red snapper) van de bbq besteld. Dus daar hoeven we ons geen zorgen over te maken.

Nu het weer nog (en Joris die ’s nachts slaapt) en dan zijn wij de gelukkigste mensen ter wereld!

Tot de volgende keer!!

Totale chaos
Maandag 27 oktober 2008. Nederland.

Nog minder dan 21 uur te gaan... en dan vliegen ook wij naar Bangkok.

Met hele grote belangstelling en met heel veel plezier lezen wij de reisverslagen van Judith & Lars, Annemiek & Peter en Nathalie en Frank. Zij zijn inmiddels onderweg, wij gaan morgen beginnen... Met grote bewondering heb ik het 'stress-item' van Annemiek gelezen. Lijstjes om lijstjes te maken. Ik wou dat ik zo georganiseerd was. Bij ons heerst op dit moment totale chaos!!! Sil en ik lopen ons wild te boenen en te pakken. De kinderen gaan van hot naar her. Iedereen wil nog even met ze spelen, ze moeten overal nog een keertje eten. Komt ons wel goed uit, hebben wij even onze handen vrij. (Ik ben alleen bang dat we ons morgen opnieuw moeten voorstellen: weet je nog mannen, wij zijn jullie papa en mama, we zijn niet alleen van de nachtopvang!!)

Maar inmiddels zijn de rugzakken gepakt. Twee grote rugzakken voor ons, twee dagrugzakjes voor de handbage, twee kleine rugzakjes voor de kinderen en een tas voor de bolderwagen. Best netjes dus! Het huis is gepoetst en klaar voor onze tijdelijke bewoners, vrienden en buren zijn gedag gezegd en we zijn er nu helemaal klaar voor. Morgen om 13.30 uur worden we door vrienden opgehaald en naar Dusseldorf gebracht. Om 17.20 uur vliegen we!!!

Vorige week zondag hebben we een afscheidsfeestje/inzameling voor Ernie gehouden. Dat was een groot succes. De opbrengst daarvan was 235,00 euro. Kunnen we volgens mij best iets leuks voor doen. Allemaal heel erg bedankt voor jullie opdrachten en bijdragen!!

Het volgende mailtje komt vanuit Thailand. Ik heb mezelf verwend met een mini-laptop, deze gaat dus gezellig mee. We hopen hier veel gebruik van te maken.

Het grote aftellen is begonnen....
Dinsdag 7 oktober 2008. Nederland.

Nog precies drie weken en dan 'hangen we in de lucht'. Het grote aftellen is ook hier begonnen. Ook wij hebben (HaHa Judith) een aftelkalender gemaakt in het weekend. We hebben heel crea-bea het strand van Thailand geknutseld, een bootje erbij gemaakt en 28 golfjes in de zee. De boot mag elke dag een golfje dichterbij varen totdat hij op het strand staat. Nog 21 golven te gaan!!!

Voor Marijn begint het nu ook steeds meer te leven. Hij begint vragen te stellen over waar we gaan wonen in Thailand en hoe we de auto meenemen. Heel grappig allemaal, out of the blue krijg je ineens een vraag over wat we daar gaan eten, of waar we gaan slapen. Lucas is er helemaal niet mee bezig. Hij gaat op vakantie, punt. En dan mag hij zijn nieuwe teva's aan.

Vrijdag hebben we allemaal onze vaccinaties gehad. We hadden de reisdokter bij ons thuis laten komen om te prikken. Dat leek me wel zo relaxed voor de jongens. En wat een dappere dodo's waren het! De arts kwam binnen en Marijn zat al klaar met z'n trui half uit, armpje bloot: hier mag je prikken hoor dokter!! Ikke eerst!! Toen Joris (dat was huilen) toen Lucas, papa, mama... Mama moest natuurlijk een extra prikje. Ik had over het hoofd gezien dat mijn DTP verlopen was. Rara wie heeft er drie dagen met een lamme arm gelopen? Juist ja.....

Verder hebben wij de accommodatie op Koh Chang geboekt voor de kerst. We zullen het laatste weekje gaan doorbrengen in het Siam Bay resort op Koh Chang. We arriveren daar de 20e en vertrekken de 27e. Marijn is 21 december jarig en we vinden het wel leuk om dat daar te vieren. Ook omdat we de vraag van familie en vrienden kregen of we al wisten waar we zaten, zodat ze een kaartje of cadeautje kunnen sturen. Lief he?

Gisteren is er iemand onze woning komen bezichtigen. Hij was op zoek naar woonruimte in Amersfoort tot eind van het jaar. Goh, da's toevallig, ik weet wel iets.... hahaha. Of het iets wordt horen we deze week. Voordeel is wel dat het huis blinkend schoon is. Dus die chloorwolk die boven Nederland dreef, die kwam bij ons vandaan

Ook gaat het goed met het Ernie project. Langzaam maar zeker druppelen de donaties en opdrachten binnen. Ik moet zeggen, er zitten een aantal uitdagende bij. 'Joris los lopend op het strand' bijvoorbeeld... meneer is 16 maanden maar weigert mama's handje los te laten bij het lopen. We zeggen dus al: hij wacht vast met lopen tot hij Thais zand onder zijn voeten voelt, dat is een stuk lekkerder dan het Nederlandse asfalt... Dus mochten jullie een leuke opdracht voor Ernie weten en de stichting Dutch Cambodia een warm hart toedragen: mail je opdrachten door!! Volgens mij had ik hier nog niet zoveel over gemeld, maar we hebben als doel gekozen de stichting Dutch Cambodia. We lazen hierover op deze site, en op de site van de Llink omroep wordt hier ook aandacht aan besteed. We behouden wel het recht voor dat we het doel tijdens de reis mogen veranderen als daar aanleiding toe is. Stel dat we om een of andere reden Cambodja niet halen, of we komen onderweg een ander initiatief tegen waar ons hart sneller van gaat kloppen zullen we het geld verdelen (Uiteraard is een Thaise massage voor ondergetekende geen legitiem initiatief.)

We hebben ook een superleuk mailtje gekregen van Jurma (die stoere vrouw die alleen met twee kids door Azië heeft gereisd). Zij bleek het te zijn van wie ik het idee heb 'gejat'. Zij gingen op pad met 'een klus voor Kees'. Gelukkig steunt ze onze uitvoering en is Kees zo blij met zijn reislustige vriendje dat ook hij een donatie heeft gedaan. Helemaal geweldig Jurma, dankjewel!!!

Dus, nog drie weekjes... morgen ga ik proefpakken, kijken of we alles mee kunnen krijgen?!?!

Wordt vervolgd....

Waar beginnen we aan?
Vrijdag 19 september 2008. Nederland.

Nog minder dan zes weken voor vertrek. Wij zijn er klaar voor, maar... Marijn wil niet mee! Hij is tot de ontdekking gekomen dat hij Sinterklaas dit jaar gaat missen (dat krijg je ervan als er begin september al pepernoten in de supermarkt liggen!) en dat hij niet thuis is op zijn verjaardag. Hij was nog even in de veronderstelling dat zijn vriendjes toch wel op zijn feestje zouden komen, maar toen hij hoorde dat dat niet het geval was, besloot meneer dat hij thuis wilde blijven. Heel bijdehand: 'maar mama, als er misschien andere mensen in ons huis komen wonen, dan kan ik toch gewoon thuis blijven?' Uhm, nou nee, niet dus...

We beginnen nu wel de kriebels te krijgen hoor. Onze grote mond van: 'dat doen we wel even met de kids' is aardig voorbij, het wordt hier wat stiller... Af en toe denk ik nu ook bij mezelf: waar beginnen we aan, wat is er in hemelsnaam mis met een weekje Ameland?!?!?!? Maar dan lees ik weer de geweldige verhalen op deze site en dan weet ik het weer. Maar ik ga het wel spannend vinden nu hoor, en dan voornamelijk wat de kinderen betreft. Zullen ze het leuk vinden, zullen ze zich gedragen, worden ze niet ziek, ontvoerd enz.enz.? Eigenlijk alle vragen die gesteld zijn, en waar we vrij luchtig over deden, geven nu stof tot nadenken. Het wordt gewoon tijd om eindelijk eens in dat vliegtuig te stappen!! Eigenlijk moet ik dit natuurlijk niet opschrijven, wordt vast tegen me gebruikt... Maar goed, niets menselijks is ons vreemd.

Wat hebben wij verder gedaan:

De visa voor Vietnam zijn aangevraagd.

Wij hebben ons huis voor twee maanden te huur aangeboden bij een verhuurmakelaar. (www.rotsvast.nl). Mochten we het kunnen verhuren zou dat mooi zijn (is toch weer geld) mocht het niet zo zijn, ook geen punt.

De reisverzekering is afgesloten bij de Europeesche. Wij hebben gekozen voor een doorlopende reisverzekering. De meeste doorlopende reisverzekeringen kennen een dekking voor maximaal 60 dagen, de Europeesche gaat echter tot 90 dagen aaneengesloten.

Afspraak is gemaakt voor de vaccinaties. De kinderen krijgen een Hep. A en Hep. B prik. Hep.B. had ik nooit over nagedacht, ik dacht altijd dat dit alleen via sexueel contact overdraagbaar was en daar vind ik de jongens wat te jong voor. Maar het blijkt als je deze in hun kinderjaren geeft, dit een levenslange bescherming geeft. Doen we dus maar! Verder krijgen Marijn en Lucas een Buiktyfus vaccinatie. Malaria pillen doen we niet, hiervoor vragen we lokaal advies in Zuid Vietnam.

Voor Joris hebben wij een bedje aangeschaft, dit is de travelcot van Nomad geworden. Niet omdat we hier uitgebreid onderzoek naar gedaan hebben en deze als beste uit de test kwam, maar omdat ons buurmeisje toevallig uit de hare gegroeid was, en wij deze mochten overnemen. Dank je wel, Marcel en Sandra!!

We zijn al aardig wat op pad geweest met onze bolderkar, en we zijn er supertevreden over. Nogmaals www.rambler.nl We gaan er mee het bos in, het strand op, pretparken in enz. En hij bevalt tot nu toe uitstekend!!

Rugzakjes voor de jongens zijn binnen, Lucas heeft een 2,5 liter zakje en Marijn een 6 liter zak, en ze zijn er nu al mee vergroeid. Ze lopen al wekenlang dagelijks met deze (best zware) zak op hun rug. Gevuld met een halve liter water, knuffel, pyama, tandenborstel en tutteldoekje). Aan deze rugzakken hebben we een (klim)touw vastgemaakt, zodat we ze aan onze hand kunnen houden, zonder dat ze het gevoel hebben vast te zitten. Verder hebben we een fluitje aan de rugzak bevestigd, zodat ze daarop kunnen fluiten als ze ons kwijt zijn. Roepen en huilen heeft niet zoveel zin in een drukke omgeving, dat hoor je niet zo goed, het geluid van een fluitje dringt veel verder door. ( Hoewel ik me afvraag hoever het geluid van Lucas' gekrijs komt als hij het op de heupen heeft )

Silvan heeft voor zijn verjaardag een EHBO set gekregen, wat een romantisch kado, niet???? De uitgebreide set van tropenzorg (proffesional kit incl. steriele kit).

De spullen voor de jongens zijn uitgezocht. Ze nemen alledrie een lange (afritsbroek)broek, één shirt met lange mouwen en een vest mee. Verder natuurlijk een zwembroek, twee korte broeken en wat t-shirts. Voor ons eigenlijk hetzelfde. Verder wat klein speelgoed voor in het vliegtuig. Wij hopen en verwachten onder de 20 kilo aan bagage te blijven. Voor Joris dus extra zijn eigen bed, voor de grote jongens een lakenzak. Voor Joris zullen we ook nog een pak luiers uit Nederland meenemen, en een pak melkpoeder voor de zekerheid voor de eerste weken.

Verder hebben wij de route wat concreter gemaakt voor onszelf. De tickets waren natuurlijk al lang geleden geboekt, maar we hebben nu ook de accommodatie voor de eerste week geboekt. Wij worden heel decadent opgehaald van het vliegveld, en vertrekken direct naar Koh Samet waar we zes nachten verblijven in koh samet villa (www.kohsamedvilla.com). We hebben hier een twee-kamer bungalow, direct aan het strand. Op 7 november vliegen we van Bangkok naar Hanoi. Dit doen we met Air Asia, we verbazen ons over de kosten van deze vlucht, een retourtje Amersfoort - Amsterdam met de trein is duurder!!! In Hanoi zullen we een aantal dagen blijven, een tweedaagse excursie doen naar Halong bay, en vanaf dan zijn we weer on our own. In Hanoi zullen we blijven bij Cees Verburg, die hebben we gevonden via deze site. Hij regelt ook de visa voor ons. (www.vietnamcarte.nl) De bedoeling is dan om in vier weken tijd door te reizen naar Saigon. Cees raadde ons aan bepaalde delen te vliegen, we weten echter nog niet of we dit advies opvolgen, voor een vlucht leg je je toch weer wat vast qua datum. Hier dubben we dus nog over.

Dan trekken we zo'n twee weken uit om door Cambodja te reizen. Dan weer terug naar Thailand, om Marijn's verjaardag (21 december) en de kerst door te brengen. We denken nog steeds aan Koh Chang, maar dit is nog niet concreet. Het Vietnam deel zit dus redelijk in ons hoofd, daarna kan het nog alle kanten op. Dus heeft iemand nog tips, schiet maar!!

Verder zijn we een aantal weken geleden geinterviewd voor het tijdschrift "outdoor magazine", deze ligt eind september in de winkel, dus voor de liefhebber... Een hartstikke leuk blad, gericht op, zoals de naam al zegt, outdoor activiteiten. Ze vonden het een leuk idee een artikel te doen over verre reizen met kinderen.

Volgens mij hebben we dus alles wel zo'n beetje rond. Mochten we iets dringends vergeten zijn, laat ons dat weten!!!!

Groetjes Silvan, Chantal, Marijn, Lucas en Joris.

Ontslag en verbouwing, maar de tickets zijn geboekt.
Zaterdag 28 juni 2008. Nederland.

Nog precies vier maanden en dan vertrekken wij richting Bangkok. Inmiddels zijn de tickets geboekt. De tickets voor de heenreis hadden we een aantal weken geleden al geboekt via Air Berlin. De terugreis was toen nog niet te boeken. We hebben dus een enkeltje Dusseldorf - Bangkok gekocht voor euro 870,- voor ons alle vijf. Het was wel even spannend wat we voor de terugvlucht zouden moeten betalen, want de planning was rond de kerst terug te gaan. Afgelopen donderdag kreeg ik een email van Air Berlin dat de terugvlucht te boeken was. De prijs was euro 1281,- voor vijf personen!! Wel iets duurder dus dan de heenreis, maar in totaal vliegen we voor euro 2151,- naar van Dusseldorf naar Bangkok (en terug!!). We zullen heenvliegen op 28 oktober en terug op 29 december. De eerste stap is dus gezet!! Nu kunnen we ook de vlucht Bangkok - Hanoi, de accommodatie voor de eerste dagen en de accommodatie voor de kerst gaan boeken.

Verder zijn we nog niet veel met voorbereiden bezig geweest. Het duurt natuurlijk ook nog vier maanden, en er zijn wat dingetjes tussengekomen. Zo zijn we nog druk bezig met een verbouwing. We groeien een beetje uit ons huis, dus hebben meer ruimte nodig. Na twee dakkapellen op zolder geplaatst te hebben, vonden we dat ook de badkamer wel vernieuwd moest worden. We hadden voldoende tegels over voor het toilet beneden, dus die ging in een moeite door. Nu valt de huiskamer een beetje in het niet, dus ook die wordt onderhanden genomen. Kortom, we zitten al twee maanden in de zooi, maar vanaf nu wordt het beter......

Daarnaast ben ik tussen de bedrijven door ook nog ontslagen. Mijn werkgever vond werkende moeders uberhaupt al erg lastig, en dan ook nog twee maanden ouderschapsverlof aanvragen was voor hem de welbekende druppel. Gek he, dat er in deze tijd nog werkgevers zijn die vinden dat moeders niet horen te werken. Maar afijn, ik heb een nieuwe baan gevonden, die dichterbij is en ook nog eens beter betaald. Daar ga ik 1 juli beginnen. En van de afkoopsom van mijn vorige werkgever kunnen we zo ongeveer de hele reis financieren. Dus zo zie je maar, uiteindelijk komt alles weer goed.

Nog een laatste dingetje: wij hebben ook besloten een goed doel aan onze reis te verbinden. Wij hebben eens gelezen (volgens mij ook van een gezin via jullie site) die met een knuffel op reis gingen en waar familie en vrienden opdrachten konden geven de knuffel op de foto te zetten. Onder het mom van 'beter goed gekopierd dan slecht verzonnen' willen wij dit ook gaan doen. Als de originele bedenker hier bezwaar tegen heeft, mag hij ons dat laten weten, anders willen wij het volgende doen. De lievelingsknuffel van Marijn is Ernie, ons allen welbekend van Sesamstraat. Ernie mag ook mee op reis en zal tegen betaling op de foto gaan. Ons doel is nog niet bekend, het zal in ieder geval iets in Cambodja zijn, een school, project of iets dergelijks. Als iemand een leuk project weet dat gesteund kan worden, horen wij dat graag.

Tot de volgende keer,
Silvan, Chantal, Marijn, Lucas en Joris.

Onderdrukte reiskriebels
Mei 2008

Na jarenlang de reiskriebels te hebben onderdrukt, gaat het er nu dan weer van komen. We hebben beiden ons ouderschapsverlof opgenomen en eind oktober vertrekken wij met onze drie jongens, die dan 4, 3 en 1 jaar oud zullen zijn naar Bangkok. Waarom deze reis?

Zoals iedereen weet die ooit langere tijd gereisd heeft, het is een gevoel waar je niet meer los van komt. Het blijft kriebelen en je moet telkens weer gaan. Wij hebben het idee ook al losgelaten dat dit onze laatste grote reis is, er zullen vast meerdere volgen. Maar dit is de eerste met de kinderen.

Voordat wij elkaar leerden kennen, waren we al vaak op pad. Silvan is eens zes maanden alleen door Australie en zes maanden door Groot Brittanië getrokken. Chantal heeft delen van Afrika en Amerika gezien. In 2002 hebben wij onze eerste lange (wereld)reis gemaakt. We hebben toen onze banen opgezegd, ons huis verhuurd en zijn voor onbepaalde tijd vertrokken. We zijn eerst naar Bangkok gevlogen, daar een paar dagen gebleven en toen het vliegtuig naar Kaapstad gepakt. We hebben daar een oude Landrover gekocht en zijn daarmee in zeven maanden tijd door Zuid Afrika, Namibië, Botswana, Zambia, Malawi en Mozambique gereisd. Toen weer terug naar Kaapstad, auto verkocht en terug naar Bangkok. We zijn ruim een maand in Thailand gebleven, voornamelijk op de eilanden om te duiken. Vervolgens het vliegtuig genomen naar Nieuw Zeeland en daar hebben we ruim een half jaar gezeten. We hebben zes weken in een skihut gewerkt op het Zuidereiland.

Tijdens een weekendje 'van de berg af' keek Silvan eens goed naar mij en zei: 'Jeetje, je begint ook een buikje te krijgen, volgens mij eet je teveel :)'. Toen ik eens goed naar mezelf keek vond ik dat eigenlijk ook wel. Hm, zullen we eens een testje doen??? Afijn, ik was 24 weken zwanger!!! Volledig onverwacht en zo goed als onmogelijk (medische details zal ik jullie besparen:)). Tja, wat doe je dan? Onze reisverzekering sloot zwangerschappen en complicaties ten gevolge daarvan uit, dus... op huis aan dan maar. Ruim dertien maanden na vertrek waren we weer thuis; hoogzwanger, geen banen, geen recht op uitkering en geen woning. Maar met ons hoofd vol reisverhalen, nieuwe dromen en een grenzeloos vertrouwen in onszelf en elkaar. Het is uiteraard allemaal goed gekomen. Zoonlief is in december 2003 geboren (vijf weken na terugkomst), in 2005 volgde nummer twee en in 2007 nummer drie.

Inmiddels is het 2008 en de tijd is rijp om onze wereldreis af te maken. Nou ja, dat gaat niet helemaal lukken want we gaan een stukje overdoen. We gaan terug naar Thailand, en van daaruit willen we verder reizen naar Cambodja en Vietnam. We zullen voor de eerste dagen een hotel in Bangkok boeken en dan op de bonnefooi verdergaan.

Vinden wij het niet spannend? Ja, we vinden het superspannend. We hebben geen idee hoe onze kinderen zich zullen houden, of ze zich gedragen (vast niet altijd) of ze het leuk vinden en of ze het uberhaupt wel trekken. Maar we zijn altijd vrij relaxed, en in het allerergste geval zitten we gewoon twee maanden op een tropisch eiland. Hoe erg is dat?!?!

Reacties van vrienden en kennissen zijn minder positief dan wij hoopten. Mensen vragen zich af waar we aan beginnen (maar ja, weet je dat ooit?) en vinden het maar een rare onderneming. Gelukkig is Marijn nog net geen vijf want zelfs school (zijn juf tenminste) vindt het een belachelijk plan. Ik weet dus ook zeker dat we geen toestemming hadden gekregen. Maar dat is gelukkig nog niet nodig.

We vinden het een enorme uitdaging om met de kinderen te reizen; wij denken dat ze er veel van kunnen leren. Dat zullen nog geen praktische zaken zijn; we gaan ze niet vermoeien met godsdienstige en culturele wijsheden. Ik denk echter wel dat ze zich bewust kunnen worden dat andere mensen op andere plekken anders leven, en dat de wereld groter is dan het rondje huis - school - Albert Heijn. Verder denk ik dat het ook niet verkeerd is om twee maanden non-stop als gezin op te trekken, samen dingen te beleven en te zien, zonder de afleiding van school, werk e.d. We zien er dus veel voordelen in, uiteraard.

We hebben nog een maand of vijf te gaan voor we vertrekken, dus we zullen nog veelvuldig op internet te vinden zijn. Vaccinaties voor de kinderen moeten nog geregeld, we willen ons nog laten informeren over malariapillen e.d. Verzekeringen moeten geregeld enz. enz. Nog genoeg te doen dus. Maar vooral: veel voorpretten!!

> naar boven